ಅನ್ಯಥಾನುಮಿತೌ ಚ ಜ್ಞಶಕ್ತಿವಿಯೋಗಾತ್
ಇತರ ರೀತಿಯ ಊಹೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಭ್ಯುಪಗಮೇ ಽಪ್ಯ್ ಅರ್ಥಾಭಾವಾತ್
ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಪ್ರತಿಷೇಧಾಚ್ ಚಾಸಮಞ್ಜಸಮ್
ವಿರೋಧವಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಮಹದ್ದೀರ್ಘವದ್ ವಾ ಹ್ರಸ್ವಪರಿಮಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಮ್
ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಉದ್ದದಂತೆಯೇ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದೂ ಕೂಡ.
ಉಭಯಥಾಪಿ ನ ಕರ್ಮಾತಸ್ತದಭಾವಃ
ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಇಲ್ಲ.
ಸಮವಾಯಾಭ್ಯುಪಗಮಾಚ್ ಚ ಸಾಮ್ಯಾದ್ ಅನವಸ್ಥಿತೇಃ
ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ, ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಿತ್ಯಮ್ ಏವ ಚ ಭಾವಾತ್
ಯಾಕಂದರೆ ಇರುವಿಕೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಇದೆ.
ರೂಪಾದಿಮತ್ತ್ವಾಚ್ ಚ ವಿಪರ್ಯಯೋ ದರ್ಶನಾತ್
ರೂಪಾದಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಉಭಯಥಾ ಚ ದೋಷಾತ್
ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷವಿದೆ.
ಅಪರಿಗ್ರಹಾಚ್ ಚಾತ್ಯನ್ತಮ್ ಅನಪೇಕ್ಷಾ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಹೊಂದದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇದೆ.
ಸಮುದಾಯ ಉಭಯಹೇತುಕೇ ಽಪಿ ತದಪ್ರಾಪ್ತಿಃ
ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಯು ಎರಡೂ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬಂದರೂ ಅದು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತರೇತರಪ್ರತ್ಯಯತ್ವಾದ್ ಉಪಪನ್ನಮ್ ಇತಿ ಚೇನ್ ನ ಸಙ್ಘಾತಭಾವಾನಿಮಿತ್ತತ್ವಾತ್
ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಯಿರುವುದೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ.
ಉತ್ತರೋತ್ಪಾದೇ ಚ ಪೂರ್ವನಿರೋಧಾತ್
ಮೇಲಿನದು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಹಳೆಯದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಅಸತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೋಪರೋಧೋ ಯೌಗಪದ್ಯಮನ್ಯಥಾ
ಇರುವುದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.
ಪ್ರತಿಸಂಖ್ಯಾಪ್ರತಿಸಂಖ್ಯಾನಿರೋಧಾಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ ಅವಿಚ್ಛೇದಾತ್
ಪರಿಶೀಲನೆ ಇರುವ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದ ನಿರೋಧವೂ ಅಡಚಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಉಭಯಥಾ ಚ ದೋಷಾತ್
ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷವಿದೆ.
ಆಕಾಶೇ ಚಾವಿಶೇಷಾತ್
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ.
ಅನುಸ್ಮೃತೇಶ್ ಚ
ಮರುಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೂ.
ನಾಸತೋ ಽದೃಷ್ಟತ್ವಾತ್
ಅದೃಶ್ಯವಾದದ್ದು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಉದಾಸೀನಾನಾಮ್ ಅಪಿ ಚೈವಂ ಸಿದ್ಧಿಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ನಿರಪೇಕ್ಷರಾಗಿರುವವರಿಗೂ ಇದೇ ತೀರ್ಮಾನವು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಭಾವ ಉಪಲಬ್ಧೇಃ
ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವೈಧರ್ಮ್ಯಾಚ್ ಚ ನ ಸ್ವಪ್ನಾದಿವತ್
ಸ್ವಪ್ನಾದಿಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
ನ ಭಾವೋ ಽನುಪಲಬ್ಧೇಃ
ಅದು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲದರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ.
ಸರ್ವಥಾನುಪಪತ್ತೇಶ್ ಚ
ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ನೈಕಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಸಮ್ಭವಾತ್
ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಏವಂ ಚಾತ್ಮಾಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯಮ್
ಹೀಗಾಗಿ ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ನ ಚ ಪರ್ಯಾಯಾದ್ ಅಪ್ಯ್ ಅವಿರೋಧೋ ವಿಕಾರಾದಿಭ್ಯಃ
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.
ಅನ್ತ್ಯಾವಸ್ಥಿತೇಶ್ ಚೋಭಯನಿತ್ಯತ್ವಾದ್ ಅವಿಶೇಷಃ
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ.
ಪತ್ಯುರ್ ಅಸಾಮಞ್ಜಸ್ಯಾತ್
ಈದು ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
ಅಧಿಷ್ಠಾನಾನುಪಪತ್ತೇಶ್ ಚ
ಆಧಾರ ಸಮಂಜಸವಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ.