ಅಶ್ಮಾದಿವಚ್ ಚ ತದನುಪಪತ್ತಿಃ
ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಂತೆಯೂ, ಅದು ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ.
ಉಪಸಂಹಾರದರ್ಶನಾನ್ ನೇತಿ ಚೇನ್ ನ ಕ್ಷೀರವದ್ ಧಿ
ವಿಲೀನವಾಗುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲ, ಅದು ಹಾಲಿನಂತೆಯಾಗಿದೆ.
ದೇವಾದಿವದ್ ಅಪಿ ಲೋಕೇ
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರಂತೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ.
ಕೃತ್ಸ್ನಪ್ರಸಕ್ತಿರ್ ನಿರವಯವತ್ವಶಬ್ದಕೋಪೋ ವಾ
ಅಥವಾ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿಬಿಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರುತೇಸ್ ತು ಶಬ್ದಮೂಲತ್ವಾತ್
ಆದರೆ, ವೇದವಾಕ್ಯವೇ ಆಧಾರವಾದ್ದರಿಂದ ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರವೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಆತ್ಮನಿ ಚೈವಂ ವಿಚಿತ್ರಾಶ್ ಚ ಹಿ
ಹಾಗೆಯೇ, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಪಕ್ಷದೋಷಾಚ್ ಚ
ಮತ್ತೊಂದು, ಎದುರಿನ ವಾದದಲ್ಲಿಯೂ ತಪ್ಪಿದೆ.
ಸರ್ವೋಪೇತಾ ಚ ತದ್ದರ್ಶನಾತ್
ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಕೂಡ.
ವಿಕರಣತ್ವಾನ್ ನೇತಿ ಚೇತ್ ತದ್ ಉಕ್ತಮ್
'ಇದು ಅಂಗವಿಲ್ಲದದ್ದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನ ಪ್ರಯೋಜನವತ್ತ್ವಾತ್
ಇಲ್ಲ, ಕಾರಣವಿದೆ.
ಲೋಕವತ್ ತು ಲೀಲಾಕೈವಲ್ಯಮ್
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಕೇವಲ ಲೀಲೆಗೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ವೈಷಮ್ಯನೈರ್ಘೃಣ್ಯೇ ನ ಸಾಪೇಕ್ಷತ್ವಾತ್ ತಥಾ ಹಿ ದರ್ಶಯತಿ
ಪಕ್ಷಪಾತ ಅಥವಾ ಕ್ರೂರತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಕಾರಣ ಇದು ಇತರ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ; ವೇದವೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ನ ಕರ್ಮಾವಿಭಾಗಾದ್ ಇತಿ ಚೇನ್ ನಾನಾದಿತ್ವಾದ್ ಉಪಪದ್ಯತೇ ಚಾಪ್ಯ್ ಉಪಲಭ್ಯತೇ ಚ
'ಕರ್ಮಗಳ ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದರೆ, ಅದು ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವದಲ್ಲಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವಧರ್ಮೋಪಪತ್ತೇಶ್ ಚ
ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಕೂಡ.
ರಚನಾನುಪಪತ್ತೇಶ್ ಚ ನಾನುಮಾನಂ ಪ್ರವೃತ್ತೇಶ್ ಚ
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ತರ್ಕವೂ ಇಲ್ಲ; ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಪಯೋ ಽಮ್ಬುವಚ್ ಚೇತ್ ತತ್ರಾಪಿ
'ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನಂತೆ' ಎಂದರೂ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ.
ವ್ಯತಿರೇಕಾನವಸ್ಥಿತೇಶ್ ಚಾನಪೇಕ್ಷತ್ವಾತ್
ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಲಂಬನೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಅನ್ಯತ್ರಾಭಾವಾಚ್ ಚ ನ ತೃಣಾದಿವತ್
ಇದು ಬೇರೆಡೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಪುರುಷಾಶ್ಮವದ್ ಇತಿ ಚೇತ್ ತಥಾಪಿ
'ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ' ಎಂದರೂ, ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಙ್ಗಿತ್ವಾನುಪಪತ್ತೇಶ್ ಚ
ಮುಖ್ಯ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದರಿಂದ.
ಅನ್ಯಥಾನುಮಿತೌ ಚ ಜ್ಞಶಕ್ತಿವಿಯೋಗಾತ್
ಇತರ ರೀತಿಯ ಊಹೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಭ್ಯುಪಗಮೇ ಽಪ್ಯ್ ಅರ್ಥಾಭಾವಾತ್
ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಪ್ರತಿಷೇಧಾಚ್ ಚಾಸಮಞ್ಜಸಮ್
ವಿರೋಧವಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಮಹದ್ದೀರ್ಘವದ್ ವಾ ಹ್ರಸ್ವಪರಿಮಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಮ್
ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಉದ್ದದಂತೆಯೇ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದೂ ಕೂಡ.
ಉಭಯಥಾಪಿ ನ ಕರ್ಮಾತಸ್ತದಭಾವಃ
ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಇಲ್ಲ.
ಸಮವಾಯಾಭ್ಯುಪಗಮಾಚ್ ಚ ಸಾಮ್ಯಾದ್ ಅನವಸ್ಥಿತೇಃ
ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ, ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಿತ್ಯಮ್ ಏವ ಚ ಭಾವಾತ್
ಯಾಕಂದರೆ ಇರುವಿಕೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಇದೆ.
ರೂಪಾದಿಮತ್ತ್ವಾಚ್ ಚ ವಿಪರ್ಯಯೋ ದರ್ಶನಾತ್
ರೂಪಾದಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಉಭಯಥಾ ಚ ದೋಷಾತ್
ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷವಿದೆ.
ಅಪರಿಗ್ರಹಾಚ್ ಚಾತ್ಯನ್ತಮ್ ಅನಪೇಕ್ಷಾ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಹೊಂದದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇದೆ.