ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ, ವೇದಾಂತ ಸೂತ್ರಗಳ ಈ ಭಾಗಗಳು ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಮಾತು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಆಧಾರವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಧಾರವೇ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲ. ಇದೇ ರೀತಿ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಆತ್ಮನ ಪಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳು, ದೇಹ ಉಳಿದಿರುವವರೆಗೆ, ಆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂಗಗಳು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ವೇದಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಂತೆ, ಅವುಗಳ ಸಹವಾಸ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ವೇದಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಗಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಐದು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳೂ ಕೂಡ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಆಧಾರ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು, ಹೇಗೆ ಪ್ರಾಣನಿಗೆ ಎಂಬಂತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಅವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದದ ಹೊರತು. ಶಾಸ್ತ್ರವು ಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೆಸರು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ನಿಯೋಜನೆ, ಮೂರು ಭಾಗಗಳ ವಿಭಾಗ ಮಾಡುವವನಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಪದೇಶವಿದೆ. ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳು ಭೌಮಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವೇದಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಇತರವುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ದೃಷ್ಟಿಯು ಸರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಆಂತರಿಕ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಾಗ, ಆತ್ಮನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನಡೆದು, ಆಲಿಂಗನವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಮೂರು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಣನ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನೋಡಬಹುದು. ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಾದಿಸಿದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ರೂಪಕಮಾತ್ರ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ಆಕ್ಷೇಪವಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳು ಯುಕ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಮತ್ತೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ವಾದವನ್ನೂ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದು. ಇದು ರೂಪಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸ್ವಯಂನಲ್ಲ; ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ, ಉಳಿದ ಕರ್ಮವಿರುವವನು ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಮುನ್ನಡೆದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿದ್ದರೂ, ಅದು ಕೇವಲ ಸೂಚನೆಗೆಂದು ಕಾರ್ಷ್ಣಾಜಿನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅನಾವಶ್ಯಕವೆಂಬ ವಾದವಿದ್ದರೂ, ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಇದು ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಾದರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಯೋಗ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರಿಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಹತ್ತಿರದವರು ಹೋದವರಲ್ಲಿ ಏರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಂಪರೆ ಇದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಏಳು ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಇದ್ದವೆಯೇ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮೂರನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಣಬಹುದು. ಮೂರನೇ ಪದದಿಂದ ಆಗುವ ನಿಯಮವು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಭವವು ಯುಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಅಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ, ವೇದಾಂತ ಸೂತ್ರಗಳು ಆತ್ಮ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿವರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಶ್ರದ್ಧಾ ಹಾಗೂ ವಿವೇಕದಿಂದ ನಾವು ಅರಿಯಬೇಕಾದ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.