એક પ્રસંગમાં, વૈદિક શાસ્ત્રોના ઊંડા ચર્ચા ચાલે છે. કોઈ પ્રશ્ન કરે છે: “જોડાણના કારણે શું આ શક્ય છે?” જવાબ મળે છે કે, હા, પણ એમાં વિશિષ્ટતા હોવી જોઈએ. પછી સમજાવવામાં આવે છે કે, કારણ કે પરિણામનું ઉલ્લેખ થયો છે, એ કંઈક નવી વાત નથી. એ જ રીતે, કારણ કે અસંગતતા નથી, એ જ વસ્તુ છે. એવું પણ કહેવાય છે કે, જોડાણના આધારે બીજે પણ આવું થઈ શકે છે. પણ, જો ભિન્નતા હોય તો એ જરૂરી નથી. આ બધું શાસ્ત્રોમાં દર્શાવાયું છે. પછી કહેવામાં આવે છે કે, કારણ કે કેટલીક વસ્તુઓ એકસાથે આવે છે અને બધે વ્યાપી છે, તેથી એવું છે. જ્યારે પુરુષનું ધ્યાન કરવામાં આવે છે, ત્યારે પણ અન્ય વસ્તુઓનું ઉલ્લેખ આવે છે. સર્જકથી શરૂ થતી અર્થની ભિન્નતા હોવાથી પણ એ સમજાય છે. જો કઈક છોડાઈ જાય, તો પણ “ઉપાયન” શબ્દ રહે છે, અને કુશા ઘાસ કે છંદો માત્ર સ્તુતિ અને ગીત જેવા છે, જેમ શાસ્ત્રે કહ્યું છે. અંત્યેષ્ટિ સમયે કોઈ પારાવાર થતો નથી, કેમ કે અન્યોએ પણ આવું જ કહ્યું છે. ઈચ્છા મુજબ પણ કરી શકાય છે, કારણ કે બંને રીતે કોઈ વિરુદ્ધતા નથી. બંને રીતે કાર્ય પૂર્ણ થાય છે, નહીં તો વિરુદ્ધતા આવી જાય. સામાન્ય જીવનમાં જેમ ઉદ્દેશ્ય પ્રાપ્ત થાય છે, તેમ અહીં પણ યોગ્ય છે. યજ્ઞકર્મના અધિકારીઓનું કાર્ય તેમના નિયુક્તિ સુધી જ ચાલે છે. બધાના માટે કોઈ બંધન નથી, અને શાસ્ત્રોક્ત અને અનુમાન પ્રમાણે પણ વિરુદ્ધતા નથી. પરંતુ જે અક્ષર બ્રહ્મનું ધ્યાન કરે છે, તેમના માટે સામાન્ય અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપના કારણે નિયમ છે, જેમ ઉપવિધિ ક્રિયાઓમાં હોય છે. આવું મનનથી સ્પષ્ટ થાય છે. કોઈ પૂછે કે, તત્વોના સમૂહની જેમ, અંતરાળમાં આત્માનું બીજું ભિન્ન સ્વરૂપ કેમ નથી? તો જવાબ મળે છે કે, શાસ્ત્રના ઉપદેશથી આવું નથી. કેટલાક બદલી જવાની વાત કરે છે, જેમ નીચલા સ્તરે થાય છે. ખરેખર, સત્ય વગેરે જેવી વસ્તુઓ એ જ છે. ઈચ્છા અને બીજું બધું ઇન્દ્રિયોથી ઉત્પન્ન થાય છે. ક્યારેક કઈક છોડાઈ જાય છે, એ માન માટે. જ્યારે હાજર હોય, ત્યારે તેમ કહેવામાં આવ્યું છે. નિર્ધારણ માટે કોઇ કડક નિયમ નથી, કારણ કે જે દેખાય છે એ પ્રમાણે; વિભાજનથી પરિણામ અટકતું નથી. જેમ દાનમાં થાય છે, તેમ અહીં પણ. કારણ કે સંકેત વધુ પ્રભાવી છે, એ જ વધુ શક્તિશાળી છે. કેટલાક પ્રસંગોમાં પૂર્વ વિકલ્પ સંદર્ભથી પણ આવી શકે છે, જેમ કોઈ કાર્ય આરંભે થાય છે. અને વિસ્તરણના કારણે પણ આવું થાય છે. પણ, આખરે એ જ્ઞાન જ છે, કારણ કે નિર્ધારણ અને અનુભવથી પણ આવું જોવા મળે છે. અને શાસ્ત્રોક્ત વચન વધુ શક્તિશાળી હોવાથી વિરુદ્ધતા નથી. જોડાણ વગેરેના કારણે, અને અન્ય જ્ઞાનનાં ભિન્ન સ્વરૂપોમાં જે દેખાય છે, તેમ અહીં પણ છે. સામાન્યતા પરથી પણ નહીં, કારણ કે અનુભવ થાય છે, જેમ મૃત્યુના પ્રસંગે છે; દુનિયામાં વિરુદ્ધતા નથી. અને પાછળના પ્રસંગમાં શબ્દ વધુ પ્રભાવી હોવાથી, જોડાણ લાગુ પડે છે. શરીરમાં એક જ આત્મા હોવાને કારણે પણ આવું છે. ભિન્નતા એના અસ્તિત્વથી છે, અનુભવની જેમ નહીં. પણ જે અંગોથી જોડાયેલી છે, એ શાખાઓમાં નથી, દરેક વેદમાં આવું છે. કોઈ વિરુદ્ધતા નથી, જેમ મંત્રાદિમાં છે. મહત્ત્વના કારણે એ શ્રેષ્ઠ છે, યજ્ઞક્રિયા જેવી; શાસ્ત્ર પણ આવું દર્શાવે છે. અને શબ્દોની વિવિધતા વગેરેના કારણે પણ આવું જ છે. આ રીતે, શાસ્ત્રના આ સૂક્ષ્મ તત્વો સમજાવાય છે, અને સાધકને માર્ગદર્શન મળે છે કે કેવી રીતે વિધિઓ, ધ્યાન અને જ્ઞાનના વિષયો સમજવા.