శ్రీవిష్ణుసహస్రనామస్తోత్రమ్

చతుర్మూర్తిశ్చతుర్బాహుశ్చతుర్వ్యూహశ్చతుర్గతిః । చతురాత్మా చతుర్భావశ్చతుర్వేదవిదేకపాత్

నాలుగు రూపాలు కలవాడు, నాలుగు చేతులు ఉన్నవాడు, నాలుగు విధాలుగా ప్రబలినవాడు, నాలుగు మార్గాలను చూపేవాడు. నాలుగు స్వభావాలు కలవాడు, నాలుగు రూపాల్లో ఉండేవాడు, నాలుగు వేదాలను తెలిసినవాడు, ఒక్క అడుగు పెట్టినవాడు.

సమావర్తోఽనివృత్తాత్మా దుర్జయో దురతిక్రమః । దుర్లభో దుర్గమో దుర్గో దురావాసో దురారిహా

ప్రపంచాన్ని తిరుగజేసే వాడు, తన స్వరూపాన్ని ఎప్పుడూ మార్చని వాడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, దాటి పోవడం అసాధ్యమైనవాడు. అందరికీ అందని వాడు, చేరుకోలేని వాడు, కోటలా దుర్గమై ఉన్నవాడు, కష్టంగా నివసించదగినవాడు, భయంకరమైన శత్రువులను సంహరించేవాడు.

శుభాఙ్గో లోకసారఙ్గః సుతన్తుస్తన్తువర్ధనః । ఇన్ద్రకర్మా మహాకర్మా కృతకర్మా కృతాగమః

శుభమైన రూపం కలవాడు, లోకాల సారం అయినవాడు, సన్నని దారంలా ఉన్నవాడు, ఆ దారాన్ని పెంచేవాడు. ఇంద్రుడు చేసిన కార్యాలు చేసినవాడు, గొప్ప కార్యాలు చేసినవాడు, చేసిన పనులను పూర్తిచేసినవాడు, సంపూర్ణమైన శాస్త్రాలను తెలిసినవాడు.

ఉద్భవః సున్దరః సున్దో రత్ననాభః సులోచనః । అర్కో వాజసనః శృఙ్గీ జయన్తః సర్వవిజ్జయీ

ఉద్భవుడు, అందమైనవాడు, ఆకర్షణీయుడు, రత్నంలాంటి నాభి కలవాడు, సుందరమైన కళ్ళు ఉన్నవాడు, సూర్యుడు, పోషణం ఇచ్చేవాడు, కొమ్ములు కలవాడు, విజయవంతుడు, అన్నిటినీ తెలిసినవాడు, అందరిని జయించేవాడు.

సువర్ణబిన్దురక్షోభ్యః సర్వవాగీశ్వరేశ్వరః । మహాహ్రదో మహాగర్తో మహాభూతో మహానిధిః

బంగారు బిందువులాంటి వాడు, కదలని వాడు, అన్ని మాటల యజమానులకు అధిపతి, మహా సరస్సు, గొప్ప లోతైన గుట్ట, గొప్ప మూలకం, అపారమైన ధనం.

కుముదః కున్దరః కున్దః పర్జన్యః పావనోఽనిలః । అమృతాశోఽమృతవపుః సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః

భూమిని ఆనందింపజేసేవాడు, సంతోషాన్ని ఇచ్చేవాడు, మల్లెపువ్వులా పవిత్రుడు, వర్షాన్ని కురిపించేవాడు, పవిత్రతను ప్రసాదించేవాడు, గాలి, అమరమైన కోరికలు కలవాడు, అమరమైన రూపం కలవాడు, అన్నిటినీ తెలిసినవాడు, అన్ని దిశల్లో ముఖం ఉన్నవాడు.

సులభః సువ్రతః సిద్ధః శత్రుజిచ్ఛత్రుతాపనః । న్యగ్రోధోఽదుమ్బరోఽశ్వత్థశ్చాణూరాన్ధ్రనిషూదనః

సులభంగా పొందదగినవాడు, మంచి వ్రతాలు పాటించేవాడు, సిద్ధుడైనవాడు, శత్రువులను జయించేవాడు, శత్రువులను బాధించేవాడు, మర్రిచెట్టు, ఉడుంబర చెట్టు, అశ్వత్థ వృక్షం, చాణూరుడు మరియు అంధకుడిని సంహరించినవాడు.

సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వః సప్తైధాః సప్తవాహనః । అమూర్తిరనఘోఽచిన్త్యో భయకృద్భయనాశనః

వెయ్యి మెరుపులు వెలిగించే వాడవాడు, ఏడు నాలుకలు కలవాడు, ఏడు విధాలుగా వెలిగించబడే వాడు, ఏడు వాహనాలు కలవాడు; రూపం లేని వాడు, పాపరహితుడు, ఊహించలేని వాడు, భయాన్ని కలిగించేవాడు, భయాన్ని తొలగించేవాడు.

అణుర్బృహత్కృశః స్థూలో గుణభృన్నిర్గుణో మహాన్ । అధృతః స్వధృతః స్వాస్యః ప్రాగ్వంశో వంశవర్ధనః

అతడు సూక్ష్ముడు, విస్తారమైన వాడు, పలుచని వాడు, ఘనమైన వాడు; గుణాలను కలవాడు, గుణాలకు అతీతుడు, గొప్పవాడు; ఎవరూ ఆధారపడని వాడు, తనను తానే నిలబెట్టుకునే వాడు, తన ముఖాన్ని తానే కలిగి ఉన్న వాడు, పురాతన వంశస్థుడు, వంశాన్ని పెంచే వాడు.

భారభృత్ కథితో యోగీ యోగీశః సర్వకామదః । ఆశ్రమః శ్రమణః క్షామః సుపర్ణో వాయువాహనః

భారం మోయువాడు, యోగిగా పిలవబడే వాడు, యోగుల అధిపతి, అన్ని కోరికలను ఇచ్చేవాడు; విశ్రాంతి స్థలం, తపస్సు చేసే వాడు, క్షీణుడైన వాడు, బంగారు రెక్కలతో ఉన్న వాడు, గాలిని వాహనంగా చేసుకున్న వాడు.

ధనుర్ధరో ధనుర్వేదో దణ్డో దమయితా దమః । అపరాజితః సర్వసహో నియన్తాఽనియమోఽయమః

బాణాన్ని ధరించిన వాడు, ధనుర్వేద జ్ఞానం కలవాడు, దండాన్ని ధరించిన వాడు, దమనశక్తి కలవాడు, ఆత్మ నియమం కలవాడు; ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, అన్నిటిని భరించే వాడు, నియంత్రణ కలవాడు, నియమాలకు అతీతుడు, తప్పు లేని వాడు.

సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యః సత్యధర్మపరాయణః । అభిప్రాయః ప్రియార్హోఽర్హః ప్రియకృత్ ప్రీతివర్ధనః

సద్గుణాలతో నిండినవాడు, శుద్ధమైనవాడు, ఎప్పుడూ నిజాయితీగా ఉండేవాడు, సత్యమార్గాన్ని, ధర్మాన్ని పాటించేవాడు. మనసులో ఏది ఉంచుకున్నా దానికి పట్టుదలతో ఉండేవాడు, అందరికీ ప్రీతిపాత్రుడు, గౌరవానికి అర్హుడు, అందరికీ ఇష్టమైన పనులు చేసేవాడు, ప్రేమను పెంచేవాడు.

విహాయసగతిర్జ్యోతిః సురుచిర్హుతభుగ్విభుః । రవిర్విరోచనః సూర్యః సవితా రవిలోచనః

ఆయన ఆకాశంలో సంచరించేవాడు, ప్రకాశవంతుడు, అద్భుతమైన వెలుగు కలవాడు, హవిస్సును స్వీకరించేవాడు, అన్నిచోట్లా వ్యాపించినవాడు. ఆయనే సూర్యుడు, ప్రకాశించేవాడు, లోకానికి వెలుగు ఇచ్చేవాడు, సృష్టికర్త, సూర్యునే తన కళ్లుగా కలవాడు.

అనన్తో హుతభుగ్భోక్తా సుఖదో నైకజోఽగ్రజః । అనిర్విణ్ణః సదామర్షీ లోకాధిష్ఠానమద్భుతః

ఆయనకు అంతం లేదు, హవిస్సును స్వీకరించేవాడు, అనుభవించేవాడు, సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు, అనేక రూపాల్లో జన్మించినవాడు, అన్నింటికన్నా పెద్దవాడు. ఎప్పుడూ నిరుత్సాహపడని వాడు, సహనంగా ఉండేవాడు, లోకాలకి ఆధారమైనవాడు, అద్భుతమైనవాడు.

సనాత్సనాతనతమః కపిలః కపిరవ్యయః । స్వస్తిదః స్వస్తికృత్స్వస్తి స్వస్తిభుక్స్వస్తిదక్షిణః

ఆయన శాశ్వతుడు, శాశ్వతులలో అత్యంత పురాతనుడు, కపిలుడు, మారిపోని వాడు, మంగళాన్ని ఇచ్చేవాడు, మంగళకార్యాలు చేసే వాడు, మంగళమే స్వరూపంగా ఉన్నవాడు, మంగళాన్ని అనుభవించే వాడు, మంగళమైన దానిని దానం చేసే వాడు.

అరౌద్రః కుణ్డలీ చక్రీ విక్రమ్యూర్జితశాసనః । శబ్దాతిగః శబ్దసహః శిశిరః శర్వరీకరః

అతను కోపములేని వాడు, చెవిపోగులు ధరించువాడు, చక్రాన్ని పట్టివాడు, బలంగా అడుగులు వేయువాడు, శక్తితో ఆజ్ఞాపించువాడు. అతను శబ్దానికి అతీతుడు, శబ్దాన్ని సహించేవాడు, చల్లని వాడు, రాత్రిని కలిగించేవాడు.

అక్రూరః పేశలో దక్షో దక్షిణః క్షమిణాంవరః । విద్వత్తమో వీతభయః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః

అతను క్రూరత కలిగినవాడు కాదు, మృదువైన వాడు, నైపుణ్యంతో కూడినవాడు, చురుకైన వాడు, క్షమాశీలులలో శ్రేష్ఠుడు. అతను జ్ఞానంలో అత్యుత్తముడు, భయములేని వాడు, వాడి కీర్తిని వినడం, చెప్పడం పుణ్యమయమైనవి.

ఉత్తారణో దుష్కృతిహా పుణ్యో దుఃస్వప్ననాశనః । వీరహా రక్షణః సన్తో జీవనః పర్యవస్థితః

అతను రక్షించేవాడు, పాపకార్యాలను నశింపజేసేవాడు, పవిత్రుడు, చెడు కలలను తొలగించేవాడు. వీరులను సంహరించేవాడు, రక్షకుడు, సద్గుణసంపన్నుడు, జీవాన్ని ప్రసాదించేవాడు, ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండేవాడు.

అనన్తరూపోఽనన్తశ్రీర్జితమన్యుర్భయాపహః । చతురశ్రో గభీరాత్మా విదిశో వ్యాదిశో దిశః

అతనికి అనంతమైన రూపాలు ఉన్నాయి, అంతులేని మహిమ కలదు, కోపాన్ని జయించినవాడు, భయాన్ని తొలగించేవాడు. అతను నాలుగు వైపులా ఉన్నవాడు, లోతైన హృదయమున్నవాడు, దిక్కులు, దిశలను ఇచ్చేవాడు, తానే దిక్కులు.

అనాదిర్భూర్భువో లక్ష్మీః సువీరో రుచిరాఙ్గదః । జననో జనజన్మాదిర్భీమో భీమపరాక్రమః

ఆదియైనవాడు కానివాడు, భూమికి, ఆకాశానికి ఆధారమైనవాడు, ఐశ్వర్యానికి మూర్తిరూపమైనవాడు, అత్యంత పరాక్రమశాలి, అందమైన కంకణాలు ధరించినవాడు, సర్వజనులకు మూలమైనవాడు, సమస్త ప్రాణుల పుట్టుకకు కారణమైనవాడు, భయంకరుడైనవాడు, భయపెట్టే వీరత్వం కలవాడు.

ఆధారనిలయోఽధాతా పుష్పహాసః ప్రజాగరః । ఊర్ధ్వగః సత్పథాచారః ప్రాణదః ప్రణవః పణః

ఆధారంగా నిలిచినవాడు, ఆశ్రయమైనవాడు, పోషకుడు, పువ్వు నవ్వులాంటి చిరునవ్వు కలవాడు, ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండేవాడు, ఎప్పుడూ పైకి ఎదగేవాడు, సత్పథంలో నడిచేవాడు, ప్రాణాలను ప్రసాదించేవాడు, ఓంకార స్వరూపుడు, పరమ ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడు.

ప్రమాణం ప్రాణనిలయః ప్రాణభృత్ప్రాణజీవనః । తత్త్వం తత్త్వవిదేకాత్మా జన్మమృత్యుజరాతిగః

తప్పనిసరి ప్రమాణంగా ఉండేవాడు, ప్రాణాలకు నిలయమైనవాడు, ప్రాణాలను పోషించేవాడు, ప్రాణాలకు జీవనాధారమైనవాడు, పరమసత్య స్వరూపుడు, సత్యాన్ని తెలిసినవాడు, ఏకాత్మ రూపుడు, జననం, మరణం, వృద్ధాప్యాన్ని దాటి ఉన్నవాడు.

భూర్భువఃస్వస్తరుస్తారః సవితా ప్రపితామహః । యజ్ఞో యజ్ఞపతిర్యజ్వా యజ్ఞాఙ్గో యజ్ఞవాహనః

భూమి, ఆకాశం, స్వర్గం అన్నీ ఆయనే; ఆశ్రయవృక్షంగా ఉండేవాడు, రక్షించేవాడు, సూర్యునిగా ప్రకాశించేవాడు, ప్రపితామహుడు; యజ్ఞం, యజ్ఞానికి అధిపతి, యజ్ఞం చేసేవాడు, యజ్ఞానికి అవయవాలు, యజ్ఞానికి వాహనం—all ఆయనే.

యజ్ఞభృద్ యజ్ఞకృద్ యజ్ఞీ యజ్ఞభుగ్ యజ్ఞసాధనః । యజ్ఞాన్తకృద్ యజ్ఞగుహ్యమన్నమన్నాద ఏవ చ

యజ్ఞాన్ని నిలబెట్టేవాడు, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడు, యజ్ఞంలో పాల్గొనేవాడు, యజ్ఞఫలాన్ని ఆస్వాదించేవాడు, యజ్ఞానికి కారణమైనవాడు, యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసేవాడు, యజ్ఞ రహస్యాన్ని తెలిసినవాడు, ఆహారం అయినవాడు, ఆహారాన్ని భుజించేవాడు కూడా ఆయనే.

ఆత్మయోనిః స్వయఞ్జాతో వైఖానః సామగాయనః । దేవకీనన్దనః స్రష్టా క్షితీశః పాపనాశనః

తనలోతానే జన్మించినవాడు, స్వయంగా ఉద్భవించినవాడు, భూమిని తవ్వినవాడు, సామవేద గానం అయినవాడు, దేవకీకి ఆనందంగా ఉన్నవాడు, సృష్టికర్త, భూమికి అధిపతి, పాపాలను నశింపజేసేవాడు.

శఙ్ఖభృన్నన్దకీ చక్రీ శార్ఙ్గధన్వా గదాధరః । రథాఙ్గపాణిరక్షోభ్యః సర్వప్రహరణాయుధః

శంఖాన్ని ధరించినవాడు, నందక అనే ఖడ్గాన్ని పట్టుకున్నవాడు, చక్రాన్ని పట్టినవాడు, శారంగ ధనుస్సుతో ఉన్నవాడు, గదను చేతబట్టినవాడు, రథచక్రాన్ని ఆయుధంగా వాడేవాడు, ఎవ్వరూ కదిలించలేని వాడు, అన్ని ఆయుధాలతో సজ্জనైనవాడు.

సర్వప్రహరణాయుధ ఓం నమ ఇతి । వనమాలీ గదీ శార్ఙ్గీ శఙ్ఖీ చక్రీ చ నన్దకీ । శ్రీమాన్ నారాయణో విష్ణుర్వాసుదేవోఽభిరక్షతు

అన్ని ఆయుధాలతో ఉన్నవాడైన వాడికి ఓం నమః. వనమాలను ధరించినవాడు, గదను పట్టినవాడు, శారంగ ధనుస్సుతో ఉన్నవాడు, శంఖాన్ని పట్టినవాడు, చక్రాన్ని, నందక ఖడ్గాన్ని ధరించినవాడు, శ్రీమంతుడైన నారాయణుడు, విష్ణువు, వాసుదేవుడు మమ్మల్ని కాపాడుగాక.