శ్రీవిష్ణుసహస్రనామస్తోత్రమ్

అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహః సన్ధాతా సన్ధిమాన్ స్థిరః । అజో దుర్మర్షణః శాస్తా విశ్రుతాత్మా సురారిహా

అమరుడు, అన్నీ చూసేవాడు, సింహం, కలిసించేవాడు, కలయికలతో ఉన్నవాడు, స్థిరుడు, జన్మించని వాడు, గెలవలేని వాడు, బోధించేవాడు, ప్రసిద్ధి చెందిన ఆత్మ, దేవతలకు శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు.

గురుర్గురుతమో ధామ సత్యః సత్యపరాక్రమః । నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీ వాచస్పతిరుదారధీః

గురు, గురువుల్లో శ్రేష్ఠుడు, నివాసస్థానం, సత్యస్వరూపుడు, సత్యంలో పరాక్రమం కలవాడు, కన్ను మూసే వాడు, కన్ను తెరిచే వాడు, పుష్పమాలలు ధరించిన వాడు, వాగ్మి, ఉదారమైన మనస్సు కలవాడు.

అగ్రణీర్గ్రామణీః శ్రీమాన్ న్యాయో నేతా సమీరణః । సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్

ముందుండేవాడు, సమూహాలకు నాయకుడు, శ్రీమంతుడు, న్యాయమూర్తి, దారిచూపేవాడు, గాలి, వెయ్యి తలలు కలవాడు, జగత్తుకు ఆత్మ, వెయ్యి కళ్ళు కలవాడు, వెయ్యి కాళ్లు కలవాడు.

ఆవర్తనో నివృత్తాత్మా సంవృతః సమ్ప్రమర్దనః । అహః సంవర్తకో వహ్నిరనిలో ధరణీధరః

సృష్టి, లయాలను కలిగించేవాడు, తన స్వభావాన్ని లోపలికి తీసుకునే వాడు, అంతరంగంగా ఉన్నవాడు, సమస్తాన్ని నాశనం చేసే వాడు; ప్రళయకాలంలో దినమై, అగ్నిగా, గాలిగా, భూమిని మోయువాడిగా ఉన్నవాడు.

సుప్రసాదః ప్రసన్నాత్మా విశ్వధృగ్విశ్వభుగ్విభుః । సత్కర్తా సత్కృతః సాధుర్జహ్నుర్నారాయణో నరః

అత్యంత దయగలవాడు, ప్రశాంతమైన హృదయమున్నవాడు, జగత్తును మోయువాడు, జగత్తును అనుభవించేవాడు, అన్నిచోట్లా వ్యాపించేవాడు; నిజమైన కార్యసాధకుడు, నిజంగా గౌరవించబడినవాడు, సజ్జనుడు, జహ్ను, నారాయణుడు, నరుడు.

అసఙ్ఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా విశిష్టః శిష్టకృచ్ఛుచిః । సిద్ధార్థః సిద్ధసఙ్కల్పః సిద్ధిదః సిద్ధిసాధనః

ఎన్ని సంఖ్యలు చెప్పినా తక్కువైనవాడు, ఎవ్వరూ కొలవలేని స్వరూపమున్నవాడు, ప్రత్యేకత కలవాడు, మంచి వారిని బోధించేవాడు, పవిత్రుడు; తన లక్ష్యాన్ని సాధించినవాడు, సంకల్పం నెరవేర్చుకున్నవాడు, విజయాన్ని ప్రసాదించేవాడు, విజయానికి మార్గమయ్యేవాడు.

వృషాహీ వృషభో విష్ణుర్వృషపర్వా వృషోదరః । వర్ధనో వర్ధమానశ్చ వివిక్తః శ్రుతిసాగరః

వృషభాన్ని గుర్తుగా ధరించినవాడు, వృషభుడే అయినవాడు, విష్ణువు, వృషభంలా దృఢమైన అడుగులు వేసేవాడు, వృషభంలా బలమైన పొట్ట కలవాడు; అభివృద్ధి కలిగించేవాడు, ఎప్పటికీ ఎదుగుతూ ఉండేవాడు, ప్రత్యేకంగా ఉన్నవాడు, వేదాల సముద్రమైనవాడు.

సుభుజో దుర్ధరో వాగ్మీ మహేన్ద్రో వసుదో వసుః । నైకరూపో బృహద్రూపః శిపివిష్టః ప్రకాశనః

అతని భుజాలు అందంగా ఉంటాయి, ఎవ్వరూ జయించలేరు, మాటల్లో చాతుర్యంతో ఉంటాడు, మహానాయకుడు, ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు, ధనమే అయినవాడు. అనేక రూపాలు కలవాడు, విస్తారమైన రూపాన్ని కలవాడు, ప్రకాశించే కాంతితో మెరిసే వాడు, లోకానికి వెలుగు చూపేవాడు.

జస్తేజోద్యుతిధరః ప్రకాశాత్మా ప్రతాపనః । ఋద్ధః స్పష్టాక్షరో మన్త్రశ్చన్ద్రాంశుర్భాస్కరద్యుతిః

అతడు తేజస్సు, కాంతి, మహిమను కలవాడు; అతని స్వభావం వెలుగే, అతడు దహించేవాడు; సంపదతో ఉన్నవాడు, అతని అక్షరాలు స్పష్టంగా ఉంటాయి, అతడే మంత్రం, చంద్రుని కిరణాలవంటి వాడు, సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశించే వాడు.

అమృతాంశూద్భవో భానుః శశబిన్దుః సురేశ్వరః । ఔషధం జగతః సేతుః సత్యధర్మపరాక్రమః

అతడు అమృతకిరణాల చంద్రుని నుండి జన్మించినవాడు, భానువు, చంద్రునిలోని శశి చిహ్నం కలవాడు, దేవతల అధిపతి; జగత్తుకు ఔషధం, లోకానికి వంతెన, సత్యధర్మాలలో పరాక్రమం కలవాడు.

భూతభవ్యభవన్నాథః పవనః పావనోఽనలః । కామహా కామకృత్కాన్తః కామః కామప్రదః ప్రభుః

భూతకాలం, భవిష్యత్తు, వర్తమానం అన్నింటికీ అధిపతి, వాయువు, పవిత్రతను కలిగించేవాడు, అగ్ని; కోరికలను నాశనం చేసే వాడు, కోరికలను తీరుస్తాడు, అందరికీ ప్రియమైనవాడు, కోరికల రూపం, కోరికలను ప్రసాదించే వాడు, ప్రభువు.

యుగాదికృద్యుగావర్తో నైకమాయో మహాశనః । అదృశ్యో వ్యక్తరూపశ్చ సహస్రజిదనన్తజిత్

యుగాల ప్రారంభకుడు, కాలచక్రాన్ని తిప్పేవాడు, అనేక మాయలు కలవాడు, అన్నింటిని గ్రహించేవాడు; కనబడని వాడు అయినా రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యేవాడు, వేల మందిని జయించినవాడు, అనంతాన్ని కూడా గెలిచినవాడు.

ఇష్టోఽవిశిష్టః శిష్టేష్టః శిఖణ్డీ నహుషో వృషః । క్రోధహా క్రోధకృత్కర్తా విశ్వబాహుర్మహీధరః

అతడు అందరికీ ఇష్టమైనవాడు, ఎవరినీ వేరుచేయని వాడు, మంచి వాళ్లకు ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు, కిరీటాన్ని ధరించినవాడు, నహుషుని వంశస్థుడు, ధర్మాన్ని పాటించే వృషభుడు; కోపాన్ని నాశనం చేసే వాడు, కోపాన్ని కలిగించేవాడు, కార్యసాధకుడు, విశ్వాన్ని తన చేతులుగా కలిగినవాడు, భూమిని మోసే వాడు.

అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణః ప్రాణదో వాసవానుజః । అపాంనిధిరధిష్ఠానమప్రమత్తః ప్రతిష్ఠితః

అతడు ఎప్పుడూ మారని వాడు, ప్రసిద్ధుడైనవాడు, ప్రాణశక్తి, ప్రాణాలను ఇచ్చేవాడు, వాసవుని తమ్ముడు; సముద్రంలాంటి వాడు, ఆధారం, ఎప్పుడూ అప్రమత్తుడైనవాడు, స్థిరంగా నిలిచినవాడు.

స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః । వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః

అతడు స్కందుడు, స్కందుని మోసేవాడు, భారాన్ని మోయగలవాడు, వరాలను ప్రసాదించే వాడు, గాలితో కలిసి ప్రయాణించే వాడు; వాసుదేవుడు, విస్తారమైన కాంతి కలవాడు, ఆదిదేవుడు, నగరాలను ధ్వంసం చేసే వాడు.

అశోకస్తారణస్తారః శూరః శౌరిర్జనేశ్వరః । అనుకూలః శతావర్తః పద్మీ పద్మనిభేక్షణః

ఆయనకు బాధ లేదు, రక్షకుడు, దైర్యవంతుడు, శూరుని కుమారుడు, ప్రజల పాలకుడు. ఆయన ఎప్పుడూ అనుకూలంగా ఉంటాడు, ఎన్నో మార్లు తిరుగుతాడు, పద్మాన్ని పట్టుకున్నవాడు, పద్మపుష్పంలాంటి కన్నులు కలవాడు.

పద్మనాభోఽరవిన్దాక్షః పద్మగర్భః శరీరభృత్ । మహర్ద్ధిరృద్ధో వృద్ధాత్మా మహాక్షో గరుడధ్వజః

ఆయన నాభిలో పద్మం ఉంది, కన్నులు పద్మంలా మెరిసిపోతాయి, పద్మంలో నుండే జన్మించాడు, అందరి శరీరాలకు ఆధారంగా ఉన్నవాడు. ఆయనకు గొప్ప ఐశ్వర్యం, సంపద ఉంది, ప్రాచీనమైన ఆత్మ, విశాలమైన కళ్లవాడు, గరుడ పతాకాన్ని ధరించినవాడు.

అతులః శరభో భీమః సమయజ్ఞో హవిర్హరిః । సర్వలక్షణలక్షణ్యో లక్ష్మీవాన్ సమితిఞ్జయః

ఆయనకు సమానం ఎవరూ లేరు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, భయంకరుడు, కాలాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, హవిస్సును స్వీకరించేవాడు, యజ్ఞ ఫలితాన్ని ప్రసాదించేవాడు. ఆయనలో అన్ని శుభ లక్షణాలు ఉన్నాయి, లక్ష్మీదేవి ఆయనతోనే ఉంటారు, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ గెలిచేవాడు.

విక్షరో రోహితో మార్గో హేతుర్దామోదరః సహః । మహీధరో మహాభాగో వేగవానమితాశనః

ఆయన నశించని వాడు, ఎర్రటి వర్ణం కలవాడు, సర్వులకు మార్గదర్శకుడు, సృష్టికి కారణమైనవాడు, నడుము చుట్టూ తాడుతో ఉన్నవాడు, సహనశీలి. భూమిని మోసే వాడు, మహా భాగ్యశాలి, వేగవంతుడు, అపారమైన ఆకలితో ఉన్నవాడు.

ఉద్భవః క్షోభణో దేవః శ్రీగర్భః పరమేశ్వరః । కరణం కారణం కర్తా వికర్తా గహనో గుహః

ఆదికావు, కలకలం కలిగించేవాడు, దేవుడు, శ్రీమహాలక్ష్మి గర్భంగా ఉన్నవాడు, పరమేశ్వరుడు, సాధనంగా ఉండేవాడు, కారణమైనవాడు, కార్యసాధకుడు, ప్రత్యేకంగా సృష్టించేవాడు, లోతుగా గ్రహించలేని వాడు, అంతరంగంగా ఉన్నవాడు.

వ్యవసాయో వ్యవస్థానః సంస్థానః స్థానదో ధ్రువః । పరర్ద్ధిః పరమస్పష్టస్తుష్టః పుష్టః శుభేక్షణః

దృఢనిశ్చయంగా ఉన్నవాడు, స్థిరంగా నిలిచినవాడు, రూపంగా ఉన్నవాడు, స్థానాన్ని ఇచ్చేవాడు, ఎప్పుడూ మారని వాడు, అపారమైన ఐశ్వర్యం కలవాడు, స్పష్టంగా కనిపించే వాడు, సంతృప్తిగా ఉన్నవాడు, సంపూర్ణంగా పోషించబడినవాడు, శుభదృష్టి కలవాడు.

రామో విరామో విరజో మార్గో నేయో నయోఽనయః । (విరామో విరతో) వీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః

ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు, విశ్రాంతి, రాగరహితుడు, మార్గంగా ఉన్నవాడు, నడిపించదగినవాడు, మార్గదర్శకుడు, తప్పుదారి చూపించని వాడు, వీరుడు, శక్తివంతులలో శ్రేష్ఠుడు, ధర్మస్వరూపుడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు.

వైకుణ్ఠః పురుషః ప్రాణః ప్రాణదః ప్రణవః పృథుః । హిరణ్యగర్భః శత్రుఘ్నో వ్యాప్తో వాయురధోక్షజః

వైకుంఠుడు, పురుషుడు, ప్రాణం, ప్రాణదాత, ఓంకార స్వరూపుడు, విస్తృతమైనవాడు, హిరణ్యగర్భుడు, శత్రువులను నశింపజేసేవాడు, అన్నిచోట్ల వ్యాపించినవాడు, వాయువు, అందరికీ అందని వాడు.

ఋతుః సుదర్శనః కాలః పరమేష్ఠీ పరిగ్రహః । ఉగ్రః సంవత్సరో దక్షో విశ్రామో విశ్వదక్షిణః

ఆయన కాలం, ఋతువు, అందమైన చూపు కలవాడు, పరమేశ్వరుడు, అన్నింటిని తనలో ఉంచుకునేవాడు, భయంకరుడు, సంవత్సరమంతా వ్యాపించినవాడు, చురుకైనవాడు, విశ్రాంతి ఇచ్చేవాడు, అన్నివైపులా నిపుణుడు.

విస్తారః స్థావరస్థాణుః ప్రమాణం బీజమవ్యయమ్ । అర్థోఽనర్థో మహాకోశో మహాభోగో మహాధనః

ఆయన విస్తరణ, అచలమైన స్థిరత, కొలత, మారిపోని విత్తనం, అర్థం, అనర్థం, గొప్ప ధనభాండాగారం, గొప్ప ఆనందం, అపారమైన సంపద.

అనిర్విణ్ణః స్థవిష్ఠోఽభూర్ధర్మయూపో మహామఖః । నక్షత్రనేమిర్నక్షత్రీ క్షమః క్షామః సమీహనః

ఆయన ఎప్పుడూ అలసిపోని వాడు, అత్యంత బలవంతుడు, భూమి, ధర్మానికి ఆధారం, మహాయజ్ఞం, నక్షత్రాల చక్రం, నక్షత్రాధిపతి, సహనశీలుడు, సన్నగా ఉన్నవాడు, కదిలించేవాడు.

యజ్ఞ ఇజ్యో మహేజ్యశ్చ క్రతుః సత్రం సతాం గతిః । సర్వదర్శీ విముక్తాత్మా సర్వజ్ఞో జ్ఞానముత్తమమ్

ఆయన యజ్ఞం, పూజించబడేవాడు, గొప్పగా పూజించబడేవాడు, కర్మ, సమూహయజ్ఞం, సజ్జనులకు మార్గదర్శకుడు, అన్నీ చూసేవాడు, స్వతంత్రాత్మ, అన్నీ తెలిసినవాడు, అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం.

సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మః సుఘోషః సుఖదః సుహృత్ । మనోహరో జితక్రోధో వీరబాహుర్విదారణః

శుభ్రమైన వ్రతాలు పాటించేవాడు, మధురమైన ముఖం కలవాడు, సూక్ష్మమైన స్వభావం ఉన్నవాడు, మధురమైన స్వరం కలవాడు, సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు, మంచి మిత్రుడు, మనసును ఆకట్టుకునేవాడు, కోపాన్ని జయించినవాడు, వీరమైన భుజాలు కలవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు.

స్వాపనః స్వవశో వ్యాపీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్ । వత్సరో వత్సలో వత్సీ రత్నగర్భో ధనేశ్వరః

నిద్రను కలిగించేవాడు, తనను తాను నియంత్రించుకునేవాడు, అన్నిచోట్లా వ్యాపించినవాడు, అనేక రూపాలు ధరించేవాడు, అనేక కార్యాలు చేసేవాడు, సంవత్సరంగా ఉండేవాడు, పిల్లలకు మక్కువ చూపేవాడు, దూడలను కాపాడేవాడు, విలువైన రత్నాన్ని లోపల ఉంచుకున్నవాడు, ధనానికి అధిపతి.