ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਧਨੁਰ੍ਧਰੋ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦੋ ਦਣ੍ਡੋ ਦਮਯਿਤਾ ਦਮਃ । ਅਪਰਾਜਿਤਃ ਸਰ੍ਵਸਹੋ ਨਿਯਨ੍ਤਾऽਨਿਯਮੋऽਯਮਃ

ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਠੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਜੈ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਕਦੇ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ ਸਤ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ । ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਃ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹੋऽਰ੍ਹਃ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਃ

ਉਹ ਸੱਚੀ ਨੀਤ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਯੋਗ, ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ, ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਹਾਯਸਗਤਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸੁਰੁਚਿਰ੍ਹੁਤਭੁਗ੍ਵਿਭੁਃ । ਰਵਿਰ੍ਵਿਰੋਚਨਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਵਿਤਾ ਰਵਿਲੋਚਨਃ

ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨ ਹੈ, ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ ਹਨ।

ਅਨਨ੍ਤੋ ਹੁਤਭੁਗ੍ਭੋਕ੍ਤਾ ਸੁਖਦੋ ਨੈਕਜੋऽਗ੍ਰਜਃ । ਅਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਃ ਸਦਾਮਰ੍षੀ ਲੋਕਾਧਿष੍ਠਾਨਮਦ੍ਭੁਤਃ

ਉਹ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।

ਸਨਾਤ੍ਸਨਾਤਨਤਮਃ ਕਪਿਲਃ ਕਪਿਰਵ੍ਯਯਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਦਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕृਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਭੁਕ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ, ਕਪਿਲਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਭਾਗਾ, ਸੁਭਾਗਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਅਰੌਦ੍ਰਃ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਚਕ੍ਰੀ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯੂਰ੍ਜਿਤਸ਼ਾਸਨਃ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਤਿਗਃ ਸ਼ਬ੍ਦਸਹਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਃ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਕਰਃ

ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਠੰਢਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਕ੍ਰੂਰਃ ਪੇਸ਼ਲੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਕ੍ਸ਼ਮਿਣਾਂਵਰਃ । ਵਿਦ੍ਵਤ੍ਤਮੋ ਵੀਤਭਯਃ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਰਵਣਕੀਰ੍ਤਨਃ

ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਦਈ ਨਹੀਂ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ, ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਚਲਾਕ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਤ੍ਤਾਰਣੋ ਦੁष੍ਕृਤਿਹਾ ਪੁਣ੍ਯੋ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਨਾਸ਼ਨਃ । ਵੀਰਹਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸਨ੍ਤੋ ਜੀਵਨਃ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਉਹ ਤਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਨਨ੍ਤਰੂਪੋऽਨਨ੍ਤਸ਼੍ਰੀਰ੍ਜਿਤਮਨ੍ਯੁਰ੍ਭਯਾਪਹਃ । ਚਤੁਰਸ਼੍ਰੋ ਗਭੀਰਾਤ੍ਮਾ ਵਿਦਿਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਦਿਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਃ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪ ਹਨ, ਅੰਤਹੀਨ ਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੌਕੋਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ, ਗਹਿਰੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਦਿਸਾਵਾਂ, ਦਿਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੈ।

ਅਨਾਦਿਰ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸੁਵੀਰੋ ਰੁਚਿਰਾਙ੍ਗਦਃ । ਜਨਨੋ ਜਨਜਨ੍ਮਾਦਿਰ੍ਭੀਮੋ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ

ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।

ਆਧਾਰਨਿਲਯੋऽਧਾਤਾ ਪੁष੍ਪਹਾਸਃ ਪ੍ਰਜਾਗਰਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਃ ਸਤ੍ਪਥਾਚਾਰਃ ਪ੍ਰਾਣਦਃ ਪ੍ਰਣਵਃ ਪਣਃ

ਉਹ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉੱਚੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, 'ਓਮ' ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਪ੍ਰਾਣਨਿਲਯਃ ਪ੍ਰਾਣਭृਤ੍ਪ੍ਰਾਣਜੀਵਨਃ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦੇਕਾਤ੍ਮਾ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਤਿਗਃ

ਉਹ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ; ਅਸਲੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਆਪ ਹੀ ਹੈ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ।

ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਸ੍ਤਰੁਸ੍ਤਾਰਃ ਸਵਿਤਾ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ । ਯਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞਪਤਿਰ੍ਯਜ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗੋ ਯਜ੍ਞਵਾਹਨਃ

ਉਹ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਪਨਾਹ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਤਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈ; ਯਜਨ ਹੈ, ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਗ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਹੈ।

ਯਜ੍ਞਭृਦ੍ ਯਜ੍ਞਕृਦ੍ ਯਜ੍ਞੀ ਯਜ੍ਞਭੁਗ੍ ਯਜ੍ਞਸਾਧਨਃ । ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਤਕृਦ੍ ਯਜ੍ਞਗੁਹ੍ਯਮਨ੍ਨਮਨ੍ਨਾਦ ਏਵ ਚ

ਉਹ ਜੋ ਯਜਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਜੋ ਯਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਯੋਨਿਃ ਸ੍ਵਯਞ੍ਜਾਤੋ ਵੈਖਾਨਃ ਸਾਮਗਾਯਨਃ । ਦੇਵਕੀਨਨ੍ਦਨਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ

ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮਿ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਿਆ, ਜੋ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ; ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਲਾਡਲਾ, ਰਚਨਹਾਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

ਸ਼ਙ੍ਖਭृਨ੍ਨਨ੍ਦਕੀ ਚਕ੍ਰੀ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਾ ਗਦਾਧਰਃ । ਰਥਾਙ੍ਗਪਾਣਿਰਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਹਰਣਾਯੁਧਃ

ਉਹ ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੰਦਕੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਚਕਰ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਗਦਾ ਫੜਦਾ ਹੈ; ਰਥ ਦਾ ਪਹੀਆ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਅਡੋਲ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਹਰਣਾਯੁਧ ੴ ਨਮ ਇਤਿ । ਵਨਮਾਲੀ ਗਦੀ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਚਕ੍ਰੀ ਚ ਨਨ੍ਦਕੀ । ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਭਿਰਕ੍ਸ਼ਤੁ

ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ—ਓਮ, ਨਮਸਕਾਰ!—ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਚਕਰ ਤੇ ਨੰਦਕੀ ਤਲਵਾਰ ਰਖਣ ਵਾਲਾ; ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਸੁਦੇਵ—ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।