ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੰਖ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ, ਅਨੇਕ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚੌਂਕਠੀ ਸੁਰਤ ਹੈ—ਚਾਰ ਰੂਪ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ, ਚਾਰ ਮਾਰਗ। ਉਹ ਚੌਂਕਠੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਚੌਂਕਠੀ ਅਸਥਿਤੀ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮੂਲਤਾ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਲਾ ਵਰਗਾ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿੱਕੜ, ਬਾਰੀਕ ਧਾਗੇ ਵਰਗਾ, ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਵਿਗ੍ਰਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ, ਮਨੋਹਰ, ਉਸਦੀ ਨਾਭੀ ਰਤਨ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਰਗਾ, ਅਡੋਲ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਂ ਸਰੋਵਰ, ਮਹਾਂ ਖੱਡ, ਮਹਾਂ ਤੱਤ, ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਬੇ ਦੀ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ, ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਮਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਮਰ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੁਖ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਮ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੜਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਟ ਵਰਖ, ਗੁਲਰ, ਪਿੱਪਲ, ਚਣੂਰ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੈ, ਸੱਤ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ, ਸੱਤ ਵਾਹਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਅਕਲਪਨੀਯ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਡਰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਕਸ਼ਮ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੀ, ਪਤਲਾ ਤੇ ਭਾਰੀ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਹਾਨ, ਅਸਹਾਇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ, ਯੋਗੀ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ, ਤਪਸਵੀ, ਸੁੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਕ, ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਲਾਠੀ, ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ, ਅਜੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਅਨਰੋਕਿਆ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੱਚਾ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਧਿਆਨਧਾਰੀ, ਪਿਆਰਾ, ਆਦਰਯੋਗ, ਪਿਆਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ, ਹਵਨ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਸੂਰਜ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਤਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ ਹਨ। ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ, ਹਵਨ ਫਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੁਭਵੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਨੀਵ, ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਤਯਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ, ਕਪਿਲ, ਅਮਰ, ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਲਮਈ, ਮੰਗਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਹੀਂ, ਕੰਨ-ਝੁਮਕੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਚਕਰ ਧਾਰਕ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਠੰਢਾ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਰਦਯ ਨਹੀਂ, ਮਨੋਹਰ, ਨਿਪੁੰਨ, ਚੁਸਤ, ਮਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ, ਨਿਰਭੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਣਨਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ, ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਤ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਸੰਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੰਤਹੀਣ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੌਕੋਣ, ਗੰਭੀਰ, ਦਿਸਾਵਾਂ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਰੰਭ ਦੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਲੱਖਮੀ ਦਾ ਰੂਪ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦਰ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਬਾਂਹ-ਪਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਿਵਾਸ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ, ਉੱਚੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਓਂਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਇਨਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਪ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਆਸਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਰ, ਪਰਮ ਤੱਤ, ਤੱਤ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਇੱਕ ਆਤਮਾ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਆਸਰਾ ਰੁੱਖ, ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ, ਮਹਾਂ ਪਿਤਾਮਹ, ਯਜ੍ਨ, ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਯਜ੍ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਜ੍ਨ ਦੇ ਅੰਗ, ਅਤੇ ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈ। ਉਹ ਯਜ੍ਨ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਯਜ੍ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਹਵਨ ਫਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਸਾਧਨ, ਯਜ੍ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਰਾਜ, ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਸਦੀ ਕੋਖ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੈ, ਸਵੈ-ਜਨਮੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਮ ਵੇਦ ਦਾ ਗੀਤ, ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਸਰਜਨਹਾਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੰਖ, ਨੰਦਕਾ ਤਲਵਾਰ, ਚਕਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਗਦਾ—all ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ, ਅਤੇ ਸਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ—'ਓਮ, ਨਮਸਕਾਰ!'—ਵਨਮਾਲਾ ਧਾਰੀ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ, ਸ਼ੰਖਧਾਰੀ, ਚਕਰ ਤੇ ਨੰਦਕਾ ਤਲਵਾਰ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਸੁਦੇਵ—ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।