ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹੈ, ਜੋ 'ਵਸ਼ਟ' ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਪਾਲਕ, ਆਪ ਹੀ ਅਸਤਿਤਵ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਗਤੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਤੇ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਉਹੀ ਹੈ, ਮੰਗਲਮਈ, ਦਯਾਲੂ, ਅਡੋਲ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਖਜਾਨਾ, ਸਰੋਤ, ਰਚਨਹਾਰ, ਪਾਲਣਹਾਰ, ਆਦਿ, ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸਵੈ-ਜਨਮ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਸੂਰਜ, ਕਮਲ-ਨੈਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ; ਪਾਲਣਹਾਰ, ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪਰਮ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ, ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਮਨੁ, ਵਿਧਾਤਾ, ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਗ੍ਰਹਿ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਯਾਮ ਰੰਗ ਦਾ, ਲਾਲ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ; ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਪਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਉੱਤਮ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੋਨ-ਅੰਡ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੋਦ, ਮਾਧਵ ਤੇ ਮਧੁ-ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਗਿਆਨੀ, ਮਹਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੁਲ, ਅਜੈ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਕਰਮ ਆਪ ਹੀ, ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਆਸ਼ਰਾ, ਸਰਣ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਦਿਨ, ਸਾਲ, ਸਰਪ, ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਨਮਾ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਰਬ-ਸਿੱਧ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸਭ ਦਾ ਆਦਿ, ਅਟੱਲ, ਨੰਦੀ-ਧਾਰੀ, ਅਪਾਰ ਤੇ ਸਭ ਯੋਗਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਹੈ। ਉਹ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਸੱਚਾ, ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਅਤੁਲਨ, ਨਿਰਪੱਖ, ਅਫੇਲ, ਕਮਲ-ਨੈਤ੍ਰ, ਧਰਮਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਅਨੇਕ ਮਸਤਕ ਵਾਲਾ, ਗੌਰ-ਵਰਨ, ਸਭ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮੂਲ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਮਰ, ਸਦਾ-ਥਿਰ, ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਸਰਵ-ਗਿਆਤਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰੀ, ਵੇਦ, ਵੇਦ-ਗਿਆਤਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਤੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਅਕਰਤਾ, ਚਾਰ-ਰੂਪ, ਚਾਰ-ਦਾਂਤ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਭੋਜਕ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਦਿ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਿੱਤੂ, ਵਿਜੈਤਾ, ਸਭ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਤੇ ਸਦਾ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਪੇਂਦ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਵਾਮਨ, ਨਾਤਾ, ਅਫੇਲ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸੰਕਲਨਹਾਰ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਯਮੀ, ਨਿਯੰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਚਿਕਿਤਸਕ, ਸਦਾ ਯੋਗੀ, ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਮਾਧਵ, ਮਧੁ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਹਾਨ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ, ਮਹਾ ਸ਼ੂਰਤਾ, ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਹਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਅਵਰਨਨ ਰੂਪ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅਪਾਰ, ਮਹਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਸੁਜਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ, ਅਜੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਗੋਵਿੰਦ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਿਆਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰੀਚੀ, ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੰਸ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਖ ਵਾਲਾ, ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਾਭੀ, ਤਪਸੀ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰ, ਸਰਵ-ਦਰਸ਼ੀ, ਸਿੰਘ, ਏਕਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਯੁਕਤ, ਅਡੋਲ, ਅਜਨਮਾ, ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ, ਉਪਦੇਸ਼ਕ, ਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦੇਵ-ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਚਾਰਯ, ਪਰਮ ਆਚਾਰਯ, ਨਿਵਾਸ, ਸੱਚ, ਸੱਚੀ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਪਲਕ ਮਾਰਣ ਤੇ ਨਾ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਲਾ ਧਾਰੀ, ਵਾਕ-ਪਤੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੇਤਾ, ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ, ਚਮਕਦਾਰ, ਨਿਆਂ, ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ, ਵਾਯੂ, ਹਜ਼ਾਰ-ਮਸਤਕ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਹਜ਼ਾਰ-ਨੈਤ੍ਰ, ਹਜ਼ਾਰ-ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਆਪਣੀ ਮੂਲ-ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਗੁਪਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਦਿਨ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਦਯਾਲੂ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਸੱਚਾ ਕਰਤਾ, ਸੱਚੀ ਮਾਣਤਾ ਵਾਲਾ, ਪੁਣ੍ਯਾਤਮਾ, ਜਾਹਨੂ, ਨਾਰਾਯਣ ਤੇ ਨਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਅਮਾਪ ਹੈ, ਵਿਲੱਖਣ, ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਉਹ ਬਲਿਦਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਬਲਿਸ਼ਠ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਾਂਢ ਵਾਂਗ ਪੱਕੇ ਕਦਮ, ਸਾਂਢ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੇਟ, ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ, ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਧਨ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਤੇਜ ਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁਖੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੰਤ੍ਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕਿਰਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਔਸ਼ਧ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੁਲ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਵਾਯੂ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੱਗ, ਕਾਮ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਕਾਮ ਪੂਰਨਹਾਰ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਆਪ ਹੀ ਕਾਮ, ਕਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭਕ, ਚੱਕਰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੇਕ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ, ਮਹਾ ਭੋਗੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਵਿਲੱਖਣ, ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਣਿਆ, ਕਿਰਟ-ਧਾਰੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਸਾਂਢ ਵਾਂਗ ਧਰਮੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਕਰਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਡੋਲ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪ੍ਰਾਣ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜਲ-ਸਮੁੰਦਰ, ਆਧਾਰ, ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਕੰਦਾ, ਸਕੰਦਾ-ਧਾਰੀ, ਆਧਾਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਆਦਿ-ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਉਧਾਰਕ, ਰਖਿਆਕਾਰੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸ਼ੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਯਾਲੂ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ-ਹਸਤ, ਕਮਲ-ਨੈਤ੍ਰ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਕਮਲ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਮਹਾਨ ਧਨਵਾਨ, ਸੰਪੰਨ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੈਤ੍ਰ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੁਲ, ਮਹਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਭਿਆਨਕ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਹੋਮ-ਸਵੀਕਾਰਤਾ, ਆਹੁਤੀ ਹਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ-ਧਾਰੀ ਤੇ ਯੁੱਧ-ਵਿਜੈਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਲਾਲ-ਵਰਨ, ਮਾਰਗ, ਕਾਰਣ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਰੱਸੀ ਵਾਲਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਅਪਾਰ ਭੁੱਖ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਰੋਤ, ਪਾਲਕ, ਨਾਸ਼ਕ, ਦਯਾਲੂ, ਗਿਆਤਾ, ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈ—ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।