શ્રીવિષ્ણુસહસ્રનામસ્તોત્રમ્

ધનુર્ધરો ધનુર્વેદો દણ્ડો દમયિતા દમઃ । અપરાજિતઃ સર્વસહો નિયન્તાઽનિયમોઽયમઃ

જે ધનુષ ધારણ કરે છે, ધનુષનું જ્ઞાન છે, દંડ છે, શાંત કરે છે, આત્મસંયમ છે; અપરાજિત છે, સર્વે સહન કરે છે, નિયંત્રક છે, અનિયંત્રિત છે અને ક્યારેય હાર ન માનનાર છે.

સત્ત્વવાન્ સાત્ત્વિકઃ સત્યઃ સત્યધર્મપરાયણઃ । અભિપ્રાયઃ પ્રિયાર્હોઽર્હઃ પ્રિયકૃત્ પ્રીતિવર્ધનઃ

શુદ્ધ અને સત્યવ્રત ધરાવનાર, સત્યમાર્ગે ચાલનાર, સત્ય અને ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન, મનમાં નિશ્ચય ધરાવનાર, પ્રેમ માટે યોગ્ય, સન્માન માટે યોગ્ય, જે પ્રેમભર્યું કાર્ય કરે છે અને પ્રેમ વધારવામાં સક્ષમ છે.

વિહાયસગતિર્જ્યોતિઃ સુરુચિર્હુતભુગ્વિભુઃ । રવિર્વિરોચનઃ સૂર્યઃ સવિતા રવિલોચનઃ

આકાશમાં વિહરનાર, તેજસ્વી, સુંદર પ્રકાશ ધરાવનાર, યજ્ઞમાં અહૂતિ સ્વીકારનાર, સર્વત્ર વ્યાપક, સૂર્યરૂપ, તેજવંત, પ્રકાશ આપનાર, જગતને જન્મ આપનાર અને સૂર્યને આંખરૂપે ધરાવનાર.

અનન્તો હુતભુગ્ભોક્તા સુખદો નૈકજોઽગ્રજઃ । અનિર્વિણ્ણઃ સદામર્ષી લોકાધિષ્ઠાનમદ્ભુતઃ

અનંત, યજ્ઞની અહૂતિ સ્વીકારનાર, અનુભવ કરનાર, સુખ આપનાર, અનેક રીતે જન્મ લેનાર, સૌથી મોટા, ક્યારેય નિરાશ ન થનાર, હંમેશા સહનશીલ, જગતનો આધાર અને અદભુત.

સનાત્સનાતનતમઃ કપિલઃ કપિરવ્યયઃ । સ્વસ્તિદઃ સ્વસ્તિકૃત્સ્વસ્તિ સ્વસ્તિભુક્સ્વસ્તિદક્ષિણઃ

શાશ્વત, શાશ્વતોમાં સૌથી પ્રાચીન, કપિલ, અવિનાશી, શુભતા આપનાર, શુભ કાર્ય કરનાર, સ્વયં શુભ, શુભતાનો આનંદ માણનાર અને શુભ દાન આપનાર.

અરૌદ્રઃ કુણ્ડલી ચક્રી વિક્રમ્યૂર્જિતશાસનઃ । શબ્દાતિગઃ શબ્દસહઃ શિશિરઃ શર્વરીકરઃ

અહિંસક, કાનમાં કુંડળ પહેરનાર, હાથમાં ચક્ર ધરાવનાર, શક્તિશાળી પગલાં ભરનાર, દૃઢ આજ્ઞા આપનાર, અવાજથી પર, અવાજ સહન કરનાર, શીતળ અને રાત લાવનાર છે.

અક્રૂરઃ પેશલો દક્ષો દક્ષિણઃ ક્ષમિણાંવરઃ । વિદ્વત્તમો વીતભયઃ પુણ્યશ્રવણકીર્તનઃ

કઠોર નથી, મોહક છે, કુશળ છે, ચતુર છે, ક્ષમાશીલોમાં શ્રેષ્ઠ છે; જ્ઞાનમાં સર્વોચ્ચ, નિર્ભય, અને જેમની કથા તથા સ્મરણ પુણ્યદાયી છે.

ઉત્તારણો દુષ્કૃતિહા પુણ્યો દુઃસ્વપ્નનાશનઃ । વીરહા રક્ષણઃ સન્તો જીવનઃ પર્યવસ્થિતઃ

મુક્તિ આપનાર, દુષ્કર્મોનો નાશક, પવિત્ર, ખરાબ સ્વપ્નો દૂર કરનાર; વીરનો સંહારક, રક્ષક, સંત, જીવનદાતા અને સદા સ્થિર છે.

અનન્તરૂપોઽનન્તશ્રીર્જિતમન્યુર્ભયાપહઃ । ચતુરશ્રો ગભીરાત્મા વિદિશો વ્યાદિશો દિશઃ

અનંત રૂપો ધરાવનાર, અનંત મહિમાવાળો, ક્રોધ જીતનાર, ભય દૂર કરનાર; ચતુરબાજુ, ગહન આત્મા, દિશાઓ, દિશા આપનાર અને દિશાઓ સ્વરૂપ છે.

અનાદિર્ભૂર્ભુવો લક્ષ્મીઃ સુવીરો રુચિરાઙ્ગદઃ । જનનો જનજન્માદિર્ભીમો ભીમપરાક્રમઃ

એ અનાદિ છે, ભૂમિ અને આકાશનો આધાર છે, સમૃદ્ધિનું સ્વરૂપ છે, અત્યંત શૂરવીર છે, સુંદર કડાં પહેરેલા છે; બધાનું મૂળ છે, જીવોના જન્મનો આરંભ છે, ભયાનક છે અને ભયજનક પરાક્રમ ધરાવે છે.

આધારનિલયોઽધાતા પુષ્પહાસઃ પ્રજાગરઃ । ઊર્ધ્વગઃ સત્પથાચારઃ પ્રાણદઃ પ્રણવઃ પણઃ

એ આધાર અને નિવાસસ્થાન છે, સંભાળનાર છે, ફૂલ જેવું હસતું મુખ ધરાવે છે, સદા જાગૃત છે; ઉપર જતો છે, સત્યના માર્ગે ચાલે છે, જીવન આપનાર છે, પવિત્ર 'ઓમ' છે અને શ્રેષ્ઠ ફળ છે.

પ્રમાણં પ્રાણનિલયઃ પ્રાણભૃત્પ્રાણજીવનઃ । તત્ત્વં તત્ત્વવિદેકાત્મા જન્મમૃત્યુજરાતિગઃ

એ માપદંડ છે, જીવનનું સ્થાન છે, જીવનને પોષે છે, જીવનનો સાર છે; અંતિમ સત્ય છે, સત્યને જાણનાર છે, એકમાત્ર આત્મા છે, જન્મ, મૃત્યુ અને વૃદ્ધાપાર જાય છે.

ભૂર્ભુવઃસ્વસ્તરુસ્તારઃ સવિતા પ્રપિતામહઃ । યજ્ઞો યજ્ઞપતિર્યજ્વા યજ્ઞાઙ્ગો યજ્ઞવાહનઃ

એ ભૂમિ, આકાશ અને સર્વોચ્ચ લોક છે; આશ્રય રૂપ વૃક્ષ છે, તારા છે, સૂર્ય છે, મહાન પિતામહ છે; યજ્ઞ છે, યજ્ઞનો સ્વામી છે, યજ્ઞ કરનાર છે, યજ્ઞના અંગો છે અને યજ્ઞનું વાહન છે.

યજ્ઞભૃદ્ યજ્ઞકૃદ્ યજ્ઞી યજ્ઞભુગ્ યજ્ઞસાધનઃ । યજ્ઞાન્તકૃદ્ યજ્ઞગુહ્યમન્નમન્નાદ એવ ચ

જે યજ્ઞને ધારે છે, યજ્ઞ કરે છે, યજ્ઞકર્તા છે, યજ્ઞનું ફળ ભોગવે છે, યજ્ઞ માટે સાધન છે; યજ્ઞને પૂર્ણ કરે છે, યજ્ઞનું રહસ્ય છે, અને જે અન્ન પણ છે અને અન્ન ભોજન કરનાર પણ છે.

આત્મયોનિઃ સ્વયઞ્જાતો વૈખાનઃ સામગાયનઃ । દેવકીનન્દનઃ સ્રષ્ટા ક્ષિતીશઃ પાપનાશનઃ

જેની ઉત્પત્તિ પોતે જ છે, જે પોતે જન્મે છે, જે પૃથ્વીને ખોદી કાઢે છે, જે સામવેદનું ગીત છે; દેવકીનો આનંદ, સર્જનહાર, પૃથ્વીનો સ્વામી અને પાપનો નાશક છે.

શઙ્ખભૃન્નન્દકી ચક્રી શાર્ઙ્ગધન્વા ગદાધરઃ । રથાઙ્ગપાણિરક્ષોભ્યઃ સર્વપ્રહરણાયુધઃ

જે શંખ ધારણ કરે છે, નંદકી તલવાર ધરાવે છે, ચક્ર ધારણ કરે છે, શારંગ ધનુષ ધરાવે છે, ગદા ધારણ કરે છે; રથનું ચક્ર હથિયાર છે, અડગ છે અને બધા હથિયારો ધરાવે છે.

સર્વપ્રહરણાયુધ ૐ નમ ઇતિ । વનમાલી ગદી શાર્ઙ્ગી શઙ્ખી ચક્રી ચ નન્દકી । શ્રીમાન્ નારાયણો વિષ્ણુર્વાસુદેવોઽભિરક્ષતુ

બધા હથિયારો ધરાવનાર — ઓમ, નમન! — વનમાલા પહેરનાર, ગદા ધારણ કરનાર, શારંગ ધનુષ ધરાવનાર, શંખ ધારણ કરનાર, ચક્ર અને નંદકી તલવાર ધરાવનાર; શ્રીમંત નારાયણ, વિષ્ણુ, વાસુદેવ — એ આપણું રક્ષણ કરે.