பக்ஷீ ச பக்ஷரூபஶ்ச அதிதீப்தோ விஶாம் பதிஃ । உந்மாதோ மதநஃ காமோ ஹ்யஶ்வத்தோऽர்தகரோ யஶஃ ॥ ௪௦ ॥
அவர் பறவை, பறவையின் உருவம் கொண்டவர், மிகுந்த ஒளியுடன் உலகுகளின் ஆண்டவர்; அவர் பித்தும், காதலும், ஆசையும், அஸ்வத்த மரமும், அர்த்தம் தருபவரும், புகழும் ஆவார்.
வாமதேவஶ்ச வாமஶ்ச ப்ராக்தக்ஷிணஶ்ச வாமநஃ । ஸித்தயோகீ மஹர்ஷிஶ்ச ஸித்தார்தஃ ஸித்தஸாதகஃ ॥ ௪௧ ॥
அவர் வாமதேவன், மென்மையானவர், கிழக்கு, தெற்கு, மற்றும் வாமனன்; அவர் সিদ্ধியான யோகி, பெரிய முனிவர், குறிக்கோள் நிறைவேற்றியவர், மற்றும் சித்தி கொடுப்பவரும் ஆவார்.
பிக்ஷுஶ்ச பிக்ஷுரூபஶ்ச விபணோ ம்ரு'துரவ்யயஃ । மஹாஸேநோ விஶாகஶ்ச ஷஷ்டிபாகோ கவாம் பதிஃ ॥ ௪௨ ॥
அவர் பிச்சைக்காரர், பிச்சைக்காரரின் உருவம் கொண்டவர், வியாபாரி, மென்மையானவர், அழிவில்லாதவர்; அவர் மகாசேனன், விஷாகன், அறுபதிலொரு பங்கு, மற்றும் பசுக்களின் ஆண்டவரும் ஆவார்.
வஜ்ரஹஸ்தஶ்ச விஷ்கம்பீ சமூஸ்தம்பந ஏவ ச । வ்ரு'த்தாவ்ரு'த்தகரஸ்தாலோ மதுர்மதுகலோசநஃ ॥ ௪௩ ॥
அவர் வஜ்ரம் கையில் பிடித்தவர், தாங்குபவர், படைகளை அடக்குபவர்; அவர் நல்வினை, தீவினை செய்பவர், தாள மரம், இனிமை, தேனுபோல் கண்கள் உடையவரும் ஆவார்.
வாசஸ்பத்யோ வாஜஸநோ நித்யமாஶ்ரமபூஜிதஃ । [நித்யமாஶ்ரிதபூஜிதஃ] ப்ரஹ்மசாரீ லோகசாரீ ஸர்வசாரீ விசாரவித் ॥ ௪௪ ॥
பேச்சில் முதன்மை உடையவன், வலிமை கொண்டவன், எப்போதும் தவமிருக்கும் இடங்களில் வணங்கப்படுபவன், எப்போதும் அடைக்கலம் புகும் மக்களால் வணங்கப்படுபவன், துறவறம் கடைப்பிடிப்பவன், உலகங்களில் சஞ்சரிப்பவன், எல்லா இடங்களிலும் நடமாடுபவன், எல்லா விசாரணைகளையும் அறிந்தவன்.
ஈஶாந ஈஶ்வரஃ காலோ நிஶாசாரீ பிநாகப்ரு'த் । நிமித்தஸ்தோ நிமித்தம் ச நந்திர்நந்திகரோ ஹரிஃ ॥ ௪௫ ॥
வடகிழக்கு திசையின் ஆண்டவன், எல்லாவற்றுக்கும் இறைவன், காலம், இரவில் உலாவும்வன், பினாகம் என்ற வில்லைக் கொண்டவன், காரணங்களில் நிலைபெற்றவன், தானே காரணம், நந்தி, ஆனந்தம் அளிப்பவன், துயரை நீக்குபவன், சிங்கம், அழிப்பவன், காலம், படைப்பவன், முதியோர் அனைவருக்கும் முன்னோர்.
நந்தீஶ்வரஶ்ச நந்தீ ச நந்தநோ நந்திவர்தநஃ । பகஹாரீ நிஹந்தா ச காலோ ப்ரஹ்மா பிதாமஹஃ ॥ ௪௬ ॥
நந்தியின் ஆண்டவன், நந்தி, ஆனந்தத்தின் மூலமானவன், ஆனந்தத்தை அதிகரிப்பவன், செல்வத்தை அகற்றுபவன், அழிப்பவன், காலம், பிரம்மா, பிதாமகன்.
சதுர்முகோ மஹாலிங்கஶ்சாருலிங்கஸ்ததைவ ச । லிங்காத்யக்ஷஃ ஸுராத்யக்ஷோ யோகாத்யக்ஷோ யுகாவஹஃ ॥ ௪௭ ॥
நான்கு முகங்கள் உடையவன், பெரிய லிங்கம், அழகிய லிங்கம், லிங்கத்தை காக்கும் தலைவர், தேவர்களின் தலைவர், யோகிகளின் தலைவர், யுகங்களைத் தொடங்குபவன்.
பீஜாத்யக்ஷோ பீஜகர்தா அத்யாத்மாநுகதோ பலஃ । இதிஹாஸஃ ஸகல்பஶ்ச கௌதமோऽத நிஶாகரஃ ॥ ௪௮ ॥
அவன் விதைகளைக் கண்காணிப்பவன், விதைகளை உருவாக்குபவன், ஆன்மாவை பின்பற்றுபவன், தன்னிலே பலமாக இருப்பவன்; அவன் வரலாறு, உறுதியும், கவுதமன், இரவை உருவாக்குபவன்.
தம்போ ஹ்யதம்போ வைதம்போ வஶ்யோ வஶகரஃ கலிஃ । லோககர்தா பஶுபதிர்மஹாகர்தா ஹ்யநௌஷதஃ ॥ ௪௯ ॥
அவன் போலித்தனமும், போலித்தனம் இல்லாதவனும், போலித்தனமாகத் தோன்றுபவனும்; அவன் அடங்கும் தன்மையுடையவனும், அடக்குவானும், கலியுகமும்; உலகங்களை உருவாக்குபவன், பசுக்களின் ஆண்டவன், பெரிய படைப்பாளி, மருந்து இல்லாதவனும்.
அக்ஷரம் பரமம் ப்ரஹ்ம பலவச்சக்ர ஏவ ச । நீதிர்ஹ்யநீதிஃ ஶுத்தாத்மா ஶுத்தோ மாந்யோ கதாகதஃ ॥ ௫௦ ॥
அவன் அழியாதவன், உயர்ந்த பிரம்மம், மிகுந்த பலம் கொண்டவன், சக்கரமாக இருப்பவன்; நீதியும் அநீதியும் அவனே, தூய ஆன்மா, தூயவன், மதிப்புக்குரியவன், வருவதும் போவதுமானவன்.
பஹுப்ரஸாதஃ ஸுஸ்வப்நோ தர்பணோऽத த்வமித்ரஜித் । வேதகாரோ மந்த்ரகாரோ வித்வாந் ஸமரமர்தநஃ ॥ ௫௧ ॥
அவன் பெரும் அருளாளன், நல்ல கனவுகளைக் கொடுப்பவன், கண்ணாடி போன்றவன், பகைவரை வெல்வவன்; வேதங்களை உருவாக்குபவன், மந்திரங்களை உருவாக்குபவன், ஞானி, போரில் பகைவரை அழிப்பவன்.
மஹாமேகநிவாஸீ ச மஹாகோரோ வஶீகரஃ । அக்நிஜ்வாலோ மஹாஜ்வாலோ அதிதூம்ரோ ஹுதோ ஹவிஃ ॥ ௫௨ ॥
பெரும் மேகங்களில் குடியிருப்பவர், மிகவும் பயங்கரமானவர், எல்லாவற்றையும் வசப்படுத்துபவர்; அவருடைய தீப்பொலி எரியும் நெருப்பைப் போல, அவருடைய ஜ்வாலைகள் அளவில்லாதவை, அடர்ந்த புகையில் மூடப்பட்டவர், யாகத்தில் அர்ப்பணிக்கப்படும் ஹவிசும் தாமே.
வ்ரு'ஷணஃ ஶங்கரோ நித்யவர்சஸ்வீ தூமகேதநஃ । நீலஸ்ததாங்கலுப்தஶ்ச ஶோபநோ நிரவக்ரஹஃ ॥ ௫௩ ॥
வீரியமிக்கவர், நன்மை தருபவர், எப்போதும் ஒளிவிடுபவர், புகைபடையாக கொண்டவர்; கரும்பச்சை நிறமுடையவர், பக்தர்களிடம் பற்றுள்ளவர், அழகானவர், எந்த தடையும் இல்லாதவர்.
ஸ்வஸ்திதஃ ஸ்வஸ்திபாவஶ்ச பாகீ பாககரோ லகுஃ । உத்ஸங்கஶ்ச மஹாங்கஶ்ச மஹாகர்பபராயணஃ ॥ ௫௪ ॥
நல்வாழ்க்கை வழங்குபவர், நல்வாழ்க்கையே ஆனவர், பாக்யத்தையும் பகிர்ந்தளிப்பவரும், எளிமையானவர்; எல்லாவற்றிற்கும் ஆதாரமாக இருப்பவர், பெரிய உடலுடையவர், பெரிய கருவில் மனம் செலுத்துபவர்.
க்ரு'ஷ்ணவர்ணஃ ஸுவர்ணஶ்ச இந்த்ரியம் ஸர்வதேஹிநாம் । மஹாபாதோ மஹாஹஸ்தோ மஹாகாயோ மஹாயஶாஃ ॥ ௫௫ ॥
கருந்தோல் நிறமுடையவரும் பொன்னிறம் கொண்டவரும், எல்லா உயிர்களுக்கும் உணர்வாக இருப்பவர்; அவருடைய பாதங்கள் பெரிது, கைகள் பெரிது, உடல் மிகப்பெரியது, புகழும் அளவில்லாதது.
மஹாமூர்தா மஹாமாத்ரோ மஹாநேத்ரோ நிஶாலயஃ । மஹாந்தகோ மஹாகர்ணோ மஹோஷ்டஶ்ச மஹாஹநுஃ ॥ ௫௬ ॥
அவரது தலை பெரிது, அளவு அளவிட முடியாதது, கண்கள் விசாலம், இரவின் ஆதாரம், முடிவைத் தருபவர், பெரிய செவிகள், பெரிய உதடுகள், பெரிய தாடை உடையவர்.
மஹாநாஸோ மஹாகம்புர்மஹாக்ரீவஃ ஶ்மஶாநபாக் । மஹாவக்ஷா மஹோரஸ்கோ ஹ்யந்தராத்மா ம்ரு'காலயஃ ॥ ௫௭ ॥
அவரது மூக்கு பெரிது, கழுத்து வலிமைமிக்கது, தொண்டை பரந்தது, சுடுகாட்டில் உண்டுபவர், மார்பு விசாலம், உள்ளார்ந்த உயிராக இருப்பவர், காட்டு மிருகங்களின் உறைவிடம்.
லம்பநோ லம்பிதோஷ்டஶ்ச மஹாமாயஃ பயோநிதிஃ । மஹாதந்தோ மஹாதம்ஷ்ட்ரோ மஹாஜிஹ்வோ மஹாமுகஃ ॥ ௫௮ ॥
அவர் தொங்கும் உருவம் உடையவர், தொங்கும் உதடுகள் உடையவர், மாயையின் முதல்வர், பாற்கடலின் ஆதாரம், பெரிய பற்கள், பெரிய கொம்புகள், பெரிய நாக்கு, பெரிய வாயும் உடையவர்.
மஹாநகோ மஹாரோமா மஹாகேஶோ மஹாஜடஃ । ப்ரஸந்நஶ்ச ப்ரஸாதஶ்ச ப்ரத்யயோ கிரிஸாதநஃ ॥ ௫௯ ॥
அவரது நகங்கள் பெரிது, முடி பெரிது, ஜடைகள் பெரிது, தயைமிக்கவர், அருளின் உருவம், நம்பிக்கைக்கு உரியவர், மலைக்கு ஆதரவாக இருப்பவர்.
ஸ்நேஹநோऽஸ்நேஹநஶ்சைவ அஜிதஶ்ச மஹாமுநிஃ । வ்ரு'க்ஷாகாரோ வ்ரு'க்ஷகேதுரநலோ வாயுவாஹநஃ ॥ ௬௦ ॥
அவர் அன்பும் காட்டுபவர், அன்பில்லாதவராகவும் இருக்கிறார்; அவரை யாராலும் வெல்ல முடியாது; அவர் பெரிய முனிவர்; மரம் போன்ற உருவம் கொண்டவர்; மரம் அடையாளமாகக் கொண்டவர்; அவர் நெருப்பு, காற்றை ஏந்துபவர்.
கண்டலீ மேருதாமா ச தேவாதிபதிரேவ ச । அதர்வஶீர்ஷஃ ஸாமாஸ்ய ரு'க்ஸஹஸ்ராமிதேக்ஷணஃ ॥ ௬௧ ॥
அவர் கண்டலி; மேரு மலையின் ஆதாரம்; தேவர்களின் தலைவன்; அவருடைய தலை அதர்வ வேதம்; வாயில் சாம வேதம்; கண்களில் எண்ணிக்கையில்லாத ரிக் வேதங்கள்.
யஜுஃ பாதபுஜோ குஹ்யஃ ப்ரகாஶோ ஜங்கமஸ்ததா । அமோகார்தஃ ப்ரஸாதஶ்ச அபிகம்யஃ ஸுதர்ஶநஃ ॥ ௬௨ ॥
அவர் யஜுர் வேதம் கை கால்களாக உடையவர்; மறைந்தும் வெளிப்பட்டும் இருப்பவர்; எப்போதும் நடமாடுபவர்; அவருடைய நோக்கம் எப்போதும் நிறைவேறும்; அவர் அருளாளன்; எளிதில் அணையக்கூடியவர்; அழகான பார்வையுடையவர்.
உபகாரஃ ப்ரியஃ ஸர்வஃ கநகஃ காஞ்சநச்சவிஃ । நாபிர்நந்திகரோ பாவஃ புஷ்கரஸ்தபதிஃ ஸ்திரஃ ॥ ௬௩ ॥
அவர் உதவிக்கரமானவர்; எல்லோராலும் விரும்பப்படுபவர்; தங்கம் போன்றவர்; பொன்னிற ஒளி உடையவர்; நாபி; ஆனந்தம் அளிப்பவர்; இருப்பு; தாமரை மலரில் குடியிருக்கும் தலைவன்; நிலையானவர்.
த்வாதஶஸ்த்ராஸநஶ்சாத்யோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞஸமாஹிதஃ । நக்தம் கலிஶ்ச காலஶ்ச மகரஃ காலபூஜிதஃ ॥ ௬௪ ॥
பன்னிரண்டு ஆயுதங்களை உடையவர்களில் முதல்வர், யாகத்தின் உருவாக இருப்பவர், எப்போதும் யாகத்தில் மனதை ஒருமைப்படுத்தி இருப்பவர்; இரவு, கலியுகம், காலம், மீன்வகை மகரம், காலத்தால் வணங்கப்படுபவர்.
ஸகணோ கணகாரஶ்ச பூதவாஹநஸாரதிஃ । பஸ்மஶயோ பஸ்மகோப்தா பஸ்மபூதஸ்தருர்கணஃ ॥ ௬௫ ॥
உடனிருந்து சேவிக்கும் கணங்களுடன் இருப்பவர், கணங்களை உருவாக்குபவர், பூதங்களின் வாகனத்திற்கு சாரதியாக இருப்பவர்; பசுமையில் உறைவவர், பசுமையை காப்பாற்றுபவர், பசுமையாக மாறியவர், மரமாகவும் கணமாகவும் இருப்பவர்.
லோகபாலஸ்ததாऽலோகோ மஹாத்மா ஸர்வபூஜிதஃ । ஶுக்லஸ்த்ரிஶுக்லஃ ஸம்பந்நஃ ஶுசிர்பூதநிஷேவிதஃ ॥ ௬௬ ॥
உலகங்களை காப்பவரும், உலகங்களுக்கு அப்பாற்பட்டவரும், பெரிய ஆன்மா, எல்லோராலும் வணங்கப்படுபவர்; தூய்மைமிக்கவர், மூன்றுமுறை தூய்மை பெற்றவர், எல்லா சிறப்பும் பெற்றவர், குற்றமற்றவர், உயிர்களால் சேவிக்கப்படுபவர்.
ஆஶ்ரமஸ்தஃ க்ரியாவஸ்தோ விஶ்வகர்மமதிர்வரஃ । விஶாலஶாகஸ்தாம்ரோஷ்டோ ஹ்யம்புஜாலஃ ஸுநிஶ்சலஃ ॥ ௬௭ ॥
ஆசிரமங்களில் தங்கி, கர்மங்களில் நிலைத்திருப்பவர், உலகத்தை உருவாக்கும் தெய்வத்தின் மனதில் சிறந்தவர்; பரந்த கிளைகள் உடையவர், செம்பொன் நிற உதடுகள், தாமரைக் கண்கள், நிலைமையிலிருந்து சலிக்காதவர்.
கபிலஃ கபிஶஃ ஶுக்ல ஆயுஶ்சைவ பரோஃ । கந்தர்வோ ஹ்யதிதிஸ்தார்க்ஷ்யஃ ஸுவிஜ்ஞேயஃ ஸுஶாரதஃ ॥ ௬௮ ॥
அவர் கபிலன், மஞ்சள் நிறத்தவர், தூயவர், உயிராக இருப்பவர், உயர்ந்தவர்; அவர் கந்தர்வன், அதிதி, தார்க்ஷ்யன், எளிதில் அறியக்கூடியவர், நன்றாகப் பேசும் திறன் கொண்டவர்.
பரஶ்வதாயுதோ தேவோ ஹ்யநுகாரீ ஸுபாந்தவஃ । தும்பவீணோ மஹாக்ரோத ஊர்த்வரேதா ஜலேஶயஃ ॥ ௬௯ ॥
அவர் பரசு என்ற ஆயுதம் ஏந்தும் தேவன், பிறரைக் கற்றுக்காட்டும் ஒருவர், நல்ல நண்பன்; தும்பு வீணை வாசிப்பவர், பெரும் கோபம் உடையவர், உயிர் மேலே செல்கின்றவர், நீரின் அதிபதி.