ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਛਤ੍ਰਂ ਸੁਚ੍ਛਤ੍ਰੋ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਲੋਕਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਃ ਕ੍ਰਮਃ । ਮੁਣ੍ਡੋ ਵਿਰੂਪੋ ਵਿਕृਤੋ ਦਣ੍ਡੀ ਕੁਣ੍ਡੀ ਵਿਕੁਰ੍ਵਣਃ ॥ ੧੦੧ ॥

ਉਹ ਛਤਰੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਛਤਰੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਵਿਅੰਗ ਹੈ, ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲਾਠੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕੂਜਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਹਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਕਕੁਭੋ ਵਜ੍ਰੀ ਸ਼ਤਜਿਹ੍ਵਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ । ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਧਾ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਗੁਰੁਃ ॥ ੧੦੨ ॥

ਉਹ ਹਰਿਆਕਸ਼ ਹੈ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੈ, ਵਜਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੌ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਕृਤ੍ । ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਕਕੁਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਕਨਿष੍ਠਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਃ ॥ ੧੦੩ ॥

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਵਿਨਿਰ੍ਮਾਤਾ ਸ਼ਤਘ੍ਨੀਪਾਸ਼ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭੋ ਮਹਾਗਰ੍ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਰ੍ਭੋ ਜਲੋਦ੍ਭਵਃ ॥ ੧੦੪ ॥

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦੰਡ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਸੌ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ, ਫਾਹੀ ਤੇ ਭਾਲਾ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਗਰਭ ਵਾਂਗੂ, ਵੱਡਾ ਗਰਭ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਗਰਭ ਤੇ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਗਭਸ੍ਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਕृਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗਤਿਃ । ਅਨਨ੍ਤਰੂਪੋ ਨੈਕਾਤ੍ਮਾ ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਃ ॥ ੧੦੫ ॥

ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਈ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੱਖੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪੋਂ-ਆਪ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਾਤ੍ਮਾ ਪਸ਼ੁਪਤਿਰ੍ਵਾਤਰਂਹਾ ਮਨੋਜਵਃ । ਚਨ੍ਦਨੀ ਪਦ੍ਮਨਾਲਾਗ੍ਰਃ ਸੁਰਭ੍ਯੁਤ੍ਤਰਣੋ ਨਰਃ ॥ ੧੦੬ ॥

ਉਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਦਨ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ, ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ।

ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਮਹਾਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਨੀਲਮੌਲਿਃ ਪਿਨਾਕਧृਤ੍ । ਉਮਾਪਤਿਰੁਮਾਕਾਨ੍ਤੋ ਜਾਹ੍ਨਵੀਧृਦੁਮਾਧਵਃ ॥ ੧੦੭ ॥

ਉਹ ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਮੁਕੁਟ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਮਾ ਦਾ ਪਤੀ, ਉਮਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਜਾਹਨਵੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਮਾ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ।

ਵਰੋ ਵਰਾਹੋ ਵਰਦੋ ਵਰੇਣ੍ਯਃ ਸੁਮਹਾਸ੍ਵਨਃ । ਮਹਾਪ੍ਰਸਾਦੋ ਦਮਨਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਾ ਸ਼੍ਵੇਤਪਿਙ੍ਗਲਃ ॥ ੧੦੮ ॥

ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸੂਰ ਹੈ, ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੈ।

ਪੀਤਾਤ੍ਮਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਪ੍ਰਯਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਧਾਨਧृਤ੍ । [ਪ੍ਰੀਤਾਤ੍ਮਾ] ਸਰ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਖਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਸਾਧਾਰਣੋ ਵਰਃ ॥ ੧੦੯ ॥

ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਦਿ ਤੱਤ ਨੂੰ ਥਾਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਦਾ ਹੈ।

ਚਰਾਚਰਾਤ੍ਮਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਮृਤੋ ਗੋਵृषੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸਾਧ੍ਯਰ੍षਿਰ੍ਵਸੁਰਾਦਿਤ੍ਯੋ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਸਵਿਤਾਮृਤਃ ॥ ੧੧੦ ॥

ਉਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸੁਖਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅਮਰ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਲਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਸਾਧਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ ਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਹੈ, ਅਮਰ ਹੈ।

ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸੁਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਵਿਸ੍ਤਰਃ ਪਰ੍ਯਯੋ ਨਰਃ । ऋਤੁਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਮਾਸਃ ਪਕ੍ਸ਼ਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਮਾਪਨਃ ॥ ੧੧੧ ॥

ਉਹ ਵਿਆਸ ਹੈ, ਰਚਨਾ ਹੈ, ਸੰਖੇਪ ਹੈ, ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ, ਬਦਲਾਅ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਹੈ; ਰੁੱਤ ਹੈ, ਸਾਲ ਹੈ, ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਪੱਖ ਹੈ, ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਕਲਾ ਕਾष੍ਠਾ ਲਵਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਹਃ ਕ੍ਸ਼ਪਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਜਾਬੀਜਂ ਲਿਙ੍ਗਮਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਗਮਃ ॥ ੧੧੨ ॥

ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ: ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਲਵਾ, ਮਾਤਰਾ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ, ਰਾਤ ਤੇ ਪਲ; ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਖੇਤ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਲਿੰਗ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਪਜਣ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।

ਸਦਸਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਂ ਪ੍ਰਜਾਦ੍ਵਾਰਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਾਰਂ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍ ॥ ੧੧੩ ॥

ਉਹ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਹੈ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਹੈ।

ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਹ੍ਲਾਦਨਸ਼੍ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਃ ਪਰਾ ਗਤਿਃ । ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਨਿਰ੍ਮਾਤਾ ਦੇਵਾਸੁਰਪਰਾਯਣਃ ॥ ੧੧੪ ॥

ਉਹ ਨਿਰਵਾਣ ਤੇ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਸੁਰਗੁਰੁਰ੍ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਦੇਵਾਸੁਰਮਹਾਮਾਤ੍ਰੋ ਦੇਵਾਸੁਰਗਣਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ ੧੧੫ ॥

ਉਹ ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਸੁਰਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਦੇਵਾਸੁਰਗਣਾਗ੍ਰਣੀਃ । ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੋ ਦੇਵਰ੍षਿਰ੍ਦੇਵਾਸੁਰਵਰਪ੍ਰਦਃ ॥ ੧੧੬ ॥ [ਦੇਵਾਦਿ]

ਉਹ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਸਭ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਿਸ਼੍ਵੋ ਦੇਵਾਸੁਰਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋऽਚਿਨ੍ਤ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾਤ੍ਮਾऽऽਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ ॥ ੧੧੭ ॥

ਉਹ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਪਾਰ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਹ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ।

ਉਦ੍ਭਿਤ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋ ਵੈਦ੍ਯੋ ਵਿਰਜੋ ਨੀਰਜੋऽਮਰਃ । ਈਡ੍ਯੋ ਹਸ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਦੇਵਸਿਂਹੋ ਨਰਰ੍षਭਃ ॥ ੧੧੮ ॥

ਉਹ ਉੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਹੀਂ, ਅਮਰ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ, ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਬਾਘ ਹੈ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਡ ਹੈ।

ਵਿਬੁਧੋऽਗ੍ਰਵਰਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਸ੍ਤਪੋਮਯਃ । ਸੁਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੋਭਨੋ ਵਜ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵੋऽਵ੍ਯਯਃ ॥ ੧੧੯ ॥

ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤਪ ਦੇ ਮੂਲ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਗੁਹਃ ਕਾਨ੍ਤੋ ਨਿਜਃ ਸਰ੍ਗਃ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਪਾਵਨਃ । ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਸ਼ृਙ੍ਗਪ੍ਰਿਯੋ ਬਭ੍ਰੂ ਰਾਜਰਾਜੋ ਨਿਰਾਮਯਃ ॥ ੧੨੦ ॥

ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੀੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਅਭਿਰਾਮਃ ਸੁਰਗਣੋ ਵਿਰਾਮਃ ਸਰ੍ਵਸਾਧਨਃ । ਲਲਾਟਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵੋ ਹਰਿਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਃ ॥ ੧੨੧ ॥

ਉਹ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਆਖਰੀ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਾਂ ਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਯਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਰ੍ਧਨਃ । ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧਭੂਤਾਰ੍ਥੋऽਚਿਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥ ੧੨੨ ॥

ਉਹ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨਿਯਮਤ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਸਤੀ ਹੀ ਸਿਧੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।

ਵ੍ਰਤਾਧਿਪਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ । [ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਃ] ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਕ੍ਤਤੇਜਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਵਰ੍ਧਨੋ ਜਗਤ੍ ॥ ੧੨੩ ॥

ਉਹ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਹੈ, ਵਧਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗਤ ਆਪ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ – ਉਤ੍ਤਰਪੀਠਿਕ (ਫਲਸ਼੍ਰੁਤਿ)

ਇਹ ਹੈ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਸਤੋਤ੍ਰਮ ਦਾ ਉੱਤਰ ਪੀਠਿਕਾ (ਫਲ ਸ਼੍ਰੁਤੀ)।