ଶ୍ରୀଶିଵସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରମ୍

ଆଷାଢଶ୍ଚ ସୁଷାଢଶ୍ଚ ଧ୍ରୁଵୋଽଥ ହରିଣୋ ହରଃ । ଵପୁରାଵର୍ତମାନେଭ୍ଯୋ ଵସୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାପଥଃ ॥ ୯୧ ॥

ସେ ଅଜୟ, ଭଲ ଭାବେ ଅଜୟ, ସ୍ଥିର, ପିତାମ୍ବର, ହରଣ କରୁଥିବା; ତାଙ୍କର ରୂପ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଜଗତରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ମହାମାର୍ଗ।

ଶିରୋହାରୀ ଵିମର୍ଶଶ୍ଚ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତଃ । ଅକ୍ଷଶ୍ଚ ରଥଯୋଗୀ ଚ ସର୍ଵଯୋଗୀ ମହାବଲଃ ॥ ୯୨ ॥

ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଇଥିବା, ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ଅବିନାଶୀ, ରଥର ସାରଥି, ସମସ୍ତ ଯୋଗର ଅଧିପତି ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

ସମାମ୍ନାଯୋଽସମାମ୍ନାଯସ୍ତୀର୍ଥଦେଵୋ ମହାରଥଃ । ନିର୍ଜୀଵୋ ଜୀଵନୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ଶୁଭାକ୍ଷୋ ବହୁକର୍କଶଃ ॥ ୯୩ ॥

ସମସ୍ତ ବେଦ ରୂପୀ, ବେଦରୁ ଉପରେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଦେବତା, ବଡ଼ ରଥୀ; ଜୀବନ ନଥିବା, ଜୀବନ ଦେଇଥିବା, ମନ୍ତ୍ର, ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ବହୁତ କଠିନ।

ରତ୍ନପ୍ରଭୂତୋ ରକ୍ତାଙ୍ଗୋ ମହାର୍ଣଵନିପାନଵିତ୍ । [ରତ୍ନାଙ୍ଗୋ] ମୂଲଂ ଵିଶାଲୋ ହ୍ଯମୃତୋ ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତସ୍ତପୋନିଧିଃ ॥ ୯୪ ॥

ରତ୍ନରେ ପ୍ରଚୁର, ଲାଲ ଶରୀର ଥିବା, ବଡ଼ ସାଗରର ଗଭୀରତା ଜାଣିଥିବା; ମୂଳ ଏବଂ ବିଶାଳ, ଅମୃତ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ତପସ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର।

ଆରୋହଣୋଽଧିରୋହଶ୍ଚ ଶୀଲଧାରୀ ମହାଯଶାଃ । ସେନାକଲ୍ପୋ ମହାକଲ୍ପୋ ଯୋଗୋ ଯୁଗକରୋ ହରିଃ ॥ ୯୫ ॥ [ଯୋଗକରୋ]

ଉପରକୁ ଯିବା, ଉପରକୁ ଉଠାଇଦେଇଥିବା, ସଦ୍‌ଗୁଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଥିବା; ସେନା ପରି, ବଡ଼ ଯୁଗ ପରି, ଯୋଗ, ଯୁଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା।

ଯୁଗରୂପୋ ମହାରୂପୋ ମହାନାଗହନୋ ଵଧଃ । ନ୍ଯାଯନିର୍ଵପଣଃ ପାଦଃ ପଣ୍ଡିତୋ ହ୍ଯଚଲୋପମଃ ॥ ୯୬ ॥

ଯିଏ ଯୁଗର ଆକାର, ବିଶାଳ ରୂପୀ, ଅପାର ଏବଂ ଅଗମ୍ୟ, ସେଇ ନାଶକାରୀ; ନ୍ୟାୟ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା, ଭିତିସ୍ଥଳ, ପଣ୍ଡିତ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ।

ବହୁମାଲୋ ମହାମାଲଃ ଶଶୀ ହରସୁଲୋଚନଃ । ଵିସ୍ତାରୋ ଲଵଣଃ କୂପସ୍ତ୍ରିଯୁଗଃ ସଫଲୋଦଯଃ ॥ ୯୭ ॥

ଯିଏ ବହୁ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ବଡ଼ ମାଳାର ଭୂଷିତ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭାବରେ, ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର; ବିସ୍ତୃତ, ଲୁଣ୍ ଭରା, କୂଆ, ଦୁଇ ଯୁଗର ଏକତା, ଏବଂ ଉଦୟ ଫଳଦାୟକ।

ତ୍ରିଲୋଚନୋ ଵିଷଣ୍ଣାଙ୍ଗୋ ମଣିଵିଦ୍ଧୋ ଜଟାଧରଃ । ବିନ୍ଦୁର୍ଵିସର୍ଗଃ ସୁମୁଖଃ ଶରଃ ସର୍ଵାଯୁଧଃ ସହଃ ॥ ୯୮ ॥

ତିନୋଟି ଆଖି ଥିବା, ବିଷର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଅଙ୍ଗ, ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଜଟାଧାରୀ; ବିନ୍ଦୁ ଓ ବିସର୍ଗ, ଶୁଭ ମୁହଁ, ଶର, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରୀ ଏବଂ ସହନଶୀଳ।

ନିଵେଦନଃ ସୁଖାଜାତଃ ସୁଗନ୍ଧାରୋ ମହାଧନୁଃ । ଗନ୍ଧପାଲୀ ଚ ଭଗଵାନୁତ୍ଥାନଃ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍ ॥ ୯୯ ॥

ଯିଏ ନିବେଦନ, ସୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସୁଗନ୍ଧର ଧାରକ, ବଡ଼ ଧନୁଷ୍; ଗନ୍ଧର ରକ୍ଷକ, ଭଗବାନ୍, ଉତ୍ପାଦକ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା।

ମନ୍ଥାନୋ ବହୁଲୋ ଵାଯୁଃ ସକଲଃ ସର୍ଵଲୋଚନଃ । ତଲସ୍ତାଲଃ କରସ୍ଥାଲୀ ଊର୍ଧ୍ଵସଂହନନୋ ମହାନ୍ ॥ ୧୦୦ ॥

ସେ ମଥନ କରୁଥିବା, ବହୁତ ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ପବନ ସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା; ସେ ତଳ, ତାଳ, ହାତର ତାଳ, ଉପର ଦେହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ମହାନ।

ଛତ୍ରଂ ସୁଚ୍ଛତ୍ରୋ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଲୋକଃ ସର୍ଵାଶ୍ରଯଃ କ୍ରମଃ । ମୁଣ୍ଡୋ ଵିରୂପୋ ଵିକୃତୋ ଦଣ୍ଡୀ କୁଣ୍ଡୀ ଵିକୁର୍ଵଣଃ ॥ ୧୦୧ ॥

ସେ ଛତା, ଉତ୍ତମ ଛତା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ନିୟମର ସ୍ୱରୂପ; ସେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା, ବିକୃତ ଆକୃତି, ଅଜଗଳ ଆକୃତି, ଦଣ୍ଡ ଧାରୀ, କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରୀ ଓ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା।

ହର୍ଯକ୍ଷଃ କକୁଭୋ ଵଜ୍ରୀ ଶତଜିହ୍ଵଃ ସହସ୍ରପାତ୍ । ସହସ୍ରମୂର୍ଧା ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ଗୁରୁଃ ॥ ୧୦୨ ॥

ସେ ହର୍ୟକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ଦିଗ, ବଜ୍ର ଧାରୀ, ଶତ ଜିହ୍ବା, ସହସ୍ର ପାଦ, ସହସ୍ର ମୁଣ୍ଡ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମିଶ୍ର ରୂପ, ଓ ଶିକ୍ଷକ।

ସହସ୍ରବାହୁଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ଶରଣ୍ଯଃ ସର୍ଵଲୋକକୃତ୍ । ପଵିତ୍ରଂ ତ୍ରିକକୁନ୍ମନ୍ତ୍ରଃ କନିଷ୍ଠଃ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲଃ ॥ ୧୦୩ ॥

ସେ ହଜାର ହାତ ଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶରଣ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସେ ପବିତ୍ର, ତିନି ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ, କଳା ଓ ପିଙ୍ଗଳ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡଵିନିର୍ମାତା ଶତଘ୍ନୀପାଶଶକ୍ତିମାନ୍ । ପଦ୍ମଗର୍ଭୋ ମହାଗର୍ଭୋ ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭୋ ଜଲୋଦ୍ଭଵଃ ॥ ୧୦୪ ॥

ଓଁ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଶତଘ୍ନୀ, ପାଶ ଓ ଶକ୍ତି ପରି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯିଏ ପଦ୍ମର ଗର୍ଭ, ମହାଗର୍ଭ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଓ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଗଭସ୍ତିର୍ବ୍ରହ୍ମକୃଦ୍ବ୍ରହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗତିଃ । ଅନନ୍ତରୂପୋ ନୈକାତ୍ମା ତିଗ୍ମତେଜାଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ ॥ ୧୦୫ ॥

ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମା ସହ ଜଡିତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଗତି, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବହୁ ଆତ୍ମାର ମାଲିକ, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ଓ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମ।

ଊର୍ଧ୍ଵଗାତ୍ମା ପଶୁପତିର୍ଵାତରଂହା ମନୋଜଵଃ । ଚନ୍ଦନୀ ପଦ୍ମନାଲାଗ୍ରଃ ସୁରଭ୍ଯୁତ୍ତରଣୋ ନରଃ ॥ ୧୦୬ ॥

ଯିଏ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ ଆତ୍ମା, ପଶୁପତି, ପବନ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ମନର ତ୍ୱରିତ ଗତି, ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧ, ପଦ୍ମନାଳର ଶିରା, ସୁଗନ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାପୁରୁଷ।

କର୍ଣିକାରମହାସ୍ରଗ୍ଵୀ ନୀଲମୌଲିଃ ପିନାକଧୃତ୍ । ଉମାପତିରୁମାକାନ୍ତୋ ଜାହ୍ନଵୀଧୃଦୁମାଧଵଃ ॥ ୧୦୭ ॥

ଯିଏ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲର ବଡ଼ ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ନୀଳ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପିନାକ ଧନୁଷ୍ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ଉମାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଉମାଙ୍କର ସହଚର।

ଵରୋ ଵରାହୋ ଵରଦୋ ଵରେଣ୍ଯଃ ସୁମହାସ୍ଵନଃ । ମହାପ୍ରସାଦୋ ଦମନଃ ଶତ୍ରୁହା ଶ୍ଵେତପିଙ୍ଗଲଃ ॥ ୧୦୮ ॥

ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବରାହ ରୂପୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱର ଧାରୀ, ବଡ଼ ଦୟାଳୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିବା, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିଥିବା, ଧଳା ଓ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର।

ପୀତାତ୍ମା ପରମାତ୍ମା ଚ ପ୍ରଯତାତ୍ମା ପ୍ରଧାନଧୃତ୍ । [ପ୍ରୀତାତ୍ମା] ସର୍ଵପାର୍ଶ୍ଵମୁଖସ୍ତ୍ର୍ଯକ୍ଷୋ ଧର୍ମସାଧାରଣୋ ଵରଃ ॥ ୧୦୯ ॥

ସେ ସୁନା ରୂପ ଆତ୍ମା, ପରମ ଆତ୍ମା, ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଧାରୀ, ପ୍ରଧାନ ଧାରଣ କରିଥିବା; ଆନନ୍ଦିତ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଥିବା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ଧର୍ମର ଆଧାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଚରାଚରାତ୍ମା ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମା ଅମୃତୋ ଗୋଵୃଷେଶ୍ଵରଃ । ସାଧ୍ଯର୍ଷିର୍ଵସୁରାଦିତ୍ଯୋ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ସଵିତାମୃତଃ ॥ ୧୧୦ ॥

ସେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମା, ଅମର, ଗୋବୃଷ ର ମାଲିକ; ସାଧ୍ୟ, ବସୁ ଓ ଆଦିତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଋଷି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅମୃତ।

ଵ୍ଯାସଃ ସର୍ଗଃ ସୁସଙ୍କ୍ଷେପୋ ଵିସ୍ତରଃ ପର୍ଯଯୋ ନରଃ । ଋତୁଃ ସଂଵତ୍ସରୋ ମାସଃ ପକ୍ଷଃ ସଙ୍ଖ୍ଯାସମାପନଃ ॥ ୧୧୧ ॥

ସେ ବ୍ୟାସ, ସୃଷ୍ଟି, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାର, ବିସ୍ତୃତି, ପରିବର୍ତ୍ତନ, ମନୁଷ୍ୟ; ଋତୁ, ବର୍ଷ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ଗଣନାର ସମାପ୍ତି।

କଲା କାଷ୍ଠା ଲଵା ମାତ୍ରା ମୁହୂର୍ତାହଃ କ୍ଷପାଃ କ୍ଷଣାଃ । ଵିଶ୍ଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଜାବୀଜଂ ଲିଙ୍ଗମାଦ୍ଯସ୍ତୁ ନିର୍ଗମଃ ॥ ୧୧୨ ॥

ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ — କଳା, କାଷ୍ଠା, ଲବ, ମାତ୍ରା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଦିନ, ରାତି ଏବଂ କ୍ଷଣ; ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ବୀଜ, ପ୍ରଥମ ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ।

ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତମଵ୍ଯକ୍ତଂ ପିତା ମାତା ପିତାମହଃ । ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରଜାଦ୍ଵାରଂ ମୋକ୍ଷଦ୍ଵାରଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍ ॥ ୧୧୩ ॥

ସେ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ପିତା, ମାଆ ଏବଂ ପିତାମହ; ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର, ପ୍ରଜାଙ୍କର ଦ୍ୱାର, ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକ।

ନିର୍ଵାଣଂ ହ୍ଲାଦନଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଃ ପରା ଗତିଃ । ଦେଵାସୁରଵିନିର୍ମାତା ଦେଵାସୁରପରାଯଣଃ ॥ ୧୧୪ ॥

ସେ ନିର୍ବାଣ ଓ ଆନନ୍ଦ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

ଦେଵାସୁରଗୁରୁର୍ଦେଵୋ ଦେଵାସୁରନମସ୍କୃତଃ । ଦେଵାସୁରମହାମାତ୍ରୋ ଦେଵାସୁରଗଣାଶ୍ରଯଃ ॥ ୧୧୫ ॥

ସେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ଗୁରୁ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।

ଦେଵାସୁରଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଦେଵାସୁରଗଣାଗ୍ରଣୀଃ । ଦେଵାତିଦେଵୋ ଦେଵର୍ଷିର୍ଦେଵାସୁରଵରପ୍ରଦଃ ॥ ୧୧୬ ॥ [ଦେଵାଦି]

ସେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦଳର ଅଧିପତି, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଧାନ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଥିବା ଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷି, ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ।

ଦେଵାସୁରେଶ୍ଵରୋ ଵିଶ୍ଵୋ ଦେଵାସୁରମହେଶ୍ଵରଃ । ସର୍ଵଦେଵମଯୋଽଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଦେଵତାତ୍ମାଽଽତ୍ମସମ୍ଭଵଃ ॥ ୧୧୭ ॥

ସେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମିଶ୍ର ରୂପ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଏବଂ ନିଜେଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା।

ଉଦ୍ଭିତ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମୋ ଵୈଦ୍ଯୋ ଵିରଜୋ ନୀରଜୋଽମରଃ । ଈଡ୍ଯୋ ହସ୍ତୀଶ୍ଵରୋ ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଦେଵସିଂହୋ ନରର୍ଷଭଃ ॥ ୧୧୮ ॥

ସେ ଉଦ୍ଭିଦ୍, ତିନି ପଦେ ଚଳିଥିବା, ଚିକିତ୍ସକ, ନିର୍ମଳ, କଳଙ୍କରହିତ, ଅମର, ପୂଜ୍ୟ, ହସ୍ତୀମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ବାଘ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ।

ଵିବୁଧୋଽଗ୍ରଵରଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସର୍ଵଦେଵସ୍ତପୋମଯଃ । ସୁଯୁକ୍ତଃ ଶୋଭନୋ ଵଜ୍ରୀ ପ୍ରାସାନାଂ ପ୍ରଭଵୋଽଵ୍ଯଯଃ ॥ ୧୧୯ ॥

ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଧାନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମିଶ୍ର ରୂପ, ତପସ୍ୟାର ସାର, ଭଲ ଭାବରେ ସଜ୍ଜିତ, ଅତି ଶୋଭାମୟ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ବଣ୍ଡାର ଉତ୍ସ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ।