ଶ୍ରୀଶିଵସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରମ୍

ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ । ଓଂ ସ୍ଥିରଃ ସ୍ଥାଣୁଃ ପ୍ରଭୁର୍ଭୀମଃ ପ୍ରଵରୋ ଵରଦୋ ଵରଃ । ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵଵିଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵକରୋ ଭଵଃ ॥ ୧ ॥

ସ୍ତୋତ୍ର | ଓଁ । ସ୍ଥିର, ଅଚଳ, ପ୍ରଭୁ, ଭୟଙ୍କର, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଦୟାଳୁ, ମୁଖ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ହେବାର ମୂଳ।

ଜଟୀ ଚର୍ମୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ସର୍ଵାଙ୍ଗଃ ସର୍ଵଭାଵନଃ । ହରଶ୍ଚ ହରିଣାକ୍ଷଶ୍ଚ ସର୍ଵଭୂତହରଃ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୨ ॥

ଜଟା ଧାରୀ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ଚୂଡ଼ା ଥିବା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ହର, କମଳନୟନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହରିଥିବା, ପ୍ରଭୁ।

ପ୍ରଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ନିଯତଃ ଶାଶ୍ଵତୋ ଧ୍ରୁଵଃ । ଶ୍ମଶାନଵାସୀ ଭଗଵାନ୍ ଖଚରୋ ଗୋଚରୋଽର୍ଦନଃ ॥ ୩ ॥

କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିରତି, ନିୟମିତ, ଚିରନ୍ତନ, ଅଚଳ, ଶ୍ମଶାନରେ ବସିଥିବା, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିବା, ଅର୍ଧଦେହୀ ଭଗବାନ।

ଅଭିଵାଦ୍ଯୋ ମହାକର୍ମା ତପସ୍ଵୀ ଭୂତଭାଵନଃ । ଉନ୍ମତ୍ତଵେଷପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଃ ସର୍ଵଲୋକପ୍ରଜାପତିଃ ॥ ୪ ॥

ଯିଏ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା, ତପସ୍ଵୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ମଦମସ୍ତ ଭାବରେ ଲୁଚିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାଥ।

ମହାରୂପୋ ମହାକାଯୋ ଵୃଷରୂପୋ ମହାଯଶାଃ । ମହାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ମହାହନୁଃ ॥ ୫ ॥

ବଡ଼ ଆକାର ଓ ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା, ବୃଷ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା; ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଆକୃତିର ଧାରକ, ବଡ଼ ମୁହଁ ଥିବା।

ଲୋକପାଲୋଽନ୍ତର୍ହିତାତ୍ମା ପ୍ରସାଦୋ ହଯଗର୍ଦଭିଃ । ପଵିତ୍ରଂ ଚ ମହାଂଶ୍ଚୈଵ ନିଯମୋ ନିଯମାଶ୍ରିତଃ ॥ ୬ ॥

ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଯାହାଙ୍କ ଆତ୍ମା ଲୁଚିଥିବା, ଦୟାଳୁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗଧା ସହିତ; ପବିତ୍ର ଓ ବଡ଼, ନିୟମ ନିଜେ, ଏବଂ ନିୟମିତମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵକର୍ମା ସ୍ଵଯମ୍ଭୂତ ଆଦିରାଦିକରୋ ନିଧିଃ । ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଵିଶାଲାକ୍ଷଃ ସୋମୋ ନକ୍ଷତ୍ରସାଧକଃ ॥ ୭ ॥

ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା, ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମ, ଆରମ୍ଭର ଆରମ୍ଭକର୍ତ୍ତା, ଧନର ଭଣ୍ଡାର; ହଜାର ଆଖି ଥିବା, ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ତାରାମାନଙ୍କୁ ସାଧନ କରୁଥିବା।

ଚନ୍ଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯଃ ଶନିଃ କେତୁର୍ଗ୍ରହୋ ଗ୍ରହପତିର୍ଵରଃ । ଅତ୍ରିରତ୍ର୍ଯା ନମସ୍କର୍ତା ମୃଗବାଣାର୍ପଣୋଽନଘଃ ॥ ୮ ॥ [ଆଦ୍ଯନ୍ତଲଯକର୍ତା ଚ]

ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶନି, କେତୁ, ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ନାୟକ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ସେ ଅତ୍ରି ଋଷି, ରାତିର ଉପାସକ, ମୃଗଚିହ୍ନ ତୀର ଝାଡ଼ିବାରୁ, ନିଷ୍ପାପ; ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ ଓ ଲୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

ମହାତପା ଘୋରତପା ଅଦୀନୋ ଦୀନସାଧକଃ । ସଂଵତ୍ସରକରୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରମାଣଂ ପରମଂ ତପଃ ॥ ୯ ॥

ସେ ମହାତପସ୍ବୀ, ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ବୀ, କେବେ ଦୁଃଖୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଦୁଃଖୀଙ୍କର କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ସେ ବର୍ଷ ତିଆରି କରନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାପ, ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା।

ଯୋଗୀ ଯୋଜ୍ଯୋ ମହାବୀଜୋ ମହାରେତା ମହାବଲଃ । ସୁଵର୍ଣରେତାଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସୁବୀଜୋ ବୀଜଵାହନଃ ॥ ୧୦ ॥

ସେ ଯୋଗୀ, ଯୋଗ୍ୟ, ମହାବୀଜ, ମହାବୀର୍ୟଶାଳୀ, ଅପାର ଶକ୍ତିର ମାଲିକ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୂଳର ଅଧିକାରୀ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଉତ୍ତମ ବୀଜ ଓ ବୀଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା।

ଦଶବାହୁସ୍ତ୍ଵନିମିଷୋ ନୀଲକଣ୍ଠ ଉମାପତିଃ । ଵିଶ୍ଵରୂପଃ ସ୍ଵଯଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବଲଵୀରୋ ବଲୋ ଗଣଃ ॥ ୧୧ ॥

ସେ ଦଶବାହୁ, ଅନିମିଷ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ; ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରୀ, ନିଜେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ଶକ୍ତି ଓ ଗଣମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି।

ଗଣକର୍ତା ଗଣପତିର୍ଦିଗ୍ଵାସାଃ କାମ ଏଵ ଚ । ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ପରମୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ସର୍ଵଭାଵକରୋ ହରଃ ॥ ୧୨ ॥

ସେ ଗଣମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗଣମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଦିଗ୍ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ସ୍ୱରୂପ; ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ।

କମଣ୍ଡଲୁଧରୋ ଧନ୍ଵୀ ବାଣହସ୍ତଃ କପାଲଵାନ୍ । ଅଶନୀ ଶତଘ୍ନୀ ଖଡ୍ଗୀ ପଟ୍ଟିଶୀ ଚାଯୁଧୀ ମହାନ୍ ॥ ୧୩ ॥

ସେ କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଧନୁଷ୍ଧାରୀ, ବାଣ ହସ୍ତରେ ଧରିଛନ୍ତି, କପାଳ ବହନ କରନ୍ତି; ବିଜୁଳି, ଶତଧାରୀ ଅସ୍ତ୍ର, ତଳୱାର, ବଣ୍ଡା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାନ।

ସ୍ରୁଵହସ୍ତଃ ସୁରୂପଶ୍ଚ ତେଜସ୍ତେଜସ୍କରୋ ନିଧିଃ । ଉଷ୍ଣୀଷୀ ଚ ସୁଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଉଦଗ୍ରୋ ଵିନତସ୍ତଥା ॥ ୧୪ ॥

ସେ ହସ୍ତରେ ହୋମକୁଡ଼ି ଧରିଛନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର, ତେଜ ଦେଇଥିବା ତେଜସ୍ୱୀ, ଧନର ଭଣ୍ଡାର; ମୁଣ୍ଡରେ ପାଗଡ଼ି ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନର ଏବଂ ନମ୍ର ମଧ୍ୟ।

ଦୀର୍ଘଶ୍ଚ ହରିକେଶଶ୍ଚ ସୁତୀର୍ଥଃ କୃଷ୍ଣ ଏଵ ଚ । ସୃଗାଲରୂପଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥୋ ମୁଣ୍ଡଃ ସର୍ଵଶୁଭଙ୍କରଃ ॥ ୧୫ ॥

ସେ ଦୀର୍ଘ ଦେହୀ, ହରିବର୍ଣ୍ଣ କେଶ ଥିବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ, କଳା ରୂପରେ ମଧ୍ୟ; ସେ ଶୃଗାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସଫଳ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦେଇଥିବା।

ଅଜଶ୍ଚ ବହୁରୂପଶ୍ଚ ଗନ୍ଧଧାରୀ କପର୍ଦ୍ଯପି । ଊର୍ଧ୍ଵରେତା ଊର୍ଧ୍ଵଲିଙ୍ଗ ଊର୍ଧ୍ଵଶାଯୀ ନଭଃସ୍ଥଲଃ ॥ ୧୬ ॥

ସେ ଅଜନ୍ମା, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସୁଗନ୍ଧ ବିକିରଣ କରନ୍ତି, ଜଟାଧାରୀ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ, ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଉପରକୁ, ସେ ଉପରକୁ ଶୟନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଆକାଶର ଅପାର ବିସ୍ତାର।

ତ୍ରିଜଟୀ ଚୀରଵାସାଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଃ ସେନାପତିର୍ଵିଭୁଃ । ଅହଶ୍ଚରୋ ନକ୍ତଞ୍ଚରସ୍ତିଗ୍ମମନ୍ଯୁଃ ସୁଵର୍ଚସଃ ॥ ୧୭ ॥

ସେ ତିନି ଗଠି ବା ଗଠିତ ଜଟାଧାରୀ, ଚିର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ରୁଦ୍ର, ସେନାପତି ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ; ସେ ଦିନେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ରାତିରେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧୀ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଗଜହା ଦୈତ୍ଯହା କାଲୋ ଲୋକଧାତା ଗୁଣାକରଃ । ସିଂହଶାର୍ଦୂଲରୂପଶ୍ଚ ଆର୍ଦ୍ରଚର୍ମାମ୍ବରାଵୃତଃ ॥ ୧୮ ॥

ସେ ହାତୀ ହନନ କରନ୍ତି, ଦାନବ ହନନ କରନ୍ତି, ସମୟ ରୂପେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର; ସେ ସିଂହ ଓ ବାଘ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଭିଜା ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି।

କାଲଯୋଗୀ ମହାନାଦଃ ସର୍ଵକାମଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥଃ । ନିଶାଚରଃ ପ୍ରେତଚାରୀ ଭୂତଚାରୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ॥ ୧୯ ॥

ସେ କାଳର ଅଧିପତି, ମହାନ ଧ୍ୱନି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଚାରିପଥର ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ; ସେ ରାତିରେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ପିତୃ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ଭୂତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ମହାଇଶ୍ୱର।

ବହୁଭୂତୋ ବହୁଧରଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁରମିତୋ ଗତିଃ । ନୃତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ନିତ୍ଯନର୍ତୋ ନର୍ତକଃ ସର୍ଵଲାଲସଃ ॥ ୨୦ ॥

ଯିଏ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଅନେକ ଭାବରେ ପ୍ରକଟିତ, ଯିଏ ଗ୍ରହଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ଅପରିମିତ ଏବଂ ଗତିର ଆକାର, ଯିଏ ନୃତ୍ୟକୁ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସଦା ନୃତ୍ୟରେ ଲୀନ, ନୃତ୍ୟକାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦର ଭୋଗୀ।

ଘୋରୋ ମହାତପାଃ ପାଶୋ ନିତ୍ଯୋ ଗିରିରୁହୋ ନଭଃ । ସହସ୍ରହସ୍ତୋ ଵିଜଯୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ହ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ ॥ ୨୧ ॥

ଯିଏ ଭୟଙ୍କର, ମହାତପସ୍ବୀ, ପାଶ ରୂପୀ, ଚିରଅବିନାଶୀ, ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା, ଆକାଶ ସମ, ହଜାର ହାତ ଧାରୀ, ସଦା ବିଜୟୀ, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ଅକ୍ଳାନ୍ତ।

ଅଧର୍ଷଣୋ ଧର୍ଷଣାତ୍ମା ଯଜ୍ଞହା କାମନାଶକଃ । [ମର୍ଷ] ଦକ୍ଷଯାଗାପହାରୀ ଚ ସୁସହୋ ମଧ୍ଯମସ୍ତଥା ॥ ୨୨ ॥

ଯିଏ କେହି ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ସାହସର ମୂଳ, ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରନ୍ତି, ଆସା ନାଶ କରନ୍ତି, ଡକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ ହରିଥିବା, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ସହଜରେ ସହିପାରିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ଥ।

ତେଜୋପହାରୀ ବଲହା ମୁଦିତୋଽର୍ଥୋଽଜିତୋଽଵରଃ । ଗମ୍ଭୀରଘୋଷୋ ଗମ୍ଭୀରୋ ଗମ୍ଭୀରବଲଵାହନଃ ॥ ୨୩ ॥

ଯିଏ ତେଜ ହରିନେଇ, ଶକ୍ତି ନାଶ କରନ୍ତି, ସଦା ଆନନ୍ଦିତ, ଅର୍ଥର ମୂଳ, ଅଜୟ, ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ, ଗଭୀର ସ୍ୱର ଧାରୀ, ଗଭୀର ମନ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାନ ଧାରୀ।

ନ୍ଯଗ୍ରୋଧରୂପୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୋ ଵୃକ୍ଷକର୍ଣସ୍ଥିତିର୍ଵିଭୁଃ । ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଦଶନଶ୍ଚୈଵ ମହାକାଯୋ ମହାନନଃ ॥ ୨୪ ॥

ସେ ବଟବୃକ୍ଷ ଆକୃତିର, ବଟବୃକ୍ଷ ହେଉଛନ୍ତି, ଗଛମାନଙ୍କର କାନରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ବହୁତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଦେହ ବଡ଼, ମୁହଁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼।

ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନୋ ହରିର୍ଯଜ୍ଞଃ ସମ୍ଯୁଗାପୀଡଵାହନଃ । ତୀକ୍ଷ୍ଣତାପଶ୍ଚ ହର୍ଯଶ୍ଵଃ ସହାଯଃ କର୍ମକାଲଵିତ୍ ॥ ୨୫ ॥

ସେ ବିଶ୍ୱକ୍ଷେଣ, ହରି ଏବଂ ଯଜ୍ଞ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ବାହନ ଜୟୀ ହୁଏ; ତାଙ୍କର ତାପ ତୀବ୍ର, ହସ୍ତୀ ରଙ୍ଗର ଘୋଡ଼ା ଅଛି, ସେ ସହାୟ ଏବଂ କାମ କରିବାର ସଠିକ୍ ସମୟ ଜାଣନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦିତୋ ଯଜ୍ଞଃ ସମୁଦ୍ରୋ ବଡବାମୁଖଃ । ହୁତାଶନସହାଯଶ୍ଚ ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ହୁତାଶନଃ ॥ ୨୬ ॥

ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ, ସେ ଯଜ୍ଞ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ବଡ଼ବାଗ୍ନିର ମୁଖ; ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ମନ ଶାନ୍ତ, ନିଜେ ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି।

ଉଗ୍ରତେଜା ମହାତେଜା ଜନ୍ଯୋ ଵିଜଯକାଲଵିତ୍ । ଜ୍ଯୋତିଷାମଯନଂ ସିଦ୍ଧିଃ ସର୍ଵଵିଗ୍ରହ ଏଵ ଚ ॥ ୨୭ ॥

ତାଙ୍କର ତେଜ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର, ମହାନ ତେଜ ଅଛି, ସେ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ବିଜୟର ସମୟ ଜାଣନ୍ତି; ସେ ଆଲୋକର ଆଶ୍ରୟ, ସଫଳତା ସ୍ୱୟଂ, ସମସ୍ତ ଆକୃତି ହେଉଛନ୍ତି।

ଶିଖୀ ମୁଣ୍ଡୀ ଜଟୀ ଜ୍ଵାଲୀ ମୂର୍ତିଜୋ ମୂର୍ଧଗୋ ବଲୀ । ଵେଣଵୀ ପଣଵୀ ତାଲୀ ଖଲୀ କାଲକଟଙ୍କଟଃ ॥ ୨୮ ॥

ସିଂଗଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା, ଜଟାଧାରୀ, ଜ୍ୱାଳାମୟ, ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବଳଶାଳୀ, ବାଂଶୀ ବାଜେଇଥିବା, ଡ଼ୋଲ ବାଜେଇଥିବା, ତାଳ ବାଜେଇଥିବା, ରୂଦ୍ର ସ୍ୱଭାବର, ଏବଂ କଳା ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ଭୟଙ୍କର।

ନକ୍ଷତ୍ରଵିଗ୍ରହମତିର୍ଗୁଣବୁଦ୍ଧିର୍ଲଯୋଽଗମଃ । ପ୍ରଜାପତିର୍ଵିଶ୍ଵବାହୁର୍ଵିଭାଗଃ ସର୍ଵଗୋଽମୁଖଃ ॥ ୨୯ ॥

ସେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଆକୃତି, ବୁଦ୍ଧିମତି, ଭେଦବୁଦ୍ଧି, ସମାପ୍ତିର ଦେବତା, ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବାହୁ ପ୍ରସାରିତ, ବିଭାଜନର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏବଂ ମୁହଁ ନଥିବା।