ଏହି ଉପାସ୍ୟ ଦେବ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅନେକ ବଂଶର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବଂଶ ନିଜେ, ତାଙ୍କର ମୂର୍ଚ୍ଛନାର ସ୍ୱର ହେଉଛି ବାଂଶୀର ଧ୍ୱନି। ସେ ନିଖୁଣ୍ଟ, ସମସ୍ତ ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମାୟାର ଅଧିପତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଗୀ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିର ରୂପ ଅଟୁଟ। ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ, ବନ୍ଧନର ନିର୍ମାତା, ଶୁଭ ବନ୍ଧନର ମୁକ୍ତିଦାତା; ତିନି ଯଜ୍ଞର ଶତ୍ରୁ, ଚାହାଣିର ଶତ୍ରୁ, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଧାରଣ କରିଥିବା। ଶର୍ବ ଏହି ଦେବ, ଯଦିଓ ଅନେକ ଭଳି ଅପମାନିତ, ଶଙ୍କର ଅଟୁଟ ଦୟାମୟ, ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ଅମର ଦେବମାନଙ୍କର ଅଧିପତି; ସମସ୍ତଙ୍କର ଦେବ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କର ନାଶକ। ସେ ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ବାୟୁ ସଦୃଶ, ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ, ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହୀତା; ହରି, ଅଜଇକପାଦ, ଖପର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିବା ଶିବ। ଧନ୍ଵନ୍ତରି, ଧୂମକେତୁ, ସ୍କନ୍ଦ, ବୈଶ୍ରବଣ, ଧାତା, ଶକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ମିତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ଧ୍ରୁବ, ଧରା ତାଙ୍କର ରୂପ। ପ୍ରଭାବ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ବାୟୁ, ଅର୍ୟମାନ, ସବିତୃ, ରବି, ଉଷଙ୍ଗୁ, ବିଧାତା, ମାନ୍ଧାତା, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତିନି। ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ରଙ୍ଗର ପ୍ରକାଶକ, ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଗୁଣ ଦାତା; ପଦ୍ମନାଭ, ମହା ଗର୍ଭ, ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିର ରୂପ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶାନ୍ତ, ପୁରାତନ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା; କର୍ମ କରିଥିବା, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, କୁରୁ ହୋଇଥିବା, ମହା ଔଷଧ ତିନି। ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ, ଦର୍ଭା ଉପରେ ଚଳିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅଧିପତି; ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ନିମଗ୍ନ ଆନନ୍ଦରେ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଜ୍ଞାନୀ। ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା, ହିମାଳୟରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା; ବଂଶ ନିକାଳିବା, ବଂଶ ତିଆରିବା, ଅନେକ ଜ୍ଞାନର ଧାରଣ, ବହୁ ଦାନମୟ। ସେ ବ୍ୟାପାରୀ, କଠାମିଷ୍ଟ୍ରି, ବୃକ୍ଷ, ବକୁଳ ବୃକ୍ଷ, ଚନ୍ଦନ, ଆଶ୍ରୟ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଣ୍ଠ, ଚଉଡ଼ା ଶୋଉଲ୍ଡର୍, ଅସ୍ଥିର, ମହା ଔଷଧ। ସଫଳତା ଦାତା, ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିବା, ଛନ୍ଦ ଓ ବ୍ୟାକରଣର ଅଧିପତି; ସିଂହ ଦ୍ୱନି, ସିଂହ ଦାନ୍ତ, ସିଂହ ଗତି, ସିଂହ ରଥରେ ବସିଥିବା। ସେ ରସର ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱର ସମୟ, ଦୃଢ଼, ବିଶ୍ୱ ଉପକାରୀ ବୃକ୍ଷ; ମୃଗ ଚିହ୍ନିତ, ନଉ ଚକ୍ର ରୂପ, ପତାକାଧାରୀ, ପୋଷଣକାରୀ। ସେ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ, ଜୀବର ଅଧିପତି, ଦିନ ଓ ରାତି, ନିଖୁଣ୍ଟ। ସମସ୍ତ ଜୀବ ଉଠାଇଥିବା, ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଉତ୍ପତ୍ତି; ଅଚ୍ୟୁତ, ନିୟମିତ, ଅଶ୍ବ ଦ୍ୱରା ଶୀଘ୍ର, ପୋଷଣ, ଶ୍ୱାସ ଧାରଣ କରିଥିବା। ସେ ଦୃଢ଼, ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ, ଦକ୍ଷ, ସମ୍ମାନିତ, ଯୁଗର ଅଧିପତି; ଗାଁର ରକ୍ଷକ, ଗୋଧାନିର ଅଧିପତି, ଗ୍ରାମ, ଗୋଚର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ। ସେ ସୁବৰ্ণ ବାହୁ, ଗୁହାର ରକ୍ଷକ, ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ; ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ମହା ଆନନ୍ଦ, ଚାହାଣି ଜୟକାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଧିପତି। ଗାନ୍ଧାରର, ସୁବସ୍ତ୍ର, ତପସ୍ୱୀ, ଲୋକ ଆନନ୍ଦ; ମହା ଗାୟକ, ମହା ନୃତ୍ୟକାର, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ସେବିତ। ମହାପତାକାଧାରୀ, ମହା ଆଧାର, ଅନେକ ସହିତ, ସଦା ଚଳିଥିବା; ପ୍ରକାଶିତ, ଆଜ୍ଞା, ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଦାତା। ସେ ଦ୍ୱାର, ଉଦ୍ଧାରକ, ବାୟୁ, ଆବରଣ, ଆକାଶ ଚାରିଥିବା ଅଧିପତି; ଏକତ୍ୱ, ବୃଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧ, ବହୁ ବୃଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଅତିକ୍ରମ। ସେ ଚିରଅବିନାଶୀ, ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଭର, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ଅଧିପତି; ଏକତ୍ୱ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜ, ଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ। ସେ ଅଜୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଜୟ, ନିରନ୍ତର, ପିତାମ୍ବର, ନାଶକ; ତାଙ୍କର ଆକାର ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ବିଶ୍ୱରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମହାପଥ। ସେ ମୁଣ୍ଡ ନାଶକ, ଚିନ୍ତାକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନିତ; ଅବିନାଶୀ, ରଥୀ, ସମସ୍ତ ଯୋଗର ଅଧିପତି, ମହା ଶକ୍ତି। ସମସ୍ତ ବେଦ, ବେଦର ପରେ, ତୀର୍ଥ ଦେବ, ମହା ରଥୀ; ଜୀବ ହିନ୍ଦ, ଜୀବ ଦାତା, ମନ୍ତ୍ର, ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି, ଅତି ଦୃଢ଼। ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ପ୍ରଚୁର, ଲାଲ ଅଙ୍ଗ, ମହା ସାଗର ଗଭୀରତା ଜ୍ଞାନୀ; ମୂଳ ଓ ବିସ୍ତାର, ଅମର, ପ୍ରକାଶ ଓ ଅପ୍ରକାଶ, ତପସ୍ୟା ଧାରଣ। ଉପରକୁ ଉଠୁଥିବା, ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା, ଧର୍ମ ଉପସ୍ଥାପକ, ମହା ପ୍ରତିଷ୍ଠା; ସେ ସେନା ସଦୃଶ, ବଡ଼ ଯୁଗ, ଯୋଗ, ଯୁଗ ନିର୍ମାତା, ଦୁଃଖ ନାଶକ। ଯୁଗର ଆକାର, ମହା ଆକାର, ବିସ୍ତୃତ ଓ ଅଗମ୍ୟ, ବିନାଶ ନିଜେ; ନ୍ୟାୟ ଉପସ୍ଥାପକ, ଆଧାର, ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ, ପର୍ବତ ସଦୃଢ଼। ଅନେକ ମାଳାରେ ଭୂଷିତ, ମହା ମାଳାଧାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ; ବିସ୍ତୃତ, ଲୁଣ ମୟ, ଏକ କୁଆଁ, ଯୁଗ ଯୁଗର ଦ୍ୱୟ, ଉଦୟ ଫଳଦାୟକ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ବିଷ ଚିହ୍ନିତ ଅଙ୍ଗ, ରତ୍ନ ଭୂଷିତ, ଯଟାଧାରୀ; ଅନୁସ୍ୱାର ଓ ଭିସର୍ଗ, ଶୁଭ ମୁଖ, ବାଣ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ। ସେ ଅର୍ପଣ, ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମ, ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ, ମହା ଧନୁ; ସୁଗନ୍ଧର ରକ୍ଷକ, ଦିବ୍ୟ, ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ସମସ୍ତ କର୍ମକାରୀ। ମଠାଇବା, ପ୍ରଚୁର, ବାୟୁ, ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତ ଦେଖିଥିବା; ତାଲ, ତାଳ, ହାତ ଝାଙ୍କା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପର ଅଙ୍ଗ, ମହା ପୁରୁଷ। ସେ ଛତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଛତା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବିଶ୍ୱ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ, ନିୟମ; ମଣ୍ଡିତ, ବିକୃତ, ଅନାକାର, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କମଣ୍ଡଳୁଧାରୀ, ପରିବର୍ତ୍ତକ। ହର୍ୟକ୍ଷ, ଦିଗ୍, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଶତ ଜିଭ, ହଜାର ଚରଣ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ଦେବମାନଙ୍କର ଅଧିପତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାର ଆକାର, ଶିକ୍ଷକ। ହଜାର ବାହୁ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ଆଶ୍ରୟ ଦାତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ମାତା; ଶୁଧ୍ଧ, ତିନି ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, ସବୁଠୁ ଜୁନି, କଳା ଓ ପିତାମ୍ବର। ବ୍ରହ୍ମା ଦଣ୍ଡ ନିର୍ମାତା, ଶତଘନି, ପାଶ, ଶୂଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା; ପଦ୍ମ ଗର୍ଭ, ମହା ଗର୍ଭ, ବ୍ରହ୍ମା ଗର୍ଭ, ଜଳ ଜନ୍ମ। ତିନି ଦୀପ୍ତିମାନ, ବ୍ରହ୍ମା ନିର୍ମାତା, ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଥ, ଅନନ୍ତ ଆକାର, ଅନେକ ଆତ୍ମା, ତୀବ୍ର ଦୀପ୍ତି, ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମ। ଉପରକୁ ଚଳିଥିବା ଆତ୍ମା, ପ୍ରାଣୀର ଅଧିପତି, ବାୟୁ ସଦୃଶ ଶୀଘ୍ର, ମନର ଗତି, ଚନ୍ଦନ ଗନ୍ଧ, ପଦ୍ମ ଡ଼ଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗନ୍ଧ, ପୁରୁଷ।