ಶ್ರೀಶಿವಸಹಸ್ರನಾಮಸ್ತೋತ್ರಮ್

ಆಷಾಢಶ್ಚ ಸುಷಾಢಶ್ಚ ಧ್ರುವೋಽಥ ಹರಿಣೋ ಹರಃ । ವಪುರಾವರ್ತಮಾನೇಭ್ಯೋ ವಸುಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮಹಾಪಥಃ ॥ ೯೧ ॥

ಅವನು ಜಯಿಸುವವನೂ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಯಿಸಲಾರದವನೂ, ಸ್ಥಿರನೂ, ಪಿತ್ತಳದ ವರ್ಣದವನೂ, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು; ಅವನ ರೂಪವು ಭ್ರಮಣಶೀಲ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಳಗುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮಹಾಮಾರ್ಗ.

ಶಿರೋಹಾರೀ ವಿಮರ್ಶಶ್ಚ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಲಕ್ಷಿತಃ । ಅಕ್ಷಶ್ಚ ರಥಯೋಗೀ ಚ ಸರ್ವಯೋಗೀ ಮಹಾಬಲಃ ॥ ೯೨ ॥

ತಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು, ಯೋಚಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು; ನಾಶವಾಗದವನು, ರಥವನ್ನು ಹತ್ತುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.

ಸಮಾಮ್ನಾಯೋಽಸಮಾಮ್ನಾಯಸ್ತೀರ್ಥದೇವೋ ಮಹಾರಥಃ । ನಿರ್ಜೀವೋ ಜೀವನೋ ಮನ್ತ್ರಃ ಶುಭಾಕ್ಷೋ ಬಹುಕರ್ಕಶಃ ॥ ೯೩ ॥

ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇದರೂಪಿಯಾದವನು, ವೇದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದವನು, ತೀರ್ಥಗಳ ದೇವರು, ಮಹಾ ರಥಸಾರಥಿ; ಜೀವವಿಲ್ಲದವನು, ಜೀವ ನೀಡುವವನು, ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪ, ಶುಭ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು, ತುಂಬಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದವನು.

ರತ್ನಪ್ರಭೂತೋ ರಕ್ತಾಙ್ಗೋ ಮಹಾರ್ಣವನಿಪಾನವಿತ್ । [ರತ್ನಾಙ್ಗೋ] ಮೂಲಂ ವಿಶಾಲೋ ಹ್ಯಮೃತೋ ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಸ್ತಪೋನಿಧಿಃ ॥ ೯೪ ॥

ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು, ಕೆಂಪು ಅಂಗಗಳವನು, ಮಹಾ ಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ಮೂಲರೂಪ, ವಿಶಾಲ ಸ್ವರೂಪ, ಅಮರನು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದವನು ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದವನು, ತಪಸ್ಸಿನ ಭಂಡಾರ.

ಆರೋಹಣೋಽಧಿರೋಹಶ್ಚ ಶೀಲಧಾರೀ ಮಹಾಯಶಾಃ । ಸೇನಾಕಲ್ಪೋ ಮಹಾಕಲ್ಪೋ ಯೋಗೋ ಯುಗಕರೋ ಹರಿಃ ॥ ೯೫ ॥ [ಯೋಗಕರೋ]

ಏರುವವನು, ಏರುವಂತೆ ಮಾಡುವವನು, ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು; ಸೇನೆಯಂತಿರುವವನು, ಮಹಾ ಯುಗದಂತಿರುವವನು, ಯೋಗಸ್ವರೂಪ, ಯುಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು.

ಯುಗರೂಪೋ ಮಹಾರೂಪೋ ಮಹಾನಾಗಹನೋ ವಧಃ । ನ್ಯಾಯನಿರ್ವಪಣಃ ಪಾದಃ ಪಣ್ಡಿತೋ ಹ್ಯಚಲೋಪಮಃ ॥ ೯೬ ॥

ಯುಗಗಳ ರೂಪನು, ಮಹಾ ರೂಪವಂತನು, ಆಳವಾದ, ಅಜ್ಞೇಯವಾದವನು, ನಾಶಸ್ವರೂಪನು; ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು, ಆಧಾರಭೂತನು, ಜ್ಞಾನಿಯು, ಪರ್ವತದಂತೆ ಅಚಲನು.

ಬಹುಮಾಲೋ ಮಹಾಮಾಲಃ ಶಶೀ ಹರಸುಲೋಚನಃ । ವಿಸ್ತಾರೋ ಲವಣಃ ಕೂಪಸ್ತ್ರಿಯುಗಃ ಸಫಲೋದಯಃ ॥ ೯೭ ॥

ಅನೇಕ ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಮಹಾ ಹಾರವಂತನು, ಚಂದ್ರನಾದವನು, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಕಣ್ಣುಗಳಾದವನು; ವಿಶಾಲನು, ಉಪ್ಪಿನಂತಹವನು, ಭಾವಗರ್ಭವಾದವನು, ಎರಡು ಯುಗಗಳ ರೂಪನು, ಫಲದಾಯಕ ಉದಯವಂತನು.

ತ್ರಿಲೋಚನೋ ವಿಷಣ್ಣಾಙ್ಗೋ ಮಣಿವಿದ್ಧೋ ಜಟಾಧರಃ । ಬಿನ್ದುರ್ವಿಸರ್ಗಃ ಸುಮುಖಃ ಶರಃ ಸರ್ವಾಯುಧಃ ಸಹಃ ॥ ೯೮ ॥

ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು, ವಿಷದಿಂದ ಗುರುತಾದ ಅಂಗಗಳವನು, ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ಜಟಾಧಾರಿಯು; ಬಿಂದುವೂ, ವಿಶರ್ಗವೂ ಆದವನು, ಶುಭಮುಖವಂತನು, ಬಾಣಸ್ವರೂಪನು, ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಸಹನಶೀಲನು.

ನಿವೇದನಃ ಸುಖಾಜಾತಃ ಸುಗನ್ಧಾರೋ ಮಹಾಧನುಃ । ಗನ್ಧಪಾಲೀ ಚ ಭಗವಾನುತ್ಥಾನಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ ೯೯ ॥

ಅರ್ಪಣೆಯಾದವನು, ಸುಖದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು, ಮಹಾ ಧನುಸ್ಸುಧಾರಿಯು; ಸುಗಂಧದ ರಕ್ಷಕನು, ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಆದಿಕಾರಣನು.

ಮನ್ಥಾನೋ ಬಹುಲೋ ವಾಯುಃ ಸಕಲಃ ಸರ್ವಲೋಚನಃ । ತಲಸ್ತಾಲಃ ಕರಸ್ಥಾಲೀ ಊರ್ಧ್ವಸಂಹನನೋ ಮಹಾನ್ ॥ ೧೦೦ ॥

ಅವರು ಮಥಿಸುವವರು, ತುಂಬಾ ಸಮೃದ್ಧರು, ಗಾಳಿಯಂತವರು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವವರು; ಅವರು ತಾಳ, ತಾಳಾ, ಕೈತಾಳ, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಬಲವಾದವರು, ಮಹಾನ್.

ಛತ್ರಂ ಸುಚ್ಛತ್ರೋ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಲೋಕಃ ಸರ್ವಾಶ್ರಯಃ ಕ್ರಮಃ । ಮುಣ್ಡೋ ವಿರೂಪೋ ವಿಕೃತೋ ದಣ್ಡೀ ಕುಣ್ಡೀ ವಿಕುರ್ವಣಃ ॥ ೧೦೧ ॥

ಅವರು ಛತ್ರಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛತ್ರಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರು, ಲೋಕಸ್ವರೂಪಿ, ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ರಯ, ಕ್ರಮ; ಅವರು ಮುಂಡಮಾಡಿದವರು, ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪದವರು, ವಿಕೃತರೂಪಿ, ದಂಡ ಹಿಡಿದವರು, ಕುಂಡಿ ಹಿಡಿದವರು, ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸುವವರು.

ಹರ್ಯಕ್ಷಃ ಕಕುಭೋ ವಜ್ರೀ ಶತಜಿಹ್ವಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್ । ಸಹಸ್ರಮೂರ್ಧಾ ದೇವೇನ್ದ್ರಃ ಸರ್ವದೇವಮಯೋ ಗುರುಃ ॥ ೧೦೨ ॥

ಅವರು ಹರ್ಯಕ್ಷ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ವಜ್ರಧಾರಿ, ನೂರು ನಾಲಿಗೆಯವರು, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳವರು, ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳವರು, ದೇವೇಂದ್ರ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪ, ಗುರು.

ಸಹಸ್ರಬಾಹುಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಶರಣ್ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕಕೃತ್ । ಪವಿತ್ರಂ ತ್ರಿಕಕುನ್ಮನ್ತ್ರಃ ಕನಿಷ್ಠಃ ಕೃಷ್ಣಪಿಙ್ಗಲಃ ॥ ೧೦೩ ॥

ಅವರು ಸಾವಿರ ಕೈಗಳವರು, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳವರು, ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ಅವರು ಪವಿತ್ರರು, ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರ, ಚಿಕ್ಕವನು, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಪಿಲವರ್ಣದವರು.

ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡವಿನಿರ್ಮಾತಾ ಶತಘ್ನೀಪಾಶಶಕ್ತಿಮಾನ್ । ಪದ್ಮಗರ್ಭೋ ಮಹಾಗರ್ಭೋ ಬ್ರಹ್ಮಗರ್ಭೋ ಜಲೋದ್ಭವಃ ॥ ೧೦೪ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನ ದಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು, ಶತಘ್ನಿ, ಪಾಶ, ಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಕಮಲದೊಳಗಿನ ಮೂಲ, ಮಹಾ ಗರ್ಭ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಗರ್ಭ, ನೀರಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು.

ಗಭಸ್ತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಕೃದ್ಬ್ರಹ್ಮೀ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗತಿಃ । ಅನನ್ತರೂಪೋ ನೈಕಾತ್ಮಾ ತಿಗ್ಮತೇಜಾಃ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ ॥ ೧೦೫ ॥

ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹೊಳಪು ಇದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವವನು, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಅರಿತವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮಾರ್ಗವಾದವನು, ಅನಂತ ರೂಪಗಳನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಅನೇಕ ಆತ್ಮಗಳನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು, ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿದವನು.

ಊರ್ಧ್ವಗಾತ್ಮಾ ಪಶುಪತಿರ್ವಾತರಂಹಾ ಮನೋಜವಃ । ಚನ್ದನೀ ಪದ್ಮನಾಲಾಗ್ರಃ ಸುರಭ್ಯುತ್ತರಣೋ ನರಃ ॥ ೧೦೬ ॥

ಊರ್ಧ್ವಗಾಮಿ ಆತ್ಮ, ಪಶುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದವನು, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದವನು, ಚಂದನದ ಸುಗಂಧವಿರುವವನು, ಕಮಲದ ದಂಡದ ತುದಿಯವನು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಗಂಧದವನು, ನಿಜವಾದ ಪುರುಷನು.

ಕರ್ಣಿಕಾರಮಹಾಸ್ರಗ್ವೀ ನೀಲಮೌಲಿಃ ಪಿನಾಕಧೃತ್ । ಉಮಾಪತಿರುಮಾಕಾನ್ತೋ ಜಾಹ್ನವೀಧೃದುಮಾಧವಃ ॥ ೧೦೭ ॥

ಕರ್ಣಿಕಾರ ಹೂಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಹಾ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ನೀಲಿ ಕಿರೀಟವಿರುವವನು, ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಉಮಾದ ಪತಿ, ಉಮೆಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವನು, ಜಾಹ್ನವಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತವನು, ಉಮೆಯ ಸಂಗಾತಿ.

ವರೋ ವರಾಹೋ ವರದೋ ವರೇಣ್ಯಃ ಸುಮಹಾಸ್ವನಃ । ಮಹಾಪ್ರಸಾದೋ ದಮನಃ ಶತ್ರುಹಾ ಶ್ವೇತಪಿಙ್ಗಲಃ ॥ ೧೦೮ ॥

ಅವನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮನು, ವರಾಹರೂಪದವನು, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಭಾರಿ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳವನು, ಮಹಾ ದಯೆಯುಳ್ಳವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು, ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಣಿ ವರ್ಣದವನು.

ಪೀತಾತ್ಮಾ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಚ ಪ್ರಯತಾತ್ಮಾ ಪ್ರಧಾನಧೃತ್ । [ಪ್ರೀತಾತ್ಮಾ] ಸರ್ವಪಾರ್ಶ್ವಮುಖಸ್ತ್ರ್ಯಕ್ಷೋ ಧರ್ಮಸಾಧಾರಣೋ ವರಃ ॥ ೧೦೯ ॥

ಅವನ ಆತ್ಮ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವನು, ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಸಂತುಷ್ಟ ಆತ್ಮನು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಮುಖವಿರುವವನು, ಮೂವರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಧರ್ಮದ ಆಧಾರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮನು.

ಚರಾಚರಾತ್ಮಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ಮಾ ಅಮೃತೋ ಗೋವೃಷೇಶ್ವರಃ । ಸಾಧ್ಯರ್ಷಿರ್ವಸುರಾದಿತ್ಯೋ ವಿವಸ್ವಾನ್ಸವಿತಾಮೃತಃ ॥ ೧೧೦ ॥

ಅವನ ಆತ್ಮ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡಿದೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಆತ್ಮ, ಅಮರನು, ಪವಿತ್ರ ಎಮ್ಮೆ ಯಜಮಾನನು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಸೂರ್ಯನು, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನು.

ವ್ಯಾಸಃ ಸರ್ಗಃ ಸುಸಙ್ಕ್ಷೇಪೋ ವಿಸ್ತರಃ ಪರ್ಯಯೋ ನರಃ । ಋತುಃ ಸಂವತ್ಸರೋ ಮಾಸಃ ಪಕ್ಷಃ ಸಙ್ಖ್ಯಾಸಮಾಪನಃ ॥ ೧೧೧ ॥

ಅವನೇ ವ್ಯಾಸ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ, ವಿಸ್ತಾರ, ಬದಲಾವಣೆ, ಮಾನವನು; ಋತು, ವರ್ಷ, ತಿಂಗಳು, ಪಕ್ಷ, ಎಣಿಕೆಗೆ ಅಂತ್ಯ.

ಕಲಾ ಕಾಷ್ಠಾ ಲವಾ ಮಾತ್ರಾ ಮುಹೂರ್ತಾಹಃ ಕ್ಷಪಾಃ ಕ್ಷಣಾಃ । ವಿಶ್ವಕ್ಷೇತ್ರಂ ಪ್ರಜಾಬೀಜಂ ಲಿಙ್ಗಮಾದ್ಯಸ್ತು ನಿರ್ಗಮಃ ॥ ೧೧೨ ॥

ಅವರು ಕಾಲದ ವಿಭಜನೆಗಳಾದ ಕಲಾ, ಕಾಷ್ಠಾ, ಲವ, ಮಾತ್ರಾ, ಮುಹೂರ್ತ, ಹಹ, ಕ್ಷಪಾ ಮತ್ತು ಕ್ಷಣ; ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಬೀಜ, ಮೊದಲ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಉದ್ಭವಗಳ ಮೂಲ.

ಸದಸದ್ವ್ಯಕ್ತಮವ್ಯಕ್ತಂ ಪಿತಾ ಮಾತಾ ಪಿತಾಮಹಃ । ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಂ ಪ್ರಜಾದ್ವಾರಂ ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರಂ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಮ್ ॥ ೧೧೩ ॥

ಅವರು ಇರುವುದೂ ಅಲ್ಲದುದೂ, ವ್ಯಕ್ತವೂ ಅವ್ಯಕ್ತವೂ, ತಂದೆಯೂ ತಾಯಿಯೂ ತಾತನೂ; ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು, ಜೀವಿಗಳ ಬಾಗಿಲು, ಮುಕ್ತಿಯ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಪರಮ ಲೋಕ.

ನಿರ್ವಾಣಂ ಹ್ಲಾದನಶ್ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಃ ಪರಾ ಗತಿಃ । ದೇವಾಸುರವಿನಿರ್ಮಾತಾ ದೇವಾಸುರಪರಾಯಣಃ ॥ ೧೧೪ ॥

ಅವರು ನಿರ್ವಾಣವೂ ಆನಂದವೂ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವೂ ಪರಮ ಗತಿಯೂ; ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.

ದೇವಾಸುರಗುರುರ್ದೇವೋ ದೇವಾಸುರನಮಸ್ಕೃತಃ । ದೇವಾಸುರಮಹಾಮಾತ್ರೋ ದೇವಾಸುರಗಣಾಶ್ರಯಃ ॥ ೧೧೫ ॥

ಅವರು ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ಗುರು, ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ಪೂಜಿತ, ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ಮಹಾ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ಆಶ್ರಯ.

ದೇವಾಸುರಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷೋ ದೇವಾಸುರಗಣಾಗ್ರಣೀಃ । ದೇವಾತಿದೇವೋ ದೇವರ್ಷಿರ್ದೇವಾಸುರವರಪ್ರದಃ ॥ ೧೧೬ ॥ [ದೇವಾದಿ]

ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನು, ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನು, ಎಲ್ಲ ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ದೈವಿಕ ಋಷಿ, ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು.

ದೇವಾಸುರೇಶ್ವರೋ ವಿಶ್ವೋ ದೇವಾಸುರಮಹೇಶ್ವರಃ । ಸರ್ವದೇವಮಯೋಽಚಿನ್ತ್ಯೋ ದೇವತಾತ್ಮಾಽಽತ್ಮಸಮ್ಭವಃ ॥ ೧೧೭ ॥

ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಅಧಿಪತಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು, ಯಾರು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ದೇವತೆಗಳ ಆತ್ಮರೂಪ, ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿದವನು.

ಉದ್ಭಿತ್ತ್ರಿವಿಕ್ರಮೋ ವೈದ್ಯೋ ವಿರಜೋ ನೀರಜೋಽಮರಃ । ಈಡ್ಯೋ ಹಸ್ತೀಶ್ವರೋ ವ್ಯಾಘ್ರೋ ದೇವಸಿಂಹೋ ನರರ್ಷಭಃ ॥ ೧೧೮ ॥

ಮೂಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವವನು, ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದವನು, ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವವನು, ಮಾಙಲ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಅಮರನು, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದವನು, ಆನೆಗಳ ಒಡೆಯನು, ಹುಲಿ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಎತ್ತು.

ವಿಬುಧೋಽಗ್ರವರಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಃ ಸರ್ವದೇವಸ್ತಪೋಮಯಃ । ಸುಯುಕ್ತಃ ಶೋಭನೋ ವಜ್ರೀ ಪ್ರಾಸಾನಾಂ ಪ್ರಭವೋಽವ್ಯಯಃ ॥ ೧೧೯ ॥

ಜ್ಞಾನಿಯು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮನು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಾರವಿರುವವನು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಜ್ಜನಾದವನು, ಅದ್ಭುತವಾದವನು, ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಭಾಲಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದವನು, ನಾಶವಾಗದವನು.