ಈ ಶ್ರೀ ಶಿವಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ ನಮಗೆ ಶಿವನ ಅನಂತ ರೂಪಗಳ ಕಥನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಶಿವನು ಮುಕ್ತಿದಾತ, ಸದ್ಗತಿಗೆ ದಾರಿಯಾದವನು, ಸುವರ್ಣ ಕವಚದೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದವನು, ಲಿಂಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು, ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವನು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಹಾಗೂ ಹರಿದುಹೋಗುವವನು. ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ ಅವನಲ್ಲಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಸಂಗೀತಗಳ ಒಡೆಯ, ನಾಗರೂಪದವನು, ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ರಹಸ್ಯಮಯನು, ಹಾರಮಾಲೆಯುಳ್ಳವನು, ಅಲೆಗಳ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನು; ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕರ್ಮದ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವವನು; ಅಸುರಾಧಿಪತಿಗಳ ಬಂಧನವಾಗಿರುವವನು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನು ಸಾಂಖ್ಯದ ಶಾಂತಿಯ ರೂಪ, ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ನೆಲೆಸಬಹುದಾದವನು, ಎಲ್ಲ ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದವನು, ಜಯಶಾಲಿಯು, ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ಜ್ಞಾನಿಯು, ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ, ಯಜ್ಞದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜ್ಞಾನಿಯು. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾಸಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ನೆಲೆಸಲು ಕಷ್ಟವಾದವನು, ಗೃಹಾಧಿಪತಿ, ಅಮರನು, ಸುವರ್ಣವಂತನು, ಬಂಗಾರದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನು, ಭಾರವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನಿಗೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮಹತ್ತಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ವಿಜಯದ ದೃಷ್ಟಿಯುಂಟು, ಕುಶಲನು, ಸಂಗ್ರಹಕನು, ನಿಯಂತ್ರಕನು, ಕರ್ತನು, ನಾಗಚರ್ಮ ಧಾರಿಯು. ಅವನು ಮೊದಲನೆಯವನು ಮತ್ತು ಮೊದಲಲ್ಲದವನು, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳ ಸರ್ವಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳ ದಾತ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವವನು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ, ಬಲದ ರೂಪಧಾರಿ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು, ವಿಶ್ವದಾತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖಗಳಿರುವವನು, ಆಕಾಶದಂತೆ ರೂಪರಹಿತನು, ನಾನಾ ರೂಪಗಳವನು, ಅವತರಿಸುವವನು, ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದವನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು. ಅವನಿಗೆ ಉಗ್ರ ರೂಪವಿದೆ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಅನೇಕ ಕಿರಣಗಳನು, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು, ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗದವನು, ಮಹಾ ವೇಗಶಾಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಚುರುಕಾದವನು, ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು. ಅವನು ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುವವನು, ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಉಪದೇಶದಾತ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ, ಋಷಿ, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಸಾವಿರಾರು ವರಗಳ ದಾತ. ಅವನು ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿಯೂ, ಪಕ್ಷಿರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿಯೂ, ಲೋಕಾಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೂ, ಉन्मಾದ, ಕಾಮದೇವ, ಕಾಮ, ಪವಿತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷ, ಅರ್ಥದಾತ, ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನು ವಾಮದೇವ, ಸೌಮ್ಯ, ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ವಾಮನರೂಪ, ಸಿದ್ಧಯೋಗಿ, ಮಹರ್ಷಿ, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ, ಸಿದ್ಧದಾತ. ಅವನು ಭಿಕ್ಷುಕ, ಭಿಕ್ಷುಕರ ರೂಪ, ವ್ಯವಹಾರಿಯು, ಸೌಮ್ಯ, ಅವಿನಾಶಿ, ಮಹಾಸೇನ, ವಿಶಾಖ, ಆರನೆಯ ಭಾಗ, ಗೋವಿನಾಧ. ಅವನು ವಜ್ರಾಯುಧಧಾರಿ, ಧಾರಕ, ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು, ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳ ಕರ್ತ, ತಾಳೆಮರ, ಸಿಹಿ, ಜೇನುಹನಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನು. ಅವನು ವಾಗ್ವಿದ, ಬಲದಾಧಾರಿ, ಸದಾ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತ, ಶರಣಾಗತರಿಂದ ಸದಾ ಆರಾಧಿತ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಜ್ಞಾನಿ. ಅವನು ಈಶಾನ, ಪರಮಾಧಿಪತಿ, ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿ, ರಾತ್ರಿ ಸಂಚಾರಿ, ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಸ್ವಯಂ ಕಾರಣ, ನಂದಿ, ಆನಂದದಾತ, ದುಃಖನಾಶಕ, ಸಿಂಹ, ಸಂಹಾರಕ, ಕಾಲ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಿತಾಮಹ. ಅವನು ನಂದಿನಾಥ, ನಂದಿ ಸ್ವಯಂ, ಆನಂದದ ಮೂಲ, ಆನಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವನು, ಭಾಗ್ಯನಾಶಕ, ಸಂಹಾರಕ, ಕಾಲ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪಿತಾಮಹ. ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳವನು, ಮಹಾಚಿಹ್ನೆ, ಸುಂದರ ಚಿಹ್ನೆ, ಚಿಹ್ನೆಯ ಅಧಿಪತಿ, ದೇವಾಧಿದೇವ, ಯೋಗಿಗಳ ನಾಯಕ, ಯುಗಗಳ ಕರ್ತ. ಅವನು ಬೀಜದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಬೀಜದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು, ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಕಲ್ಪ, ಗೌತಮ, ರಾತ್ರಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ. ಅವನು ದಂಬ, ದಂಬರಹಿತ, ದಂಬದ ರೂಪ, ವಶ್ಯ, ನಿಯಂತ್ರಕ, ಕಲಿಯುಗ, ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಭೂತಾಧಿಪತಿ, ಮಹಾಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪರಿಹಾರರಹಿತ. ಅವನು ಅವಿನಾಶಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಬಲಶಾಲಿ, ಚಕ್ರಸ್ವರೂಪಿ, ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮ, ಶುದ್ಧಾತ್ಮ, ಶುದ್ಧ, ಪೂಜ್ಯ, ಆಗಮನ-ಗಮನಗಳ ಕರ್ತ. ಅವನು ಮಹಾದಯಾಳು, ಶುಭಸ್ವಪ್ನದಾತ, ಕನ್ನಡಿ, ಶತ್ರುಜಯಿ, ವೇದಕರ್ತ, ಮಂತ್ರಕರ್ತ, ಜ್ಞಾನಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಸಂಹಾರಕ. ಅವನು ಮಹಾಮೇಘಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ, ಮೋಹಕ, ಅಗ್ನಿಯೇ ಜ್ವಾಲೆ, ಭಾರಿ ಹೊಳಪು, ಘನ ಧೂಮವನ್ನೊಳಗೊಂಡವನು, ಹೋಮದ ಹವಿಸು, ಅರ್ಪಣೆಯು. ಅವನು ಪುರುಷಸ್ವರೂಪಿ, ಹಿತಕರ, ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಧೂಮಧ್ವಜ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಭಕ್ತನಿಷ್ಟ, ಸುಂದರ, ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದವನು. ಅವನು ಕ್ಷೇಮದಾತ, ಕ್ಷೇಮಸ್ವರೂಪ, ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಾಲಕ, ದಾತ, ಪ್ರಕಾಶ, ಧಾರಕ, ಮಹಾಶರೀರ, ಮಹಾಯೋನಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನು. ಅವನು ಶ್ಯಾಮನೂ ಸುವರ್ಣವರ್ಣನೂ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಇಂದ್ರಿಯ, ಮಹಾಪಾದ, ಮಹಾಹಸ್ತ, ಮಹಾಶರೀರ, ಮಹಾಕೀರ್ತಿ. ಅವನ ತಲೆ ಮಹದ್ವಿಪುಲ, ಆಯಾಮ ಮಹಾನ್, ಮಹಾನಯನ, ರಾತ್ರಿ ನಿಲಯ, ಮಹಾಂತ, ಮಹಾಕರ್ಣ, ಮಹೋಷ್ಟ, ಮಹಾಹನು. ಅವನ ಮಹಾನಾಸ, ಮಹಾಕಂಠ, ಮಹಾಕಂಠ, ಶ್ಮಶಾನಭೋಜಕ, ಮಹೋರು, ಮಹೋಸ್ತನ, ಅಂತರ್ಆತ್ಮ, ಅರಣ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯ. ಅವನು ಲಂಬ, ಲಂಬೋಷ್ಟ, ಮಹಾಮಾಯ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರ, ಮಹಾದಂತ, ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾಜಿಹ್ವ, ಮಹಾಮುಖ. ಅವನ ಮಹಾನಖ, ಮಹಾಕೇಶ, ಮಹಾಜಟ, ಅನುಗ್ರಹಸ್ವರೂಪ, ಅನುಗ್ರಹ, ವಿಶ್ವಾಸಪಾತ್ರ, ಪರ್ವತದ ಧಾರಕ. ಅವನು ಪ್ರೀತಿಯೂ, ಅಪ್ರೀತಿಯೂ, ಅಜೇಯ, ಮಹಾಮುನಿ, ವೃಕ್ಷರೂಪ, ವೃಕ್ಷಧ್ವಜ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯುವಾಹಕ. ಅವನು ಗಣ್ಡಲಿ, ಮೇರುಧಾರಕ, ದೇವಾಧಿಪತಿ, ಅಥರ್ವವೇದಶಿರಸ್ಸು, ಸಾಮವೇದಮುಖ, ಅನೇಕ ಋಗ್ವೇದದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನಿಗೆ ಯಜುರ್ವೇದ ಭುಜಗಳು, ಪಾದಗಳು, ಗುಪ್ತರೂಪ, ಸ್ಪಷ್ಟರೂಪ, ಸದಾ ಚಲಿಸುವವನು, ಅಚ್ಯುತಲಕ್ಷ್ಯ, ಅನುಗ್ರಹಶೀಲ, ಸುಲಭ, ಸುಂದರ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನು ಸಹಾಯಕ, ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಿಯ, ಸುವರ್ಣವರ್ಣ, ಹೊಳೆಯುವ ಸುವರ್ಣಕಾಂತಿ, ನಾಭಿ, ಆನಂದದಾತ, ಸತ್ತ್ವ, ಪದ್ಮವಾಸಿ, ಸ್ಥಿರ. ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ, ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಲೀನ, ರಾತ್ರಿ, ಕಲಿಯುಗ, ಕಾಲ, ಮಕರ, ಕಾಲಪೂಜಿತ. ಅವನು ಗಣಪರಿವಾರಸಹಿತ, ಗಣಾಧಿಪತಿ, ಭೂತವಾಹನ, ಭಸ್ಮನಿವಾಸಿ, ಭಸ್ಮಪಾಲಕ, ಭಸ್ಮರೂಪ, ವೃಕ್ಷ, ಸಮೂಹ. ಅವನು ಲೋಕಪಾಲಕ, ಲೋಕಾತೀತ, ಮಹಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪೂಜಿತ, ಶುದ್ಧ, ತ್ರಿಶುದ್ಧ, ಸಿದ್ಧ, ನಿರ್ಮಲ, ಭೂತಸೇವಿತ. ಅವನು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಮ, ವಿಶಾಲ ಶಾಖೆಗಳವನು, ತಾಮ್ರವರ್ಣ ತುಟಿ, ಕಮಲನೇತ್ರ, ಅಚಲ. ಅವನು ಕಪಿಲ, ಬಬ್ಬು, ಶುದ್ಧ, ಜೀವಸ್ವರೂಪ, ಪರಮ, ಗಂಧರ್ವ, ಅದಿತಿ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲ, ವಾಗ್ಮಿ. ದೇವರು ಪರಶುಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅನುಕರಿಸುವವನು, ನಿಜ ಸ್ನೇಹಿತ, ತುಂಬವೀಣಾ ವಾದಕ, ಉಗ್ರಕೋಪ, ಉದ್ಗತಬೀಜ, ಜಲಾಧಿಪತಿ. ಈ ರೀತಿ ಶಿವನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅನಂತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಮಹಾದೇವ.