શ્રીશિવસહસ્રનામસ્તોત્રમ્

શિવ મહાયોગી છે, સર્વ સાથે જોડાવા યોગ્ય એવા, મહાન બીજરૂપ, અપરંપાર પૌરૂષ અને બલના સ્વામી. તેઓ સુવર્ણ બીજ ધરાવે છે, સર્વજ્ઞ છે, શુભ બીજના ધારક અને સર્વનું બીજ વહન કરતા છે. તેમના દસ ભુજાઓ છે, પલક ન મારતા, નિલકંઠ, ઉમાના પતિ, વિશ્વરૂપ, સ્વતંત્ર સર્વોચ્ચ, મહાન વીર, બલ અને ગણોના નેતા છે. તેઓ ગણોના સર્જક, ગણપતિ, દિશાઓથી વસ્ત્રિત, ઇચ્છા સ્વરૂપ, મંત્રજ્ઞ, પરમ મંત્ર, સર્વ જીવોના સર્જક અને સંહારક છે. તેઓ કુમ્ભ ધારણ કરે છે, ધનુષ ધારણ કરે છે, હાથે બાણો અને કપાળ ધારણ કરે છે. તેમના હાથમાં વજ્ર, શતધારા શસ્ત્ર, ખડગ, ભાલા છે અને તેઓ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે. તેઓ યજ્ઞકુંડ ધરાવે છે, સુંદર સ્વરૂપ, તેજસ્વી, ખજાનો, પાગડી ધારણ કરનાર, મનોહર મુખવાળા, મહાન અને એક સાથે વિનમ્ર પણ છે. તેઓ ઉંચા, પીળા વાળવાળા, શ્રેષ્ઠ તીર્થરૂપ, શ્યામવર્ણ, ક્યારેક શિયાળ સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, સિદ્ધ, મુંડિત, અને સર્વમંગલદાતા છે. શિવ અજન્મા છે, અનેક સ્વરૂપ ધરાવે છે, સુગંધવંત, જટાધારી, તેમની શક્તિ ઉપરી દિશામાં પ્રવાહિત, ઉપરી લિંગધારી, અને આકાશ સમાન વ્યાપક છે. તેઓ ત્રિગ્રંથી, વલ્કલવસ્ત્ર, રુદ્ર, ગણપતિ, સર્વવ્યાપી, દિવસે-રાત્રે ગતિશીલ, પ્રચંડ ક્રોધી અને તેજસ્વી છે. તેઓ ગજાસુર અને દૈત્યના સંહારક, સમય સ્વરૂપ, જગતના આધાર, ગુણોના ભંડાર, સિંહ અને વાઘ સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, ભીંજાયેલા ચામડાં ધારણ કરે છે. તેઓ સમયના સ્વામી, મહાન ધ્વનિ, સર્વ ઈચ્છા પૂર્ણ કરનાર, ચાર માર્ગો ધરાવનાર, રાત્રિમાં ગતિશીલ, પિતૃઓ અને ભૂતોમાં ગમનશીલ, મહાદેવ છે. શિવ અનેક સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, સર્વ રૂપોમાં પ્રગટ, સ્વર્ભાનુ રૂપે ગ્રહણ કરાવનાર, અપરિમિત, ગતિ સ્વરૂપ, નૃત્યપ્રેમી, નિત્યનર્તક, કર્તા અને સર્વભોગી છે. તેઓ ઉગ્ર, મહાતપસ્વી, પાશધારી, શાશ્વત, પર્વતવાસી, આકાશ સમાન, હજારો હાથવાળા, વિજયી, દૃઢ અને કદી ન થાકતા. તેઓ અજય, પરાક્રમના સાર, યજ્ઞના વિધ્વંસક, કામના સંહારક, દક્ષયજ્ઞ વિનાશક, સહનશીલ, સહન કરી શકાય એવા અને મધ્યસ્થ છે. તેઓ તેજને હરણ કરનાર, બલ વિનાશક, હર્ષિત, અર્થરૂપ, અજેય, ન્યૂટમ, ઘંટી જેવી ધ્વનિ ધરાવે છે, ઊંડા, અને મહાબળવાન વાહન ધરાવે છે. શિવ વડલાવૃક્ષ રૂપ, વડલાવૃક્ષ સ્વયં, વૃક્ષોના કાનમાં નિવાસી, સર્વવ્યાપક, તીખા દાંતવાળા, વિશાળ શરીર અને મહાન મુખવાળા છે. તેઓ વિશ્વકસેન, હરિ, યજ્ઞ સ્વરૂપ, વિજયી વાહનવાળા, તીવ્ર તાપવાળા, પીળા ઘોડાવાળા, સહચર અને યોગ્ય સમયે ક્રિયા જાણનારા છે. તેઓ વિષ્ણુથી પ્રસન્ન, યજ્ઞ, સાગર, બડબડાટ અગ્નિનું મુખ, અગ્નિદેવ સાથે, શાંતસ્વરૂપ અને સ્વયં અગ્નિદેવ છે. તેઓ પ્રચંડ તેજસ્વી, મહાતેજવાળા, જન્મનું કારણ, વિજયના સમયના જ્ઞાતા, પ્રકાશના નિવાસ, સિદ્ધિ સ્વરૂપ અને સર્વ રૂપ છે. તેઓ જટાવાળાં, મુંડિત, જટાધારી, પ્રજ્વલિત, અનેક રૂપે જન્મેલા, મુકુટધારી, પ્રબળ, વાંસળી વગાડનાર, મૃદંગ વગાડનાર, ઝાંઝ વગાડનાર, ઉગ્ર અને કાળી દાઢવાળા ભયાનક છે. તેઓ તારાઓ, બુદ્ધિ, વિવેક, સંહાર, અગમ્ય, પ્રજાપતિ, સર્વભુજ, વિભાજન, સર્વવ્યાપક અને નિર્વિકાર છે. શિવ મુક્તિકારક, શુભ માર્ગ, સુવર્ણ કવચધારી, લિંગજ, બલથી ગમનશીલ, પૃથ્વી પર ગમનશીલ અને પ્રવાહમાન છે. તેઓ સર્વ વાદ્યનો ધ્વનિ, સર્વ સંગીતના સ્વામી, સર્પરૂપ, ગુહાવાસી, રહસ્યમય, માળાધારી અને તરંગોના જ્ઞાતા છે. તેઓ ત્રણ લોક અને સમયને ધારણ કરે છે, કર્મના બંધનથી મુક્તિ આપનારા, અસુરપતિઓના બંધનરૂપ અને યુદ્ધમાં શત્રુ વિનાશક છે. તેઓ સાંખ્યની શાંતિ, દુર્લભ સાથી, સદ્ગુણીઓથી પૂજ્ય, વિજયી, ભેદજ્ઞ, અદ્વિતીય અને યજ્ઞના ભાગના જ્ઞાતા છે. શિવ સર્વત્ર નિવાસી, સર્વત્ર ગમનશીલ, દુર્લભ સાથી, નિવાસના સ્વામી, અમર, સુવર્ણ, સુવર્ણ સર્જક, યજ્ઞથી પર, સર્વ આધાર અને શ્રેષ્ઠ ધારક છે. તેમની આંખો લાલ, વિશાળ, વિજયી, કુશળ, સંચયકર્તા, નિયામક, કર્તા અને સર્પચર્મ ધારણ કરનારા છે. તેઓ પ્રધાન અને અપપ્રધાન, સર્વરૂપ, સર્વ ઈચ્છા પૂરક, સર્વકાળ કૃપાદાતા, પરાક્રમશાળી અને બલરૂપ ધારક છે. તેઓ સર્વ વાંછિત વરદાન આપનાર, સર્વ દાતા, સર્વત્ર મુખવાળા, આકાશ સમાન નિર્વિકાર, અનેક રૂપવાળા, અવતરનાર, અવિરત અને આકાશમાં ગમનશીલ છે. તેઓ ઉગ્ર સ્વરૂપ, સૂર્ય સમાન તેજસ્વી, અનેક કિરણવાળા, પ્રભાસંપન્ન, પવન સમાન ઝડપી, મહાવેગી, મન સમાન ઝડપી અને રાત્રે ગમનશીલ છે. તેઓ સર્વમાં નિવાસી, સમૃદ્ધિમાં નિવાસી, ઉપદેશક, નિષ્ક્રિય, ઋષિ, સ્વયંપ્રકાશ, અજ્ઞાનવિનાશક અને હજારો દાન આપી શકનારા છે. શિવ પક્ષી, પક્ષી રૂપ, અતિ તેજસ્વી, લોકનાથ, ઉન્માદ, કામદેવ, કામ, પાવન પિપળ, અર્થદાતા અને યશસ્વી છે. તેઓ વામદેવ, સૌમ્ય, પૂર્વ, દક્ષિણ, વામન, સિદ્ધ યોગી, મહર્ષિ, સિદ્ધિ પ્રાપ્ત અને સિદ્ધિકારક છે. તેઓ ભિક્ષુક, ભિક્ષુકરૂપ, વેપારી, સૌમ્ય, અક્ષય, મહાસેન, વિશાખ, છઠ્ઠો ભાગ અને ગૌપતિ છે. તેઓ હાથમાં વજ્ર ધારણ કરે છે, આધાર, સેના નિયામક, સુકૃત-દુષ્કૃત કર્તા, તાડ, મીઠા અને મધમય દ્રષ્ટિવાળા છે. શિવ વાણીપતિ, બલવાન, આશ્રમોમાં સતત પૂજ્ય, આશ્રિતો દ્વારા પૂજ્ય, બ્રહ્મચારી, લોકોમાં ગમનશીલ, સર્વત્ર ગમનશીલ, સર્વ પ્રશ્નોના જ્ઞાતા છે. તેઓ ઈશાન દિશાના સ્વામી, પરમાધિપતિ, સમય, રાત્રિમાં ગમનશીલ, પિનાકધારી, કારણમાં નિવાસી, સ્વયં કારણ, નંદિ, આનંદદાતા, દુઃખહર્તા, સિંહ, વિનાશક, સમય, બ્રહ્મા અને પિતામહ છે. તેઓ નંદિપ્રભુ, નંદિ સ્વયં, આનંદનું સ્ત્રોત, આનંદ વૃદ્ધિ, ભાગ્યહર્તા, વિનાશક, સમય, બ્રહ્મા અને પિતામહ છે. તેઓ ચતુર્મુખ, મહાલિંગ, સુંદર લિંગ, લિંગના અધ્યક્ષ, દેવાધિદેવ, યોગીશ્રેષ્ઠ અને યુગોના લાવનાર છે. શિવ બીજના અધ્યક્ષ, બીજના સર્જક, અંતરાત્માને અનુસરી, બલરૂપ, ઈતિહાસ, સંકલ્પ, ગૌતમ અને રાત્રિના સર્જક છે. તેઓ કપટ પણ કપટરહિત, કપટરૂપ, નિયંત્રણ હેઠળ, નિયામક, કલિયુગ, લોકસર્જક, ભૂતપતિ, મહાસર્જક અને અપ્રતિકાર છે. આ રીતે, શિવ ભગવાન અનંત, સર્વવ્યાપી, અનન્ય ગુણોથી યુક્ત, સર્વના આશ્રય અને સર્વના કલ્યાણકર્તા છે.