सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवं । विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम्
వెయ్యి తలలతో, అన్నింటినీ చూసే, సర్వానికి కారణమైన దేవుడు నారాయణుడు. ఈ జగత్తే నారాయణుడే, ఆయన మారని, శాశ్వతమైన పరమ పదం.
विश्वतः परमान्नित्यं विश्वं नारायणं हरिम् । विश्वमेवेदं पुरुषस्तद्विश्वमुपजीवति
అన్నిటికన్నా అతీతుడైన, నిత్యుడైన హరి నారాయణుడే ఈ విశ్వం. ఈ జగత్తే ఆ పురుషుడు, ఆ పురుషుడే ఈ జగత్తును పోషిస్తున్నాడు.
पतिं विश्वस्यात्मेश्वरं शाश्वतं शिवमच्युतम् । नारायणं महाज्ञेयं विश्वात्मानं परायणम्
ఈ జగత్తుకి అధిపతి, ఆత్మల పాలకుడు, శాశ్వతుడు, మంగళకరుడు, మారని నారాయణుడు. ఆయననే తెలుసుకోవాల్సిన మహత్తరమైనది, అన్ని ప్రాణుల ఆత్మ, పరమ గమ్యం.
नारायणपरो ज्योतिरात्मा नारायणः परः । नारायण परं ब्रह्म तत्त्वं नारायणः परः
నారాయణుడే పరమ జ్యోతి, ఆత్మ కూడా నారాయణుడే పరమమైనవాడు. నారాయణుడే పరబ్రహ్మం, సత్యస్వరూపుడు, నారాయణుడే పరమమైనవాడు.
नारायणपरो ध्याता ध्यानं नारायणः परः । यच्च किञ्चिज्जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा
ధ్యానం చేసే వారు పరమమైన నారాయణుడినే ధ్యానిస్తారు; ధ్యానం కూడా నారాయణుడే. ఈ లోకంలో కనిపించే ప్రతి వస్తువు, వినిపించే ప్రతి మాట కూడా నారాయణుడే.
अन्तर्बहिश्च तत्सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः । अनन्तमव्ययं कविं समुद्रेऽन्तं विश्वशम्भुवम्
అంతర్గతంగా, బాహ్యంగా ఉన్న ప్రతిదానిలోను నారాయణుడు వ్యాపించి నిలిచివున్నాడు. ఆయనకు అంతం లేదు, క్షయించడు, సర్వజ్ఞుడు, సముద్రాంతుడూ, జగత్తుకు శుభాన్ని కలిగించేవాడూ ఆయనే.
पद्मकोश प्रतीकाशं हृदयं चाप्यधोमुखम् । अधो निष्ट्या वितस्यान्ते नाभ्यामुपरि तिष्ठति
హృదయం పద్మపు ముక్కు ఆకారంలో, కిందకు చూస్తూ, నాభికి పైవైపు, కిందకు పోయే మార్గం చివర భాగంలో ఉంటుంది.
ज्वालमालाकुलं भाति विश्वस्यायतनं महत् । सन्ततं शिलाभिस्तुलम्बत्याकोशसन्निभम्
అది అగ్ని జ్వాలలతో కాంతివంతంగా మెరిసిపోతూ, విశ్వానికి మహా నివాసంగా నిలుస్తుంది. అది ఎప్పుడూ పలుచటి పొరలతో, పొరపొరగా, కవచంలా కప్పబడి ఉంటుంది.
तस्यान्ते सुषिरं सूक्ष्मं तस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितम् । तस्य मध्ये महानगग्निर्विश्वार्चिर्विश्वतोमुखः
ఆ అంతంలో ఒక సూక్ష్మమైన ఖాళీ ఉంది. అందులోనే అన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. ఆ మధ్యలో ఒక గొప్ప అగ్ని ఉంది, అది అన్ని దిశలకూ ప్రకాశిస్తూ, అన్ని వైపులా ముఖం పెట్టి ఉంది.
सोऽग्रभुग्विभजन्तिष्ठन्नाहारमजरः कविः । तिर्यगूर्ध्वमधश्शायी रश्मयस्तस्य सन्तता
ఆయన మొదటి భాగాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, ఆహారాన్ని పంచుతూ నిలిచివుంటాడు. ఆయనకు వృద్ధాప్యం రాదు, ఆయన మహాజ్ఞాని. ఆయన అడ్డుగా, పైకి, కిందకి పడుకుని ఉంటాడు. ఆయన కిరణాలు ఎప్పటికీ విస్తరించి ఉంటాయి.
सन्तापयति स्वं देहमापादतलमस्तकः । तस्य मध्ये वह्निशिखा अणीयोर्ध्वा व्यवस्थितः
ఆయన తన శరీరాన్ని పాదాల నుంచి తల వరకు వేడిగా చేస్తాడు. ఆ మధ్యలో, అతి సూక్ష్మమైన అగ్ని జ్వాల నేరుగా నిలిచి ఉంటుంది.
नीलतोयदमध्यस्थाद्विद्युल्लेखेव भास्वरा । नीवारशूकवत्तन्वी पीता भास्वत्यणूपमा
నీలం మేఘాల మధ్య మెరుస్తున్న మెరుపు రేఖలా, బియ్యం గింజ తంతువులా పలుచగా, పసుపు రంగులో, ప్రకాశవంతమైన అణువుతో పోల్చదగినదిగా ఉంది.
तस्याः शिखाया मध्ये परमात्मा व्यवस्थितः । स ब्रह्म स शिवः स हरिः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट्
ఆ జ్వాల మధ్యలో పరమాత్మ ఉన్నాడు. ఆయనే బ్రహ్మ, ఆయనే శివుడు, ఆయనే హరిః, ఇంద్రుడితో కూడి ఉన్నాడు. ఆయనే మారిపోని, అత్యున్నతుడు, తన వెలుగుతో తానే ప్రకాశించే స్వామి.
ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम् । ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमो नमः
సత్యం, నిజం, పరబ్రహ్మ, ఆ పురుషుడు నలుపు, గోధుమ రంగుతో ఉన్నవాడు. ఆయన శక్తి పైకి పోతుంది, ఆయన కన్నులు విభిన్నంగా ఉంటాయి. విశ్వరూపుడైన ఆయనకు మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం.
ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि । तन्नो विष्णुः प्रचोदयात्
ఓం. మనం నారాయణుని గురించి తెలుసుకుందాం, వాసుదేవుని ధ్యానం చేద్దాం. ఆ విష్ణువు మనకు జ్ఞానం కలిగించాలి.