सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवं । विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम्
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੂਲ, ਉਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹੈ।
विश्वतः परमान्नित्यं विश्वं नारायणं हरिम् । विश्वमेवेदं पुरुषस्तद्विश्वमुपजीवति
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰਿ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਹੀ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਖ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
पतिं विश्वस्यात्मेश्वरं शाश्वतं शिवमच्युतम् । नारायणं महाज्ञेयं विश्वात्मानं परायणम्
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਅਟੱਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
नारायणपरो ज्योतिरात्मा नारायणः परः । नारायण परं ब्रह्म तत्त्वं नारायणः परः
ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸੱਚਾ ਤੱਤ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ।
नारायणपरो ध्याता ध्यानं नारायणः परः । यच्च किञ्चिज्जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा
ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ।
अन्तर्बहिश्च तत्सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः । अनन्तमव्ययं कविं समुद्रेऽन्तं विश्वशम्भुवम्
ਨਾਰਾਇਣ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਅੰਤ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
पद्मकोश प्रतीकाशं हृदयं चाप्यधोमुखम् । अधो निष्ट्या वितस्यान्ते नाभ्यामुपरि तिष्ठति
ਹਿਰਦਾ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਰਗਾ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਭੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਪਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ज्वालमालाकुलं भाति विश्वस्यायतनं महत् । सन्ततं शिलाभिस्तुलम्बत्याकोशसन्निभम्
ਉਹ ਜਗਮਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪੱਥਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੋਸ਼ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
तस्यान्ते सुषिरं सूक्ष्मं तस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितम् । तस्य मध्ये महानगग्निर्विश्वार्चिर्विश्वतोमुखः
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ ਖੋਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਲ ਮੁਖ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
सोऽग्रभुग्विभजन्तिष्ठन्नाहारमजरः कविः । तिर्यगूर्ध्वमधश्शायी रश्मयस्तस्य सन्तता
ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਦੇ ਨਾ ਢਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਰਛਾ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲੰਬਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਸਦਾ ਫੈਲੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
सन्तापयति स्वं देहमापादतलमस्तकः । तस्य मध्ये वह्निशिखा अणीयोर्ध्वा व्यवस्थितः
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅੱਗ ਦੀ ਲੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ੁਕ ਤੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ੁਕ, ਸਿੱਧੀ ਖੜੀ ਹੈ।
नीलतोयदमध्यस्थाद्विद्युल्लेखेव भास्वरा । नीवारशूकवत्तन्वी पीता भास्वत्यणूपमा
ਨੀਲੇ ਬਦਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਚੌਲ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਾਂਗ ਪਤਲੀ, ਪੀਲੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।
तस्याः शिखाया मध्ये परमात्मा व्यवस्थितः । स ब्रह्म स शिवः स हरिः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट्
ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਹਰੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ; ਉਹ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम् । ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमो नमः
ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਉਹ ਪੁਰਖ ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਜੀਬ ਹਨ—ਉਸ ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि । तन्नो विष्णुः प्रचोदयात्
ਓਮ। ਅਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੇ ਰਾਹ ਦਿਖਾਏ।