ନାରାଯଣସୂକ୍ତମ୍

ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମୂଳ କାରଣ, ଅନନ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ହେଲେ ନାରାୟଣ। ସେଁଠିଏ ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅବସ୍ଥା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ସ୍ୱରୂପ। ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ନିତ୍ୟ, ଏହି ବିଶ୍ୱ ହେଉଛି ନାରାୟଣ, ହରି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ସେଁଠିଏ ପୁରୁଷ ଓ ସେଇ ପୁରୁଷ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେଁଠିଏ ଜଗତ୍ର ଓଇଁ, ଜୀବମାନଙ୍କର ଶାସକ, ନିତ୍ୟ, ଶୁଭ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବଜ୍ଞେୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆତ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ୟୋତି, ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ନାରାୟଣ; ସେଁଠିଏ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାରାୟଣ। ଧ୍ୟାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ନାରାୟଣ; ଧ୍ୟାନ କରିବା କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ନାରାୟଣ; ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ କିମ୍ବା ଶୁଣାଯାଏ, ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟ ନାରାୟଣ। ସେଁଠିଏ ସମସ୍ତ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ବ୍ୟାପ୍ତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି, ଅସୀମ, ଅବିନାଶୀ, ଦ୍ରଷ୍ଟା, ସମୁଦ୍ରର ଶେଷ, ଓ ଜଗତ୍ର ଉପକାରୀ। ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟ ଏକ କମଳ କୁଡ଼ ଆକୃତିର, ତଳକୁ ମୁହଁ କରିଥାଏ, ଏହା ନାଭିର ଉପରେ, ତଳକୁ ଯିବା ରାସ୍ତାର ଶେଷରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଅଗ୍ନିର ମାଳା ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମହା ନିବାସ; ଏହା ସାର୍ବଦା ପରତରେ ଢାକାଯାଇଥାଏ, ଏକ ଖୋଲି ଭଳି। ଏହାର ଶେଷରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗୁହା ଅଛି, ଯାହାର ଭିତରେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଅବସ୍ଥିତ; ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ମହାଅଗ୍ନି ଅଛି, ସବୁ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସବୁଠାରେ ଦୃଷ୍ଟି। ସେଁଠିଏ, ସେଇ ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଭୋଗକାରୀ, ପୋଷଣକୁ ବିଭାଜିତ କରିଥିବା, ଅବିନାଶୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍; ଉପରେ, ତଳେ, ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ସେଁଠିଏ ଶୋଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିରଣ ସଦା ବିସ୍ତୃତ। ସେଁଠିଏ ନିଜ ଦେହକୁ ପାଦ ତଳରୁ ମୁଣ୍ଡ ଶିରାଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାପିତ କରନ୍ତି; ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଗ୍ନି ଶିଖା ସିଧା ଦଢ଼ିଆ ରହିଛି। ସେଁଠିଏ ଏକ ନୀଳ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରେଖା ପରି ଦୀପ୍ତ, ଧାନ ଚାଲିର ତନ୍ତୁ ପରି ସ୍ୱଳ୍ପ, ହଳଦିଆ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଣା ପରି। ସେହି ଅଗ୍ନି ଶିଖାର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି ପରମାତ୍ମା; ସେଁଠିଏ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ହରି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର; ସେଁଠିଏ ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସ୍ୱୟଂଜ୍ୟୋତିରାଜ। ସତ୍ୟ, ତତ୍ତ୍ୱ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଶ୍ୟାମ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ପୁରୁଷ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉପରକୁ, ଅସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି—ସେଁଠିଏଙ୍କୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ନମନ। ଓଁ। ଆମେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା; ସେଇ ବିଷ୍ଣୁ ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।