महिषासुरमर्दिनिस्तोत्रम्

पर्वतराजांच्या कन्ये, पृथ्वीला आनंद देणारी, विश्वाला सुखावणारी, नंदीने गौरवलेली, उंच विंध्य पर्वतावर निवास करणारी, विष्णूशी खेळ करणारी, विजयी वीरांनी सन्मानित झालेली हे देवी, निळ्या कंठाच्या शिवाची अर्धांगिनी, असंख्यांची माता, समृद्धीची जननी—महीषासुराचा संहार करणारी, सुंदर केसांची, पर्वतराजांची कन्या, तुला विजय असो! देवतांना वरदान देणारी, अशक्याला जिंकणारी, उद्धटांचा सहन करणारी, आनंदात रमणारी, त्रिलोकांचा पोषण करणारी, शंकराची प्रियतमा, अपवित्रता दूर करणारी, युद्धात भयंकर, दैत्यांच्या संततीवर क्रुद्ध होणारी, गर्विष्ठांचा नाश करणारी, समुद्रकन्या—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! हे जगज्जननी, माझी स्वतःची माता, सुगंधी कदंबवनात रमणारी, हास्याने उजळणारी, हिमालयाच्या उंच शिखरांमध्ये वास करणारी, मधुरसारखी, मधु-कैटभाचा संहार करणारी, नृत्यात आनंद मानणारी—महीषासुराचा नाश करणारी, सुंदर केसांची, पर्वतराजांची कन्या, तुला विजय असो! शेकडो शत्रूंची शिरे फोडणारी, हत्तींच्या सोंडांचा चुराडा करणारी, हत्तींना मार्गदर्शक, शत्रूंच्या हत्तींच्या गालावर भयंकर आघात करणारी, पराक्रमी, पशुपती, स्वतःच्या भुजांनी योद्ध्यांच्या प्रमुखांना पाडणारी, त्यांच्या शिरांचा चुराडा करणारी—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! युद्धात सामर्थ्याने मदमस्त, शत्रूंचा नाश करणारी, अजिंक्य शस्त्र धारण करणारी, शिवाच्या सैन्याची अधिपती, महाशिवाची दूत, प्रमथांचा स्वामी, दुष्टांचा विनाश करणारी, दुष्ट दैत्यांच्या आशा व मन उद्ध्वस्त करणारी, गर्विष्ठांच्या दूतांसाठी मृत्यूसारखी—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! शरण आलेल्या शत्रूंच्या पतिंना निर्भयता देणारी, पवित्र त्रिशूळाने त्रिलोकांच्या शत्रूंची शिरे छेदणारी, तुझ्या भयंकर भुजांनी देवांच्या नगाड्यांचा गजर घुमवणारी—महीषासुराचा नाश करणारी, सुंदर केसांची, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! तुझ्या सिंहगर्जनेने शेकडो धूम्रलोचन दैत्यांचा नाश करणारी, रणभूमीत रक्तबीजाच्या संततीला आटवणारी, शुंभ-निशुंभाचा महायुद्धात संहार करून भूतगणांना तृप्त करणारी—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! युद्धात तुझे सुवर्ण कंकण चमकतात, तू धनुष्य चढवतेस, तुझे बाण पिवळ्या कातडीच्या योद्ध्यांना भेदतात, शत्रूंच्या सैन्यप्रमुखांना पाडतात; तू चातुर्याने तुझ्या चौफेर सैन्याचा संचालन करतेस, तुझे सैन्य विविध मांडणीत गर्जते—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! देवतांना आनंद देणारी, तुझ्या नृत्यातील भावमुद्रांनी कंबर लयबद्ध हलते, हातांच्या टाळ्यांनी व गदेकडून ताल धरतेस, मधुर गाण्यात रमतेस. ढोलाचा गंभीर, सातत्यपूर्ण आवाज आणि मृदंगाच्या सुरांत तू आनंदित होतेस—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! विजय! विजय! तुझ्या जयघोषांनी, स्तुतीच्या शब्दांनी तू सर्वत्र पूजली जातेस. पैंजणांचा निनाद आणि दागिन्यांचा घंटारव पशुपतीला मोहून टाकतो. तू नृत्यात रमतेस, कुशल नर्तक व मधुर संगीताने वेढलेली—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! तेजस्विनी, सज्जनांना प्रिय, रात्रीच्या चंद्रासारखे तुझे मुख, कमळासारख्या डोळ्यांनी, तुझी नजर कमळराजाभोवती फिरणाऱ्या मधमाश्यांसारखी—महीषासुराचा नाश करणारी, सुंदर केसांची, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! मल्लांच्या घेरावात, रणभूमीत शौर्याने व कौशल्याने लढणारी, वीर व शिकाऱ्यांच्या समूहासोबत, फुलांच्या व कोवळ्या पानांच्या माळांनी अलंकृत, तारुण्याने उजळणारी—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! हत्तींच्या राजाची कन्या, सतत मत्त हत्तींच्या कडव्या गंधाने न्हालेली, कलांचा खजिना, त्रिलोकांची शोभा, सौंदर्याचा सागर, राजकन्या, तुझ्या मोहक रूपाने सुंदर स्त्रियांची मने जिंकणारी, प्रेमभावना जागवणारी—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! शुद्ध कपाळावर कमळाच्या पाकळीच्या सौम्य तेजाने झळकणारी, शुद्ध चंद्रकोरीने सुशोभित, सर्व कलांचा निवास, खेळत्या हंसांच्या झुंडीमध्ये फिरणारी, बकुळाच्या फुलांचे गुच्छ आणि निळ्या कमळाभोवती गुंजन करणाऱ्या मधमाश्यांच्या माळांनी केशरचना केलेली—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! तुझ्या गोड स्वभावाने कोकिळांच्या कुजनालाही लाजवणारी, तुझ्या बासरीच्या सुरांनी मोहून टाकणारी, पर्वतावरील वनात वसणारी, जिथे पुलिंद स्त्रियांची गाणी घुमतात, शबर स्त्रियांच्या सद्गुणांनी तुझे अंगण शोभणारी—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! पिवळ्या रेशमी वस्त्राने कंबर अलंकृत, चंद्रप्रकाशालाही लाजवणारे तेज, तुझे नख चंद्रकोरीसारखे चमकते, देव-दानवांच्या वाकलेल्या मुकुटांतील रत्नांचे प्रतिबिंब त्यात दिसते, तुझे उरोज विजयिनी हत्तींच्या मत्त कपाळांपेक्षा व सुवर्ण पर्वतशिखरांपेक्षा अधिक भव्य—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! सहस्त्र हस्ती इंद्राने तुझी स्तुती केली, ज्याचे सहस्त्र हात तू जिंकलेस; तारकासुराचा संहार करणाऱ्याच्या कन्या, तारकासुरावर विजय मिळवणाऱ्याची तू संतती; सुरथ आणि समाधी यांच्या समभाव भक्तीने तू पूजली गेलीस—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केसांची, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! जो तुझ्या कमळपादांची नित्य पूजा करतो, करुणेचा निवास, तो नक्कीच शिवस्वरूप होतो; कमळनेत्री, लक्ष्मीचे निवासस्थान, त्याला ते पद कसे मिळणार नाही? मी तुझ्या पादांना परम ध्येय मानतो, हे शिवे, मग माझ्यासाठी अशक्य काय राहील?—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! जो सद्गुणांच्या रंगमंचावर समुद्रातील सुवर्ण व शुद्ध जलाने अभिषेक करतो, तो नक्कीच शचीच्या वक्षस्थळाच्या काठीचे आलिंगनाचा आनंद मिळवतो; मी तुझ्या चरणी शरण आलो आहे, हे शिवे, देवांनी वाकून वंदन केलेल्या—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! तुझ्या शुद्ध चंद्रवंशाने, चंद्रासारख्या मुखाने सर्व काही प्रकाशित होते; मग इंद्रपुरीच्या चंद्रमुखी सुंदर स्त्रिया तुझ्याकडून कशा दूर राहतील? माझ्या मते, तुझ्या कृपेने शिवनामरूपी संपत्ती मिळाली, तर दुसरे काय हवे?—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! माते, माझ्या संकटात माझ्यावर दया कर; जगज्जननी, तुझी कृपा जशी आहे तशीच मला अनुभवू दे; योग्य ते कर, शत्रूंचा नाश करणारी, लवकर माझे दुःख दूर कर—महीषासुरमर्दिनी, सुंदर केशवाली, पर्वतराजकन्या, तुला विजय असो! अशी ही महिषासुरमर्दिनी स्तुती समाप्त होते.