મહિષાસુરમર્દિનિસ્તોત્રમ્

सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणि हर्षरते त्रिभुवनपोषिणि शङ्करतोषिणि कल्मषमोषिणि घोररते । [किल्बिष-, घोष-] दनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ २ ॥

દેવતાઓ પર કૃપા વરસાવનારી, અપરાજિતને પણ જીતનારી, દુષ્ટોના દુઃખ સહન કરનારી, આનંદમાં મગ્ન; ત્રણેય લોકને પોષનારી, શંકરને પ્રસન્ન કરનારી, પાપ દૂર કરનારી, યુદ્ધમાં ભયંકર; દૈત્યપુત્રો પર ક્રોધિત, અહંકારીઓને નાશ કરનારી, સમુદ્રકન્યા—મહિષાસુરનો વિનાશ કરનારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતપુત્રી, તને વારંવાર વિજય મળે!

अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्बवनप्रियवासिनि हासरते शिखरिशिरोमणितुङ्गहिमालयशृङ्गनिजालयमध्यगते । मधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ३ ॥

હે જગતની મા, મારી પણ મા, કદંબના વનને પ્રિય રાખનારી, હંમેશા હસતી રહેતી; ઊંચા હિમાલય પર્વતના શિખર વચ્ચે વસવાટ કરનારી; મધુર જેવી, મધુ અને કૈટભનો નાશ કરનારી, નૃત્યમાં આનંદ માણનારી—મહિષાસુરનો વિનાશ કરનારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે!

अयि शतखण्ड विखण्डितरुण्ड वितुण्डितशुण्ड गजाधिपते रिपुगजगण्ड विदारणचण्ड पराक्रमशुण्ड मृगाधिपते । निजभुजदण्ड निपातितखण्डविपातितमुण्डभटाधिपते [चण्ड] जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ४ ॥

હે, જે સૈનિકોના સો સો મસ્તક તોડી નાખ્યા, હાથીઓના સુંડને ચકનાચૂર કરી નાખ્યા, હાથીઓની આગેવાન; દુશ્મન હાથીઓના ગાલ ચીરી નાખનારી, ભયંકર પરાક્રમવાળી, પશુઓની રાણી; પોતાના હાથથી ભયંકર યોદ્ધાઓને ધરાશાયી કરી, તેમના મસ્તક અને કપાળ ફોડી નાખ્યા—મહિષાસુરનો વિનાશ કરનારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે!

अयि रणदुर्मद शत्रुवधोदित दुर्धरनिर्जर शक्तिभृते चतुरविचारधुरीण महाशिव दूतकृत प्रमथाधिपते । दुरितदुरीहदुराशयदुर्मतिदानवदूतकृतान्तमते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ५ ॥

હે યુદ્ધમાં અહંકારપૂર્વક દુશ્મનોને સંહારનારી, અપરાજિત શક્તિ ધરાવનારી, મહાદેવના દૂત અને તેમના ભક્તગણોની નેતા, દુષ્ટોના દુઃખ અને દુઃસ્વપ્નનો અંત લાવનારી, દાનવોની ખોટી આશા અને દુર્વિચારનો નાશ કરનારી, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

अयि शरणागतवैरिवधूवर वीरवराभयदायकरे त्रिभुवन मस्तक शूलविरोधिशिरोधिकृतामल शूलकरे । दुमिदुमितामर दुन्दुभिनाद महो मुखरीकृत तिग्मकरे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ६ ॥

હે તારી શરણમાં આવેલા દુશ્મનપત્નીઓના પતિઓને નિર્ભયતા આપનારી, ત્રણેય લોકના દુશ્મનોના મસ્તક પર શુળ ચલાવનારી, તારા ભયાનક હાથોમાં દેવતાઓના ઢોલના ગજગર્જનાથી યુદ્ધભૂમિ ગુંજાવી ઉઠે છે, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

अयि निजहुङ्कृतिमात्र निराकृत धूम्रविलोचन धूम्रशते समरविशोषित शोणितबीज समुद्भवशोणित बीजलते । शिव शिव शुम्भ निशुम्भ महाहव तर्पित भूत पिशाचरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ७ ॥

હે તારા એક હાંકારથી ધૂમ્રલોચનના સૈન્યને વિખેરી નાખનારી, રક્તબીજના લોહીથી જન્મેલા દાનવોને યુદ્ધમાં સુકવી નાખનારી, શુંભ અને નિશુંભના વિનાશથી ભૂત-પ્રેતોને તૃપ્ત કરનારી, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

धनुरनुसङ्ग रणक्षणसङ्ग परिस्फुरदङ्ग नटत्कटके कनक पिशङ्गपृषत्कनिषङ्गरसद्भट शृङ्ग हतावटुके । कृतचतुरङ्ग बलक्षितिरङ्ग घटद्बहुरङ्ग रटद्बटुके जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ८ ॥

યુદ્ધમાં તું ધનુષ્ય ચડાવતી વખતે તારા સોનાના કંગણ ઝગમગે છે, તારા તીરો પીળા ચામડીવાળા દુશ્મન સૈનિકોને ભેદી નાખે છે, દુશ્મન સેનાપતિઓને પછાડી નાખે છે, તું ચતુરાઈથી તારી ચારે પ્રકારની સેના ચલાવે છે અને તારા સૈનિકો અનેક ગોઠવણીઓમાં ગર્જના કરે છે, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

सुरललना ततथेयि तथेयि कृताभिनयोदर नृत्यरते कृत कुकुथः कुकुथो गडदादिकताल कुतूहल गानरते । धुधुकुट धुक्कुट धिन्धिमित ध्वनि धीर मृदङ्ग निनादरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ९ ॥

દેવીઓના આનંદરૂપે, તમે નૃત્ય કરતી વખતે, તમારું કમર લયબદ્ધ હલાય છે; હાથના તાલ અને ગદાના ઘાટ સાથે સંગીતના આનંદમાં મગ્ન થાઓ છો. મૃદંગ અને ઢોલના ઘેરા અને મજબૂત અવાજમાં તમે આનંદથી ઝૂમી ઉઠો છો. મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

जय जय जप्य जये जय शब्दपरस्तुति तत्पर विश्वनुते भण भण भिञ्जिमि भिङ्कृतनूपुर सिञ्जितमोहित भूतपते । [झ-, झिं-] नटितनटार्ध नटीनटनायक नाटितनाट्य सुगानरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १० ॥

જય, જય! વિજયના મંત્રો અને સ્તુતિઓથી તમે સર્વત્ર પૂજાય છો. તમારા પગના પાયલ અને ગળાના ઘંટડીઓની ઝણકારથી ભૂતપતિ પણ મોહીત થઈ જાય છે. કુશળ નૃત્યાંગનાઓ અને મધુર સંગીત સાથે તમે આનંદપૂર્વક નૃત્ય કરો છો. મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

अयि सुमनः सुमनः सुमनः सुमनः सुमनोहर कान्तियुते श्रित रजनी रजनी रजनी रजनी रजनीकर वक्त्रवृते । सुनयन विभ्रमर भ्रमर भ्रमर भ्रमर भ्रमराधिपते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ११ ॥

હે સુંદરતા અને તેજથી યુક્ત, શ્રેષ્ઠ હૃદયવાળાઓને પણ મોહી લે તેવી, ચાંદની જેવી તેજસ્વી ચહેરાવાળી, કમળની આંખવાળી, જેમના નજરમાં માખીઓના જૂથો કમળના રાજાને ઘેરી લે છે એમ મોહકતા છે; મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

सहित महाहव मल्लम तल्लिक मल्लित रल्लक मल्लरते विरचित वल्लिक पल्लिक मल्लिक भिल्लिक भिल्लिक वर्ग वृते । सितकृत फुल्लसमुल्लसितारुण तल्लज पल्लव सल्ललिते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १२ ॥

મહાન યુદ્ધમંદિરમાં શક્તિશાળી મલ્લો સાથે ઘેરાઈને, તમે બહાદુરીથી યુદ્ધ કરો છો; વીર અને શિકારી જૂથો તમારી આસપાસ છે. તાજા ફૂલો અને કૂમળા પાંદડાની વણાવેલી વણમાલાઓથી શોભાયમાન, કુમળા લાલ પાંદડાની કોમળતા સાથે તેજસ્વી દેખાવ ધરાવ છો. મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

अविरलगण्डगलन्मदमेदुर मत्तमतङ्गज राजपते त्रिभुवनभूषणभूतकलानिधि रूपपयोनिधि राजसुते । अयि सुदतीजन लालसमानस मोहनमन्मथ राजसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १३ ॥

અવિરતપણે ગંડમાંથી મધ ટપકાવતાં ઉન્મત્ત હાથીઓના રાજાની પુત્રી, ત્રણેય લોકને શોભાવતી કલાઓના ખજાનાં, રૂપના દરિયા જેવી, સૌંદર્યથી સૌને મોહી લેતી રાજકુમારી, સુંદર દાતવાળી સ્ત્રીઓના મનને લલચાવતી અને પ્રેમ જગાવતી, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

कमलदलामल कोमलकान्ति कलाकलितामल भाललते सकलविलासकलानिलय क्रमकेलिचलत्कलहंसकुले । अलिकुल सङ्कुल कुवलय मण्डल मौलिमिलद्भकुलालि कुले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १४ ॥

કમળની પાંખ જેવી નિર્મળ અને કોમળ કાંતિથી ઝગમગતું ભાળ ધરાવતી, શુદ્ધ ચાંદણીથી શોભતી, સર્વ વિલાસ અને કલાઓનું નિવાસસ્થાન, રમતાં હંસોના ઝુંડમાં ફરતી, નીલ કમળના ગુચ્છો અને બકુલના ફૂલોની વેણીથી વાળ શોભતા, મધમાખીઓની ગૂંજથી ઘેરાયેલી, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

करमुरलीरववीजितकूजित लज्जितकोकिल मञ्जुमते मिलित पुलिन्द मनोहर गुञ्जित रञ्जितशैल निकुञ्जगते । निजगुणभूत महाशबरीगण सद्गुणसम्भृत केलितले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १५ ॥

તમારી મીઠી સ્વભાવ અને વાંસળીના રાગથી કોયલ પણ શરમાઈ જાય છે, પર્વતના કાનનમાં રહો છો જ્યાં પુલિંદ સ્ત્રીઓના મોહક ગીતો ગુંજે છે, અને જ્યાં મહાન શબરી સ્ત્રીઓના ગુણોથી તમારું રમણિય સ્થાન શોભે છે, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

कटितटपीत दुकूलविचित्र मयूखतिरस्कृत चन्द्ररुचे प्रणतसुरासुर मौलिमणिस्फुरदंशुलसन्नख चन्द्ररुचे । जितकनकाचल मौलिपदोर्जित निर्भरकुञ्जर कुम्भकुचे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १६ ॥

પીઠ પર પીળા રેશમી વસ્ત્રથી શોભતી, તમારી તેજસ્વિતા ચાંદનીને પણ ફીકું પાડી દે છે, દેવો અને દાનવો નમન કરે ત્યારે તેમના મસ્તકના મણિ પર તમારા ચાંદ્રકાંતિ જેવા નખ ચમકે છે, અને તમારા ઉરોજ વિજયી હાથીના ગોળ કપાળ અને સોનાના પર્વતના શિખરોને પણ હરાવે છે, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

विजित सहस्रकरैक सहस्रकरैक सहस्रकरैकनुते कृत सुरतारक सङ्गरतारक सङ्गरतारक सूनुसुते । सुरथसमाधि समानसमाधि समाधिसमाधि सुजातरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १७ ॥

હજારો હાથ ધરતા ઇન્દ્રે પણ જેમની સામે શસ્ત્ર નમાવ્યાં છે, એવી તમે મહાદેવી છો. તારા પિતા એ તારકાસુરને યુદ્ધમાં હરાવ્યો છે, અને તું પણ એ વિજયીની પુત્રી છે. સુરથ અને સમાધિ જેવો અડગ ભક્તિ ધરાવનારા દેવતાઓ પણ તારી ભક્તિ કરે છે. મહિષાસુરને મરણારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય હોય.

पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योऽनुदिनं स शिवे अयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत् । तव पदमेव परम्पदमित्यनुशीलयतो मम किं न शिवे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १८ ॥

कनकलसत्कल सिन्धुजलैरनुसिञ्चिनुतेगुणरङ्गभुवं भजति स किं न शचीकुचकुम्भ तटीपरिरम्भ सुखानुभवम् । तव चरणं शरणं करवाणि नतामरवाणि निवासि शिवं जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १९ ॥

સોનાની જેમ તેજસ્વી, સાગરના શુદ્ધ જળથી ગુણોના રંગમંચને જે સ્નાન કરાવે છે, એ શચીદેવીના ઉર-parirambh જેવું સુખ અનુભવે છે. હું તો તારા પગને જ આશ્રય માનું છું, દેવતાઓ પણ જેમના સમક્ષ નમન કરે છે, એવી શિવા, તને વારંવાર વિજય હોય.

तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननु कूलयते किमु पुरुहूत पुरीन्दुमुखी सुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते । मम तु मतं शिवनामधने भवती कृपया किमुत क्रियते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ २० ॥

તારો નિર્મળ ચંદ્રકુળ અને ચંદ્ર જેવી તેજસ્વી મુખમાળ આખી દુનિયાને પ્રકાશિત કરે છે. તો પછી ઇન્દ્રપુરની ચંદ્રમુખી સુંદરાઓ તારી તરફ કેમ વળે નહીં? મારા મતે, જો તું કૃપાથી મને શિવનામનું ધન આપે, તો પછી બીજું શું જોઈએ? મહિષાસુરને મરણારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય હોય.

अयि मयि दीनदयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे अयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथाऽनुभितासिरते । यदुचितमत्र भवत्युररि कुरुतादुरुतापमपाकुरु ते [मे] जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ २१ ॥

હે મા, હું દુઃખી છું, તો મારી પર દયા કરીને તું કૃપા જ કરવી પડે. હે જગતની જનની, જેમ તું હંમેશા દયાળુ રહી છે, એ જ રીતે મારી પર પણ તારી કૃપા અનુભવી શકાય એવી કરી બતાવ. હે દુશ્મનોને હરાવનારી, અહીં જે યોગ્ય હોય એ તું કર અને મારી પીડા તુરંત દૂર કરી દે. જય હો, જય હો, હે મહિષાસુરને મારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા!

इति श्री महिषासुरमर्दिनि स्तोत्रम् ॥

આ રીતે મહિષાસુરમર્દિનીનું સ્તોત્ર પૂર્ણ થાય છે.