ਸ਼੍ਰੀਲਲਿਤਾਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਰਸ ਭਰੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ’ਤੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਵਾਲੀ ਕੰਧੀ ਸੁਣਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨਮਾਂ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਕਾਮਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਵੈਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਲਾਤਮਕ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੰਬਰੀ ਮਦਿਰਾ ਵਿਚ ਰਮਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਰੁਣੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ’ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਵਭਾਵਿਕ ਮਾਲਕਣ ਹੈ, ਖੇਤਰ ਤੇ ਖੇਤਰ-ਗਿਆਤਾ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਸ ਤੇ ਵਾਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੱਲੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮਤ-ਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਚੰਦਨੀ ਵਰਗੀ ਠੰਡਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਲਕੜਾ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨ ਦੀ ਸਵੈਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਕਾਰ, ਦਰਸ਼ਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ; ਉਹ ਮਧਯਮਾ ਤੇ ਵੈਖਰੀ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਕਾਮ ਦੇਵ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਓਡਿਆਣ ਪੀਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਗੁਪਤ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਪਤ ਭੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਖੀ, ਪਰ ਸਾਰਿਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ; ਛੇ ਅੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਛੇਈਂ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਰਮ ਹੈ, ਤੁਲਨਾ ਰਹਿਤ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਦਾਤੀ; ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਦਾ ਸੌਲਾਂ ਕਲਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਰਮ ਰਾਜਾ; ਉਹ ਆਦਿ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵਿਅਕਤ ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਦੋਹਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸਵਭਾਵਿਕ ਹੈ; ਕਾਮੇਸ਼ ਦੇ ਨੇਤਰਾਂ ਦੇ ਜਲ-ਕੁਮੁਦਾਂ ਨੂੰ ਖਿੜਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੰਦਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦੂਤ, ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੀ, ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਣਮਾਪ, ਸਵੈ-ਚਮਕਦਾਰ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਰੂਪ; ਜੜਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਅਚੇਤਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ; ਗਾਇਤਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ, ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨਾ, ਤੇ ਦੁਜਾ-ਜਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੱਤ-ਸਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਪੰਜ ਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇ ਮਸਤ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਮਦਕਤਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਗਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਭੜਕਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਰਮੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਨਰਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਕੁਰੁਕੁੱਲਾ, ਕੁਲਾ ਦੀ ਰਾਣੀ; ਕੁਲਕੁੰਡਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ, ਤੇ ਕੌਲ ਮਾਰਗ ਦੇ ਭਗਤ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ; ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਬੁੱਧੀ, ਢ੍ਰਿੜਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੰਗਲ, ਚਮਕ, ਆਨੰਦ, ਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੰਸ ਵਰਗੀ, ਮਾਂ, ਤੇ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ’ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਚਿਹਰਾ, ਕਮਲ ਵਰਗੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੀ, ਆਕਰਸ਼ਕ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਤੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਉਮਰ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਖਟਵਾਂਗ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਇਕ ਹੀ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਦੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਲੋਕ ਲਈ ਭੈੰਕਰ ਹੈ; ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਡਾਕਿਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਨਾਹਤ (ਹਿਰਦੇ) ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਗੂੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਦੋ ਚਿਹਰੇ ਹਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦ, ਮਾਲਾ ਆਦਿ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਚਿੱਟਾ ਚਾਵਲ ਤੇ ਮੱਖਣ ਵਾਲਾ ਭੋਗ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਂਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਮਾਂ ਰਾਕਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਮਣਿਪੂਰ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਚਿਹਰੇ ਹਨ; ਵਜ੍ਰ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ; ਡਾਮਰੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਗੁੜ-ਚਾਵਲ ਦੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਂ ਲਾਕਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਸ੍ਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ (ਨਾਬੀ) ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਚਾਰ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੋਹਣੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੀਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਰਬੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਮਿੱਠੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਬੰਧਿਨੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਕਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੂਲਾਧਾਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਹਨ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਅੰਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੂੰਗ ਤੇ ਚਾਵਲ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਂ ਸਾਕਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਆਜਨਾ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ, ਛੇ ਚਿਹਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹੰਸਵਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ; ਹਲਦੀ ਵਾਲੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਾਕਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਹਸਰਾਰ ਕਮਲ ’ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਰੇਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤੇ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਂ ਯਾਕਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਵੇਦ, ਯਾਦਾਸ਼ਤ, ਤੇ ਅਤੁਲਨ ਹੈ। ਇਹੀ ਹੈ ਉਹ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੂਲ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ, ਰਸਾਂ ਤੇ ਆਨੰਦਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।