ਸ਼੍ਰੀਲਲਿਤਾਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਜਿਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀਣਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਸੋਹਣੀ ਠੋਡੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਦੀ ਚਮਕ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਬਾਂਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬਾਂਹਬੰਦ ਅਤੇ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲਟਕਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲਾ ਰਤਨ-ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਤਨ, ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਤਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਗਦੇ ਨਰਮ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬੇਲ ਦੇ ਫਲ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਉਹਦੀ ਕਮਰ ਇੰਨੀ ਪਤਲੀ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸਤਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੁੰਦਰ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੱਧ-ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਸਦੇ। ਉਸਦੇ ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਚੁੰਬਕਤ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪਟੇ ਨੀਲੇ-ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਕਮਰਬੰਦ ਦੀ ਖਣਕ ਉਸਦੇ ਨੀਲੇ-ਸੋਹਣੇ ਪੱਛਮਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁੱਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਮਾਣਕਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ੀ ਚਮਕ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਸਦੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਇੰਦਰਗੋਪ ਲਾਲ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਕਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਜੋ ਸਾਸਤੰਗ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੰਦੇ। ਉਹਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੈਰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਜੇਬਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੀ ਚਾਲ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਮਧੁਰ ਤੇ ਲਾਜਵਾਬ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਹਣਿਆ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ-ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾ ਕਮਲ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਕਦੰਬ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸਥਿਤ, ਅਤੇ ਕਾਮਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਖੁਦ ਦੀ ਜੋਤੀ ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ-ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਭੰਡਾਸੁਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ। ਸੰਪਤਕਰੀ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਘੁੜਸਵਾਰ ਵੀਰ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਉਹ ਚਕ੍ਰ-ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਿਨੀ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗੇਯ-ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਦੰਡਨਾਥਾ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਭੰਡਾਸੁਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀ, ਅਤੇ ਨਿੱਤਿਆ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਭੰਡਾਸੁਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੰਤ੍ਰਿਨੀ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੰਗਾ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਵਾਰਾਹੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਕੇਵਲ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਮਹਾ-ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਘਨਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਦੂਈ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਨਾਚੂਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਨੰਦਤ ਹੋਈ। ਭੰਡਾਸੁਰ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਰਸਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸਦੇ ਨਖਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਨਾਰਾਇਣ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਹਾ ਪਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਭੰਡਾਸੁਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਉਹੀ ਔਖਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਵਾਗਭਵ-ਕੂਟਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਗਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ ਦਾ ਅਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਇਕ-ਅੱਗ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਾਵੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਵਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ਦਾ ਤੱਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਿੰਨ-ਮੂਲ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਲਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਕੁਲਾ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਰੱਖਦੀ। ਉਹ ਕੁਲਾ ਦੀ ਧਨੀ, ਕੁਲਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੱਸਦੀ, ਕੁਲਾ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਕੁਲਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਕੁਲਾ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਧਰਮ ਮਾਰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੱਸਦੀ, ਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਮੂਲਾਧਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਗ੍ਰੰਥੀ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ, ਅਤੇ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ, ਵਿਸ਼ਣੁ-ਗ੍ਰੰਥੀ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ। ਉਹ ਆਜਨਾ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਰੁਦ੍ਰ-ਗ੍ਰੰਥੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਪੱਤੀ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਾਰ ਵਰਸਾਉਂਦੀ। ਉਸਦੀ ਜੋਤੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ, ਛੇ ਚਕ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਥਾਪਿਤ, ਮਹਾ-ਕੁੰਡਲਿਨੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਕਮਣੀ। ਉਹ ਭਵਾਨੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਯੋਗ, ਸੰਸਾਰ-ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਕੁਹਾੜੀ, ਮੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਮੰਗਲਮਈ, ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਦਿਣ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦੀ ਦਾਤਰੀ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸ਼ਰਦ-ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਭਰ, ਤੇ ਨਿਰਮਲ। ਉਹ ਅਸਪ੍ਰਸ਼, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਦੀਵੀ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਅਡੋਲ, ਨਿਰਗੁਣ, ਨਿਰਭਾਗ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਾਸਕ, ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਪਰਮ-ਤਤ, ਨਿਰਭਰ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਦਾ ਗਿਆਨਮਈ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਬੇ-ਕਾਰਨ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਨਿਰੁਪਾਧੀ, ਅਨਾਇਕ, ਨਿਰਾਸਕ, ਮੋਹ-ਨਾਸਕ, ਅਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਅਭਿਮਾਨ-ਨਾਸਕ। ਉਹ ਚਿੰਤਾ-ਰਹਿਤ, ਅਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਮੋਹ-ਰਹਿਤ, ਮੋਹ-ਨਾਸਕ, ਅਸੰਗੀ, ਆਸਕਤੀ-ਨਾਸਕ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਪਾਪ-ਨਾਸਕ। ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ-ਰਹਿਤ, ਕ੍ਰੋਧ-ਸ਼ਾਂਤਕ, ਲੋਭ-ਰਹਿਤ, ਲੋਭ-ਨਾਸਕ, ਸੰਦੇਹ-ਰਹਿਤ, ਸੰਦੇਹ-ਨਾਸਕ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਬੰਧਨ-ਨਾਸਕ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਦੂਜੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਅਭੇਦ, ਦਵੈਤ-ਨਾਸਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਮ੍ਰਿਤਯੁ-ਚੂਰਨੀ, ਅਕਰਮੀ, ਤੇ ਅਸਕਤੀ। ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਨੀਲੀ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਵਿਕਾਰੀ, ਉਲੰਘਣ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਅਤਿ ਦੁਲਭ, ਅਗਮ, ਅਜੇਯ, ਦੁੱਖ-ਹਰਨ, ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਾਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ, ਹਰ ਰੂਪ, ਹਰ ਗੁਣ, ਅਤੇ ਹਰ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਲ ਹੈ।