ଶ୍ରୀଲଲିତାସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରମ୍

उद्यद्भानुसहस्राभा चतुर्बाहुसमन्विता । रागस्वरूपपाशाढ्या क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला

ସେ ହଜାର ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା; ରାଗର ଦୂରୀ ନେଇ ଶୋଭିତ, କ୍ରୋଧର ଅଙ୍କୁଶ ନେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

मनोरूपेक्षुकोदण्डा पञ्चतन्मात्रसायका । निजारुणप्रभापूरमज्जद्ब्रह्माण्डमण्डला

ସେ ମନର ଆକୃତି, ଚିନି ଦଣ୍ଡର ଧନୁ, ପାଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ; ନିଜ ରକ୍ତିମ ପ୍ରଭାରେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବୁଡିଯାଉଛନ୍ତି।

चम्पकाशोकपुन्नागसौगन्धिकलसत्कचा । कुरुविन्दमणिश्रेणीकनत्कोटीरमण्डिता

ସେ ଚମ୍ପା, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ଚୁଡି ଲଗାଇଛନ୍ତି; କୁରୁବିନ୍ଦ ମଣିର ଅନ୍ତର୍ଗତ ମୁକୁଟ ନେଇ ଶୋଭିତ।

अष्टमीचन्द्रविभ्राजदलिकस्थलशोभिता । मुखचन्द्रकलङ्काभमृगनाभिविशेषका

ଅଷ୍ଟମୀ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅର୍ଦ୍ଧାଖ୍ୟ ଅପୂର୍ବ ଚମକ ତାଙ୍କ ଲଳାଟକୁ ଶୋଭା ଦେଇଛି; ତାଙ୍କର ମୁହଁରେ ଚନ୍ଦ୍ରର କଳଙ୍କ ପରି ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ଏହା କସ୍ତୁରୀର ସୁଗନ୍ଧରେ ବିଶେଷ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି।

वदनस्मरमाङ्गल्यगृहतोरणचिल्लिका । वक्त्रलक्ष्मीपरीवाहचलन्मीनाभलोचना

ତାଙ୍କର ମୁହଁ କାମଦେବଙ୍କର ମନ୍ଦିରର ଶୁଭ ତୋରଣ ପରି ଶୋଭା ପାଉଛି; ମୁହଁର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ସହ ସାଥି ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ତେଲା ମାଛ ପରି ହଳାଇ ଚାଲିଛି।

नवचम्पकपुष्पाभनासादण्डविराजिता । ताराकान्तितिरस्कारिनासाभरणभासुरा

ତାଙ୍କର ନାକ ନୂତନ ଚମ୍ପା ଫୁଲର ଦଣ୍ଡ ପରି ଚମକୁଛି; ନାକର ଭୂଷଣର ଚମକ ତାରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।

कदम्बमञ्जरीक्ळिप्तकर्णपूरमनोहरा । ताटङ्कयुगलीभूततपनोडुपमण्डला

ତାଙ୍କର କାନ କଦମ୍ବ ଫୁଲର ମଞ୍ଜରୀ ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣୀୟ ଭାବରେ ସଜିଛି; ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି କଣବୁଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗୋଳାକୁ ଅନୁକୂଳ କରିଛି।

पद्मरागशिलादर्शपरिभाविकपोलभूः । नवविद्रुमबिम्बश्रीन्यक्कारिरदनच्छदा

ତାଙ୍କର ଗାଲ ଦୀପ୍ତିରେ ପଦ୍ମରାଗ ମଣିର ଆଇନାକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନିତ କରେ; ତାଙ୍କର ଠୋଠ ତାଜା ପୋଲା ଓ ବିମ୍ବା ଫଳର ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ କରେ।

ओर् दशनच्छदा शुद्धविद्याङ्कुराकारद्विजपङ्क्तिद्वयोज्ज्वला । कर्पूरवीटिकामोदसमाकर्षिदिगन्तरा

ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଦୁଇ ପଙ୍କ୍ତି ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଅଂକୁର ପରି ଚମକେ; ତାଙ୍କର ମୁଁହର କର୍ପୂର ଓ ପାନ ଗନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭରି ଦେଇଥାଏ।

निजसल्लापमाधुर्यविनिर्भर्त्सितकच्छपी । ओर् निजसंलाप मन्दस्मितप्रभापूरमज्जत्कामेशमानसा

ତାଙ୍କର ମିଠା କଥା ବୀଣାର ସଙ୍ଗୀତକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନିତ କରେ; କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ମୃଦୁ କଥା ଓ ହସର ଆଲୋକରେ କାମେଶଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ଡୁବିଯାଏ।

अनाकलितसादृश्यचिबुकश्रीविराजिता । ओर् चुबुकश्री कामेशबद्धमाङ्गल्यसूत्रशोभितकन्धरा

ତାଙ୍କର ଠୋଡ଼ର ଶୋଭାର କିଛି ତୁଳନା ନାହିଁ; କିମ୍ବା କାମେଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ମଙ୍ଗଳସୂତ୍ରରେ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅତି ଶୋଭା ପାଏ।

कनकाङ्गदकेयूरकमनीयभुजान्विता । रत्नग्रैवेयचिन्ताकलोलमुक्ताफलान्विता

ସେ ଶୁଭ୍ର ହାତରେ ସୁନାର ମଣିକା ଓ କେୟୁର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଏବଂ ରତ୍ନର ମାଳାରେ ମୁକ୍ତାର ଝୁଲିଥିବା ଲଡ଼ି ଅତି ମନୋହର।

कामेश्वरप्रेमरत्नमणिप्रतिपणस्तनी । नाभ्यालवालरोमालिलताफलकुचद्वयी

ତାଙ୍କର ଅନ୍ନ ଦୁଇ ଅଂଶ କାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରେମର ରତ୍ନ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟ, ଏବଂ ନାଭିରୁ ଉଠିଥିବା ଶୁଭ୍ର ରୋମର ଲତାର ଫଳର ପରି ଦେଖାଯାଏ।

लक्ष्यरोमलताधारतासमुन्नेयमध्यमा । स्तनभारदलन्मध्यपट्टबन्धवलित्रया

ତାଙ୍କର କମର ଶୁଭ୍ର ରୋମର ଲତା ଦ୍ୱାରା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ, ଏହା ଏତେ ସୁକୁମାର ଯେ ମାନେ ମାନେ ଅନ୍ନ ଭାରରେ ଏହା ଗଠିତ, ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ମୂହା ଚିହ୍ନ ରହିଛି ଯାହା ମଧ୍ୟବସ୍ତ୍ରର ବନ୍ଧନରେ ପ୍ରକାଶିତ।

अरुणारुणकौसुम्भवस्त्रभास्वत्कटीतटी । रत्नकिङ्किणिकारम्यरशनादामभूषिता

ତାଙ୍କର କଟି ଲାଲ ଓ କଉସୁମ୍ଭ ରଙ୍ଗର ଚମକୁଥିବା ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡିଛି, ଏବଂ ରତ୍ନର କିଙ୍କିଣି ଲଡ଼ିର ରଶି ଦ୍ୱାରା ଅତି ମନୋହର ଭାବେ ଭୂଷିତ।

कामेशज्ञातसौभाग्यमार्दवोरुद्वयान्विता । माणिक्यमुकुटाकारजानुद्वयविराजिता

ତାଙ୍କର ଉରୁ ଦୁଇଟି କାମେଶ୍ବରଙ୍କ ଜଣା ମଧୁର ଏବଂ କମଳା, ତାଙ୍କର ଗୁଡ଼ି ଦୁଇଟି ରତ୍ନମୁକୁଟର ଚମକରେ ଅତି ଅଲୋକିକ ଦେଖାଯାଏ।

इन्द्रगोपपरिक्षिप्तस्मरतूणाभजङ्घिका । गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठजयिष्णुप्रपदान्विता

ତାଙ୍କର ଶୋଠ ଲାଲ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକାରେ ଘେରା, ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଦୁଇଟି ସ୍ମରଦେବଙ୍କ ଧନୁର ତାର ଭଳି, ତାଙ୍କର ଗୁଳ୍ଫ ଚୁପା ରହିଛି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଦୁଇଟି କୁର୍ମର ପିଠା ଠାରୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର।

नखदीधितिसंछन्ननमज्जनतमोगुणा । पदद्वयप्रभाजालपराकृतसरोरुहा

ତାଙ୍କର ପାଦନଖର ଆଲୋକ ଭକ୍ତଙ୍କର ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମର ଚମକକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

सिञ्जानमणिमञ्जीरमण्डितश्रीपदाम्बुजा । ओर् शिञ्जान मरालीमन्दगमना महालावण्यशेवधिः

ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀପଦାମ୍ବୁଜ ମଣିମଞ୍ଜୀରର ଝଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଚାଲ ମାରାଳୀ ପକ୍ଷୀର ଭଳି ମୃଦୁ, ତାଙ୍କର ଲାବଣ୍ୟ ଅତିଶୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନ।

सर्वारुणाऽनवद्याङ्गी सर्वाभरणभूषिता । शिवकामेश्वराङ्कस्था शिवा स्वाधीनवल्लभा

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣା, ଶରୀରର ଏକେକ ଅଙ୍ଗ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଦୋଷରହିତ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ; ଶିବଙ୍କ କାମେଶ୍ୱର ରୂପର ଆଙ୍କରେ ବସିଛନ୍ତି, ଶିବା ଭାବରେ ଶିବଙ୍କ ଶୁଭା ଦମ୍ପତି, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ।

सुमेरुमध्यशृङ्गस्था श्रीमन्नगरनायिका । चिन्तामणिगृहान्तस्था पञ्चब्रह्मासनस्थिता

ସୁମେରୁ ପାହାଡର ମଧ୍ୟ ଶିଖରରେ ବସିଛନ୍ତି, ଶ୍ରୀମତ୍ ନଗରର ରାଣୀ, ଚିନ୍ତାମଣି ରତ୍ନର ଗୃହରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି, ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆସନରେ ଅବସ୍ଥିତ।

महापद्माटवीसंस्था कदम्बवनवासिनी । सुधासागरमध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी

ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଅଟାବରେ ବସିଛନ୍ତି, କଦମ୍ବ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିବାସ କରୁଛନ୍ତି, ଅମୃତ ସାଗରର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, କାମାକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା।

देवर्षिगणसंघातस्तूयमानात्मवैभवा । भण्डासुरवधोद्युक्तशक्तिसेनासमन्विता

ଦେବ ଋଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମବଳକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି; ଭଣ୍ଡାସୁର ଦେମନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତି ସେନା ସହିତ ଅନ୍ୱିତ।

सम्पत्करीसमारूढसिन्धुरव्रजसेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्वकोटिकोटिभिरावृता

ସମ୍ପତ୍କରୀ ଉପରେ ଅସୀମ ହାତୀ ଦଳ ବସିଛି, ଏବଂ ଅନେକ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ସେନା ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।

चक्रराजरथारूढसर्वायुधपरिष्कृता । गेयचक्ररथारूढमन्त्रिणीपरिसेविता

ଚକ୍ରରାଜ ରଥରେ ବସିଥିବା ମାଆ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ, ଏବଂ ଗେୟଚକ୍ର ରଥରେ ବସିଥିବା ମନ୍ତ୍ରିଣୀ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ରହିଛନ୍ତି।

किरिचक्ररथारूढदण्डनाथापुरस्कृता । ज्वालामालिनिकाक्षिप्तवह्निप्राकारमध्यगा

କିରିଚକ୍ର ରଥରେ ବସିଥିବା ମାଆ, ଦଣ୍ଡନାଥଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଭାବରେ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଜ୍ୱାଳାମାଳିକା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅଗ୍ନି ପ୍ରାକାର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି।

भण्डसैन्यवधोद्युक्तशक्तिविक्रमहर्षिता । नित्यापराक्रमाटोपनिरीक्षणसमुत्सुका

ଭଣ୍ଡାସୁରଙ୍କ ସେନା ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଦେଖି ମାଆ ଖୁସି ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ନିତ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତାପ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ।

भण्डपुत्रवधोद्युक्तबालाविक्रमनन्दिता । मन्त्रिण्यम्बाविरचितविषङ्गवधतोषिता

ଭଣ୍ଡାସୁରଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଯୁବା ଯୋଧାମାନେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସାହସ ଦେଖି ମା ଖୁସି ହେଲେ । ମନ୍ତ୍ରିଣୀ ମାଁଙ୍କର ଚତୁର୍ୟତାରେ ଭିଷଙ୍ଗଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ମା ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ।

विशुक्रप्राणहरणवाराहीवीर्यनन्दिता । कामेश्वरमुखालोककल्पितश्रीगणेश्वरा

ବରାହୀଙ୍କର ଶୂରତା ଦେଖି ମା ଖୁସି ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ବିଶୁକ୍ରଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନେଇଥିଲେ । କାମେଶ୍ବରଙ୍କର ମୁହଁର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖି ମା ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ ।