ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାରେ, ମୁଖ୍ୟ ନାୟିକା ଅତି ପରମ ଦେବୀ, ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନର ଆକାର, ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ଭାବେ ଅନୁଭୂତି ହୁଅନ୍ତି। ସେ ମଧ୍ୟମା ଓ ବୈଖରୀ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମନରେ ବସିଥିବା ହଂସ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ। କାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଜୀବନ ନାଡି, କ୍ରିୟାର ଜ୍ଞାତା, କାମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସେ ପ୍ରେମର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜୟୀ ଓ ଜଲନ୍ଧରରେ ସ୍ଥିତ। ଓଡ଼ିଆଣ ପୀଠରେ ବସିଥିବା, ବିନ୍ଦୁ ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଗୁପ୍ତ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ଗୁପ୍ତ ନିବେଦନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ସେ ତୁରନ୍ତ କୃପା ଦେଇଥିବା, ବିଶ୍ୱର ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାକ୍ଷୀକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା; ଷଡଙ୍ଗ ଦେବତାମାନେ ସଙ୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି, ଷଡ୍ଗୁଣରେ ନିର୍ମଳ। ନିତାନ୍ତ ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଏକାଧିକାରୀ, ମୋକ୍ଷ ଆନନ୍ଦ ଦେବାରୀ, ଶାଶ୍ୱତ ଷୋଳ ଆକାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ସହ ଦେହ ଭାଗ କରିଥିବା। ଦୀପ୍ତିମାନ, ପ୍ରକାଶ ରୂପ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପରମ ଶାସନକାରୀ; ମୂଳ ପଦାର୍ଥ, ଅପ୍ରକାଶ, ପ୍ରକାଶ ଓ ଅପ୍ରକାଶ ଦୁଇଁ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି, ଅନେକ ଆକାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୁଇଁ ରୂପରେ; କାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଚକ୍ଷୁର ଶତଦଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିବା। ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଅନ୍ଧକାରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୂର କରିଥିବା ଦୀପ୍ତିର ଧାରା, ଶିବଙ୍କ ଦୂତ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଶିବର ଆକାର, ଶୁଭତା ଦେବାରୀ। ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଶିବଙ୍କୁ ଅନୁରାଗୀ, ଉତ୍ତମମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଉତ୍ତମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଅପରିମାପ୍ତ, ସ୍ଵୟଂ-ପ୍ରଭା, ମନ ଓ ଭାଷାର ଉପରେ। ଚେତନାଶକ୍ତିର ଆକାର, ସଜୀବତାର ରୂପ; ଜଡ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ଅଜଡ ରୂପ; ଗାୟତ୍ରୀ, ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରାଧନା, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପର୍କିତ। ସେ ତତ୍ତ୍ୱର ଏସେନ୍ସରେ ବସିଥିବା, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ, ପଞ୍ଚ କୋଶରେ ବସିଥିବା; ସେ ଅସୀମ ମହାନତାର ଅଧିକାରୀ, ନିତ୍ୟ ଯୁବତୀ, ଧ୍ୱନିମାନ ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ। ସେ ଅସୀମ ମଦରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଦୋଳାଯମାନ, ରତିର ରଉରେ ଗାଲ ଲାଲ, ଅଙ୍ଗ ସନ୍ଧୁର ଲେପିତ, ଚମ୍ପକ ଫୁଲରେ ଆନନ୍ଦିତ। କୁଶଳ, ମୃଦୁ ଆକାର, କୁରୁକୁଲ୍ଲା, କୁଳର ଶାସନକାରୀ; କୁଳକୁଣ୍ଡରେ ବସିଥିବା, କୌଳ ମାର୍ଗର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିରେ ସେବିତ। କୁମାର ଓ ଦଳମାନଙ୍କର ମା, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି, ପୋଷଣ, ବୁଦ୍ଧି, ଦୃଢତା, ଶାନ୍ତି, ଶୁଭତା, ପ୍ରଭା, ଆନନ୍ଦ, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିଥିବା। ତିନି ଆଖି, ଘୂରୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଆକାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା; ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ହଂସ ମାନ୍ୟତା, ମା, ମଲୟ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା। ଧଳା ମୁହଁ, ପଦ୍ମ ପରି, ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍କୁଟି, ଦୀପ୍ତ, ଦେବମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ, କଳା କଣ୍ଠ, ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଉତ୍ତେଜନା ଦେବାରୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାରରେ। ବଜ୍ର ରାଣୀ, ବାମେ ଶୁଭା, ବୟସ ର ଅବସ୍ଥାରେ ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ, ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମିସ୍ଟ୍ରେସ୍, ସିଦ୍ଧି ଜ୍ଞାନ, ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବିଶୁଦ୍ଧି ଚକ୍ରରେ ବସିଥିବା, ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ, ତିନି ଆଖି, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଏକ ମୁହଁ ଥିବା। ଦୁଧ ଓ ଚାଉଳ ନିବେଦନରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଚର୍ମରେ ବସିଥିବା, ପଶୁଜଗତରେ ଭୟଙ୍କର; ଅମୃତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ଡାକିନିମାନଙ୍କ ରାଣୀ। ଅନାହତ ହୃଦୟ ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା, କଳା ପ୍ରଭା, ଦୁଇ ମୁହଁ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦାନ୍ତ, ମାଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ଧାରଣ କରିଥିବା, ରକ୍ତରେ ସ୍ଥିତ। କାଲରାତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ଘିଉ ଚାଉଳ ରେ ଆନନ୍ଦିତ, ବୀରମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିବା, ରାକିନୀ ଆକାରରେ। ମଣିପୁର ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା, ତିନି ମୁହଁ, ବଜ୍ର ଆଦି ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଡାମରୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା। ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ, ମାଂସରେ ସ୍ଥିତ, ଗୁଡ ଚାଉଳ ରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଇଥିବା, ଲାକିନୀ ଆକାରରେ। ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା, ଚାରି ମୁହଁରେ ମନୋହର, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ହଳଦୀ ରଙ୍ଗରେ, ବହୁତ ଗର୍ବିତ। ଚର୍ବି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସିଥିବା, ମିଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ବନ୍ଧିନୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଙ୍ଗରେ, ଦହି ଚାଉଳରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା, କାକିନୀ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା। ମୂଳାଧାର ପଦ୍ମରେ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା, ପାଞ୍ଚ ମୁହଁ, ହାଡରେ ସ୍ଥିତ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବରଦାନ ଦେବାରୀମାନେ ସେବା କରିଥିବା। ମୁଂଗ ଚାଉଳରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା, ସାକିନୀ ଆକାରରେ, ଆଜ୍ଞା ଚକ୍ରର ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା, ଧଳା ରଙ୍ଗରେ, ଛଅ ମୁହଁରେ। ମଜା ରେ ବସିଥିବା, ମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତି ହଂସବତୀ ସହିତ, ହଳଦୀ ଦ୍ୱାରା ରସିତ ଖାଦ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ, ହାକିନୀ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା। ସହସ୍ରଦଳ ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା, ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶୁଧ୍ଧିରେ ସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ। ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା, ଯାକିନୀ ଆକାରରେ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ, ବେଦ, ସ୍ମୃତି ଏବଂ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସଦ୍ଗୁଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ, ପ୍ରଶଂସା ଓ ଶ୍ରବଣରେ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ପୁଲୋମଜା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିଦାୟି, ସୁନ୍ଦର କେଶ। ମୁକ୍ତିଦାୟି, ଘୁଙ୍ଗୁର କେଶ, ଵିବେକ ଆକାର, ଜ୍ଞାନ, ଆକାଶ ଆଦି ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁ ନିବାରଣ କରିଥିବା। ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଆକାର, କଳି ଯୁଗର ପାପ ନାଶି, କାଟ୍ୟାୟନୀ ଦୁହିତା, କାଳ ନାଶି, ପଦ୍ମନୟନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ପନସ ଫୁଲ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ, ମୁଖ ତାମ୍ବୁଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହରିଣ ଦୃଷ୍ଟି, ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିବଙ୍କ ସଂଗିନୀ, ମିତ୍ର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା। ନିତ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଧନକୁଟି, ନିୟନ୍ତ୍ରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶାସନକାରୀ; ମୂଳ୍ୟ ଭଳି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ, ମହା ପ୍ରଳୟର ସାକ୍ଷୀ। ପରମ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଘନ ଚେତନାର ଆକାର; ଦିବ୍ୟ ଅମୃତର ମାଧୁର୍ୟରେ ଶିଥିଳ, ମଦରେ ଆନନ୍ଦିତ, ମାତୃ ଅକ୍ଷରମାଳାର ଆକାର।