ଏହି ଦିବ୍ୟା ଆଖ୍ୟାନରେ, ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଇଛି। ସେ ଚେତନାର ଝିଅ, ଆନନ୍ଦର କୁଞ୍ଚ, ପ୍ରେମର ମୂର୍ତ୍ତି, ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବା ମାତୃ ସ୍ୱରୂପ। ନିଜ ନାମର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଆନନ୍ଦର ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ନୃତ୍ୟର ରାଣୀ ଭାବେ ବି ବର୍ଣ୍ନିତ। ସେ ମାୟାମୟ ଜଗତର ମୂଳ, ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ ଓ ମୋକ୍ଷର ଆକାର; ନୃତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ସେ ବିନାଶକାରୀ, ଲଜ୍ଜାର ମୂର୍ତ୍ତି, ରମ୍ଭା ପରି ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ମା ଦେବୀ ନିର୍ମଳ ଅମୃତର ବର୍ଷା ଭାବେ ଜଗତର ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତି, ପାପର ଅରଣ୍ୟକୁ ଦହି ଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ଦୁଃଖ ର ଉନ୍ମୂଳନ କରିବା ପବନ ଓ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରିବା ଦୀପ୍ତି। ଭାଗ୍ୟର ସମୁଦ୍ରରେ ଚାନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକ ଭାବେ, ଭକ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ମୟୂର ପରି ଅନ୍ଧାର ମେଘ, ରୋଗର ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିବା ତଡ଼ିତ୍, ମୃତ୍ୟୁର ଗଛକୁ କଟି ଦେଇଥିବା କୁଲାଡ଼ି ଭାବେ ବି ସେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ମହାରାଣୀ, ମହାକାଳୀ, ମହାସଂହାରିଣୀ, ମହାଭୋଜନ କାରିଣୀ; ଅପର୍ଣା, ଚଣ୍ଡିକା, ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦେମନ୍ସଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ଦେବୀ। ସେ ନାଶବାନ ଓ ଅନାଶ୍ବାନ ଦୁହିଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶାସକ, ବିଶ୍ୱର ଆଧାର; ତିନି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ଶୁଭା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ତିନି ଗୁଣର ମୂର୍ତ୍ତି। ମା ଦେବୀ ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ପବିତ୍ର, ଜବା ଫୁଲ ଭଳି ଆକାର; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ବଳିଦାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ବ୍ରତରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ସେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ଅଜୟ, ପାଟଳୀ ଫୁଲ ପ୍ରିୟ; ବିଶାଳ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ମନ୍ଦାରା ଫୁଲ ପ୍ରିୟ। ବୀରମାନେ ସେକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଭାବେ, ରାଗର ଅଭାବ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ, ନୂତନ ଆକାର, ପରମ ଦୀପ୍ତି, ଜୀବନ ଦେଇଥିବା ଓ ଜୀବନର ମୂର୍ତ୍ତି। ମାର୍ତଣ୍ଡ ଭୈରବ ସେକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ରାଜ୍ୟ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଇଥିବା, ମାର୍ତଣ୍ଡ ପାଇଁ ତ୍ରିପୁରାର ରାଣୀ, ଜୟୀ ସେନା, ତିନି ଗୁଣରୁ ଉପରେ, ନିର୍ଗୁଣ ଓ ସଗୁଣ ଦୁହିଁ। ସେ ତତ୍ତ୍ୱ, ଜ୍ଞାନ, ଆନନ୍ଦର ଆକାର; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମନ୍ୱୟ ରେ ରତ, ଜଟା ଶୋଭିତ, କଳା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, କାମଧେନୁ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ଅଭିଲାଷାର ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ କଳାର ଭଣ୍ଡାର, କବିତାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରସର ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ରସର ଭଣ୍ଡାର, ପୋଷିତ, ପ୍ରାଚୀନ, ପୂଜନୀୟ, ପଦ୍ମ ଭଳି, ପଦ୍ମ ନୟନୀ। ପରମ ଆଲୋକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ, ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପରମ ପରକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା; ନୂପ, ନୂପ ଭଙ୍ଗ କରିବା, ଉଚ୍ଚତମ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଭେଦ କରିଥିବା। ସେ ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ନିତ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମନର ହଂସ, ସତ୍ୟରେ ନିବେଶିତ, ସତ୍ୟର ଆକାର, ସମସ୍ତର ଭିତରେ ବସିଥିବା, ସଦା ପବିତ୍ର। ସେ ବ୍ରହ୍ମାର ଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାର ମାତା, ବହୁ ଆକାର, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଭୟଙ୍କର ଆଜ୍ଞା, ଆଧାର, ପ୍ରକଟ ଆକାର। ସେ ଜୀବନର ଶାସକ, ଜୀବନ ଦେଇଥିବା, ପ୍ଚାସଟି ଆସନର ଆକାର, ଅନିୟମିତ, ଏକାନ୍ତରେ ବସିଥିବା, ବୀରମାନଙ୍କ ମାତା, ଆକାଶର ଉତ୍ସ। ମୁକୁନ୍ଦା, ମୋକ୍ଷର ଆଶ୍ରୟ, ଦେବତାର ଆଦି ଆକାର; ଭାବର ଜ୍ଞାନୀ, ଜଗତ ଦୁଃଖ ନାଶିନୀ, ଜୀବନର ଚକ୍ର ଘୁଡ଼ାଇଥିବା। ସେ ଛନ୍ଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ମନ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ, କମ୍ପିତ କଟି, ଉତ୍ତମ କୀର୍ତି, ଅସୀମ ଦୀପ୍ତି, ଅକ୍ଷରର ଆକାର। ସେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇଥିବା; ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦରେ ବର୍ଣ୍ନିତ; ଶାନ୍ତିକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ। ସେ ଗଭୀର, ଆକାଶର ବିସ୍ତାରରେ ବସିଥିବା, ଗର୍ବିତ, ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ, ଏକାନ୍ତ ଭାବ, ପରମ ଅବସ୍ଥା, ପ୍ରିୟ, ଆର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଆକାର। ସେ କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ, ପ୍ରେମର ଲୀଳା ରେ ତରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତି ରେ ଅଲଙ୍କୃତ କନ୍ତା, ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ପାଇଁ ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଜନ୍ମା, ବିକ୍ଷୟ ରହିତ, ମନୋହର, ଶୀଘ୍ର କୃପା ଦେଇଥିବା; ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜନୀୟ, ବାହ୍ୟମୁଖୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ତିନି ବେଦର ଆକାର, ତିନି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ତିନି ଲୋକରେ ବସିଥିବା, ତିନି ନଗରରେ ଶୋଭିତ; ରୋଗ ରହିତ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ନିଜରେ ଆନନ୍ଦ, ଅମୃତ ଧାରା। ସେ ଅମୃତ ଧାରା, ଜଗତ ଦୁଃଖର ଦଳାରେ ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ; ଯଜ୍ଞ ପ୍ରିୟ, ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଯଜ୍ଞ କର୍ତ୍ତାର ଆକାର। ଧର୍ମର ଆଧାର, ଧନର ନିରୀକ୍ଷକ, ଧନ ଓ ଧାନ ଉନ୍ନତି କରିଥିବା; ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଚଳାଇଥିବା। ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ପ୍ରବାଳ ଭଳି ଦୀପ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁରେ ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା; ଅଜନ୍ମା, ଜନ୍ମର ଆଶ୍ରୟ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଉତ୍ପତ୍ତିର ଆକାର। ସେ ବୀରମାନେ ମିଳିଥିବା ସଭାରେ ଆନନ୍ଦ, ବୀରା, ନିଷ୍କ୍ରିୟତାରେ ନିବେଶିତ, ଶବ୍ଦର ଆକାର; ବିବେକରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶୁଭା, ଚତୁର, ବିନ୍ଦୁରେ ଉପବିଷ୍ଟ। ସେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା, ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ, ତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱ; ସାମ ବେଦର ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ, ମୃଦୁ, ସଦାଶିବଙ୍କ ସଂଗୀନୀ। ସେ ମୃଦୁ, ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପଥରେ ବସିଥିବା, ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ଦୂର କରିଥିବା; ନିଜରେ ନିବେଶିତ, ସ୍ୱଭାବରେ ମଧୁର, ଦୃଢ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ସେ ଚେତନାର ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଜ୍ଞାନ ଫୁଲ ପ୍ରିୟ; ସଦା ଉଦ୍ଗତ, ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉଦୟ ରବିର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପଥରେ ପୂଜିତ, ପଦ୍ମମୁଖୀ, ମୃଦୁ ହାସରେ ଶୋଭିତ। କୌଳିନୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ, ପରମ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା। ସେ ଷ୍ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ, ସ୍ତୁତିରେ ଶୋଭିତ; ଭାଗ୍ୟ ବେଦମାନେ ବଢାଇଥିବା, ଚିନ୍ତାଶୀଳ, ଉତ୍ତମ, ଶୁଭାକାର। ବିଶ୍ୱର ମାତା, ବିଶ୍ୱର ଧାରଣକାରୀ, ବିସ୍ତୃତ ନୟନ, ନିର୍ଲିପ୍ତ; ଧୀର, ପରମ ଦାନଶୀଳ, ପରମ ଆନନ୍ଦ, ମନରେ ଗଠିତ। ସେ ଆକାଶର ଚୁଲ, ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟରେ ବସିଥିବା, ବଜ୍ରଧାରୀ, ବାମପଥର ଶାସକ; ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରିୟ, ପଞ୍ଚ ଶବର ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଥିବା।