ତାଙ୍କର ଦୀଘଳ ନୟନ ମୃଦୁ ଭାବରେ ଚଳନ୍ତି, ମୁହଁରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହାସ୍ୟ ବିକାଶିତ; ସେ ଗୁରୁଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର, ଭୂମିର ମାତା, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଉତ୍ସ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବୀ, ନୀତିରେ ଅବିଚଳିତ, ହୃଦୟର ଗୁପ୍ତ ଆକାଶର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ଅମାବାସ୍ୟାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତିଥିର ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ କଳାର ସାର, କଳାର ଅଧିପତି, କବିତାର ମାଧୁର୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କର ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଚାମର ଧରି ସେବା କରନ୍ତି। ସେ ଆଦିଶକ୍ତି, ଅପାର ସ୍ୱଭାବର ମାଲିକା, ଶୁଦ୍ଧତମ ରୂପ, ଅନେକ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଜନନୀ, ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। 'କ୍ଲୀଂ' ଶବ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଗୁପ୍ତ, ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ, ତ୍ରିପୁରା ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତିନି ଲୋକର ଜନ-ଜନନୀ, ତ୍ରିରୂପା, ଦେବମଣ୍ଡଳର ଶାସିକା। ତିନି ଅକ୍ଷରର ମୂର୍ତ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର ଧାରିଣୀ, କୁମ୍କୁମ ଟିକା ଭାଲରେ ଶୋଭିତା; ଉମା, ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ଧୂସର, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି। ସେ ସାର୍ବଭୌମ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ଭିତରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରସର ଧାରିଣୀ, ଵରଦାତ୍ରୀ, ବାଣୀର ଅଧିପତି, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ୟ, ଅସୀମ, ଜ୍ଞାନ ଦାତ୍ରୀ, ସ୍ୱୟଂ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି। ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ, ସତ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ରୂପା, ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ପୂଜିତା, ଲୀଳାୟ Cosmic ମଣ୍ଡଳ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅଗୋଚର, ଜ୍ଞାତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞେୟ ରହିତ; ଯୋଗିନୀ, ଯୋଗ ଦାତ୍ରୀ, ଯୋଗର ଯୋଗ୍ୟ, ଯୋଗର ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ, ଯୁଗର ଧାରିଣୀ। ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଇଚ୍ଛା, ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାଶକ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର, ଅବିଚଳ, ଭାବ-ଅଭାବ ଦୁହିଁର ଧାରିଣୀ। ସେ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି, ଅଜୟା, ବିଶ୍ୱର ନିୟତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା, ଏକା, ପୃଥିବୀର ରୂପ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ। ସେ ଅନ୍ନଦା, ଧନଦା, ପୁରାତନା, ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମା ଏକ୍ୟର ଧାରିଣୀ, ବିଶାଳା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ, ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରିୟା। ସେ ଭାଷାର ରୂପ, ବିଶାଳ ସେନାର ଅଧିନାୟିକା, ଭାବ-ଅଭାବ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ସହଜରେ ପୂଜ୍ୟ, ଶୁଭଦା, ଶୋଭାବତୀ, ସୁଲଭ, ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ସେ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ଞୀ, ରାଜ୍ୟ ଦାତ୍ରୀ, ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ତାଙ୍କର କୃପା ଚାନ୍ଦିର ପ୍ରଭା ଭଳି, ଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ରାଜସିଂହାସନରେ ବିରାଜିତା। ସେ ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରୀ, ଧନ ଅଧିପତି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଳ ସେନାର ନାୟିକା, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦାତ୍ରୀ, ସତ୍ୟରେ ଅବିଚଳ, ସାଗରରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ। ସେ ଦୀକ୍ଷିତା, ଦାନବ ଦଳନୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅଧୀନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦାତ୍ରୀ, ପ୍ରେରଣା ଦାୟିନୀ, ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି। ସେ ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା କାଳରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ, ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି; ସେ ସରସ୍ୱତୀ, ଶାସ୍ତ୍ରର ରୂପ, ଗୁହାର ମାତା, ଗୁପ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଉପାଧି ରହିତ, ସଦା ସଦାଶିବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଭକ୍ତ, ପରମ୍ପରାର ଶାସିକା, ଧର୍ମିଣୀ, ଗୁରୁମଣ୍ଡଳ ରୂପିଣୀ। ସେ କୁଳ ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପୂଜିତା, ମାୟା, ମାଧୁର୍ୟମୟୀ, ପୃଥିବୀ, ଭୂତମାତା, ଗୁପ୍ତ ଉପାସକଙ୍କର ପୂଜିତା, କୋମଳ ଅଙ୍ଗ, ଗୁରୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା। ସେ ସ୍ୱାଧୀନ, ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ରର ଶାସିକା, ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତି ରୂପ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ପୂଜିତା, ଶିବଜ୍ଞାନ ଦାତ୍ରୀ। ସେ ଚେତନାର ଚିଙ୍ଗାରି, ଆନନ୍ଦର କୁଳ, ପ୍ରେମର ମୂର୍ତ୍ତି, ସ୍ନେହ ଦାତ୍ରୀ; ନାମସ୍ମରଣରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଆନନ୍ଦଜ୍ଞାନ, ନୃତ୍ୟର ଅଧିପତି। ସେ ମାୟାଜାଳର ଆଧାର, ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ ଓ ସ୍ୱୟଂ ମୋକ୍ଷର ରୂପ, ନୃତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିନୀ, ସଂହାରକାରିଣୀ, ଲଜ୍ଜାମୟୀ, ରମ୍ଭା ଭଳି ଦେବକନ୍ୟାମାନଙ୍କର ପୂଜିତା। ସେ ସଂସାର ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା ଅମୃତ ବର୍ଷା, ପାପ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନି, ଅପଶ୍ରୟର ପଟିକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରୁଥିବା ବାୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଆଲୋକ। ସେ ଭାଗ୍ୟସାଗରର ଚାନ୍ଦ୍ରିକା, ଭକ୍ତମନର ଆକାଶରେ ମୟୂର ମେଘ, ରୋଗ ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥିବା ବିଜୁଳି, ମୃତ୍ୟୁ ଗଛକୁ କାଟିଦେଉଥିବା କୁଠାର। ସେ ମହାଶ୍ରୀ, ମହାକାଳ, ମହାଭକ୍ତ, ମହାଭୋଗ, ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଚଣ୍ଡିକା, ଚଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ ଦାନବ ନାଶିନୀ। ସେ ଶର ଅଶର ଦୁଇଁର ଧାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶାସିକା, ବିଶ୍ୱର ଧାରିଣୀ, ତ୍ରିପୁରୁଷାର୍ଥ ଦାତ୍ରୀ, ଶୁଭଦା, ତ୍ରିନେତ୍ରା, ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମିକା। ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ, ଶୁଦ୍ଧ, ଜବାପୁଷ୍ପ ସଦୃଶ ରୂପା, ଶକ୍ତିଶାଳି, ତେଜସ୍ବିନୀ, ଯଜ୍ଞମୟୀ, ବ୍ରତପ୍ରିୟା। ସେ ଦୁର୍ଲଭା, ଅଜୟା, ପାଟଳୀ ପୁଷ୍ପ ପ୍ରିୟା, ମହାନୀୟା, ମେରୁପର୍ବତର ନିବାସିନୀ, ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍ପ ପ୍ରିୟା। ସେ ବୀରମାନେ ପୂଜନ୍ତି, ବିରାଟ୍ ସ୍ୱରୂପା, ରାଗ ରହିତା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁଖ, ସଦା ତରୁଣୀ, ପରମ ତେଜ, ପ୍ରାଣଦାତ୍ରୀ, ପ୍ରାଣମୟୀ। ସେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ଭୈରବଙ୍କ ପୂଜିତା, ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା, ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ତ୍ରିପୁରାର ରାଜ୍ଞୀ, ବିଜୟୀ ସେନାର ଅଧିପତି, ତ୍ରିଗୁଣାତୀତା, ନିର୍ଗୁଣ ଓ ସଗୁଣ ଦୁହିଁ। ସେ ସତ୍ୟ-ଜ୍ଞାନ-ଆନନ୍ଦ ମୟୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମ୍ଯସ୍ୟା ନିଷ୍ଠା, ଜଟାଧାରିଣୀ, କଳାମାଳାଧାରିଣୀ, କାମଧେନୁ, କାମରୂପା। ସେ କଳାର ଭଣ୍ଡାର, କବିତାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରସର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀ, ସ୍ୱାଦର ଭଣ୍ଡାର, ପୋଷିତା, ପୁରାତନା, ପୂଜ୍ୟା, ପଦ୍ମସଦୃଶ, ପଦ୍ମନୟନୀ। ସେ ପରମ ଜ୍ଵାଳା, ପରମ ନିବାସ, ସର୍ବାତିସୂକ୍ଷ୍ମ, ପରାପର, ପାଶଧାରିଣୀ, ପାଶ ନାଶିନୀ, ପରମ ମନ୍ତ୍ର ଭେଦିନୀ। ସେ ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦୁହିଁ, ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଋଷିମନର ହଂସୀ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା, ସତ୍ୟମୟୀ, ସମସ୍ତ ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନା, ସଦା ପବିତ୍ରା। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାମାତା, ବହୁରୂପା, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପୂଜିତା, ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ଉଗ୍ରାଜ୍ଞା, ଆଧାର, ମୂର୍ତ୍ତିମାନ। ସେ ପ୍ରାଣଶ୍ରୀ, ପ୍ରାଣଦାତ୍ରୀ, ପଞ୍ଚଶତ୍ସ୍ଥଳୀର ରୂପ, ଅନିୟତ, ଏକାନ୍ତବାସିନୀ, ବୀରମାତା, ଆକାଶର ମୂଳ। ସେ ମୁକୁନ୍ଦା, ମୋକ୍ଷ ନିବାସ, ଦେବୀର ଆଦିରୂପା, ଭାବଜ୍ଞା, ଭବବ୍ୟାଧି ନାଶିନୀ, ସଂସାର ଚକ୍ର ଚାଳନୀ।