ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନେ ମହାଦେବଙ୍କ ସହ ପରମ ଦେବୀ ଲଳିତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀରୂପ ଓ ଶକ୍ତିର ବିଶ୍ୱସ୍ତୃତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ମସୂମ ହସ ଦେଖି ମହାଦେବ କାମେଶ୍ବର ଦେହେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଆନନ୍ଦରେ ଡୁବିଯାଉଥିଲେ; ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ ବୀଣାର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ଚିନ୍ ଅପୂର୍ବ ଓ ଅନୁପମ; ତାଙ୍କର ଗଳା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଙ୍ଗଳସୂତ୍ରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ଯାହା କାମେଶ୍ବର ନିଜ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ସୁନାର ବାହୁବଳ ଓ ଚୂଡ଼ାରେ ଶୋଭିତ, ଓ ଦୀର୍ଘ ମଣିମାଳା ରତ୍ନ ଓ ମୁକ୍ତାର ଝୁଲି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅତି ଶ୍ରୀମୟ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଉରୋ ନିଜେ କାମେଶ୍ବରଙ୍କ ପ୍ରେମର ମୂଲ୍ୟ; ଏହି ଦୁଇ ଉରୋ ତାଙ୍କର ନାଭିଠାରୁ ଉଗିଥିବା କେଶର ଲତାର ଫଳ ଭଳି ଲାଗେ। ତାଙ୍କର କମର ଏତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯେ, ଉରୋର ଭାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଆକୃତି ହୋଇଛି; ତିନି ଭାଗର ଭାଙ୍ଗି ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ତାଙ୍କର ନିତମ୍ଭ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଲ ଓ କେସରିଆ ବସ୍ତ୍ରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରତ୍ନ ଝଙ୍କାର ଦେଇ ଏକ ଶୋଭାମୟ କମରବନ୍ଧରେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଙ୍ଘା କାମେଶ୍ବରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶୁଭ୍ର ଓ ମୃଦୁ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଗୁଡ଼ି ରୁବୀର ମୁକୁଟର ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ତାଙ୍କର ଗଣ୍ଡ ଲାଲ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପା ପୋକାର ମାଳାରେ ହାରାଇଛି, ତାଙ୍କର ଶିର ମନ୍ମଥର ଧନୁର ତନ୍ତୁ ଭଳି; ତାଙ୍କର ପାଦ ଚିହ୍ନ ତୁଳା ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରେ। ତାଙ୍କର ନଖର ଆଲୋକ ଭକ୍ତମାନେ ନମନ କଲେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ; ଦେବୀଙ୍କର ଦୁଇ ପାଦ ଶୋଭାରେ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧାରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ଦେବୀଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ପାଦ ରତ୍ନ ଝଙ୍କାର ଅଂଗୁରା ଦେଇ ଶୋଭିତ; ତାଙ୍କର ଚାଳ ହଂସର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ଓ ଶୋଭାମୟ; ସେ ଶ୍ରୀର ଭଣ୍ଡାର। ଦେବୀ ଶରୀର ରଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଲ; ତାଙ୍କର ଏକ ଅଂଗ ମଧ୍ୟ ଦୂଷ୍ୟ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ; ସେ କାମେଶ୍ବର ଶିବଙ୍କ ଆଙ୍ଗରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହି ଶିବଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ନାୟିକା, ଯାହାର ପ୍ରିୟ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି। ଦେବୀ ମେରୁ ପର୍ବତର ମଧ୍ୟ ଶିଖରରେ ବସିଥିଲେ; ଶ୍ରୀପୁରୀର ରାଣୀ; ଚିନ୍ତାମଣି ଗୃହରେ ବସିଥିଲେ; ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ। ଦେବୀ ମହାପଦ୍ମବନରେ ବସିଥିଲେ; କଦମ୍ବବନରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଅମୃତ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ; ଦେବୀ କାମାକ୍ଷୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଦେବ ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସହ ଶକ୍ତିମାନ ଶେନା ଭଣ୍ଡାସୁର ନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସମ୍ପତ୍କରୀ ହାତୀ ଚଢ଼ି ଦେବୀଙ୍କ ସେନାରେ ଅନେକ ଯୋଧା; ଅନେକ ଶୂରବୀର ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଚକ୍ରାଧିପତିଙ୍କ ରଥରେ ଦେବୀ ବସିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଶୋଭିତ; ମନ୍ତ୍ରିଣୀ ଗେୟଚକ୍ର ରଥରେ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଉପସ୍ଥିତ। କିରିଚକ୍ର ରଥରେ ବସି, ଦଣ୍ଡନାଥା ପୂର୍ବରୁ ଚଳିଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଦୁର୍ଗରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ମାଳାରେ ଆବୃତ। ଦେବୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଶୂରତାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଭଣ୍ଡାସୁର ସେନା ନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; ନିତ୍ୟାଙ୍କ ଶୂରତା ଦେଖି ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ରହିଛି। ଯୁବ ଯୋଧାମାନେ ଭଣ୍ଡାସୁର ପୁତ୍ରମାନେ ନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଦେବୀ ଏହି ଶୂରତାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ମନ୍ତ୍ରିଣୀଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଶଙ୍ଗା ନାଶ ହେବାରେ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ। ବରାହୀଙ୍କ ଶୂରତାରେ ଦେବୀ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ବିଶୁକ୍ର ନାଶ ହେବାରେ ଦେବୀ ଆନନ୍ଦିତ; କାମେଶ୍ବରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା। ଗଣେଶଙ୍କ ବିଶାଳ ଶୂରତାରେ ଦେବୀ ଆନନ୍ଦିତ; ଭଣ୍ଡାସୁରଙ୍କ ମାୟା ଓ ବାଧା ଭଙ୍ଗ; ଭଣ୍ଡାସୁର ରାଜାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବିପରୀତ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ନଖ ଦଶ ନାରାୟଣ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ପଶୁପତି ଅସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ ଭଣ୍ଡାସୁର ସେନା ଦଗ୍ଧ ହେଇଥିଲା। ଦେବୀଙ୍କ ଦେଶ ଭଣ୍ଡାସୁର ଓ ତାଙ୍କ ଶେନାରୁ ଶୂନ୍ୟ; କାମେଶ୍ବରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ମହିମା ଗାଇଥିଲେ। ଦେବୀ କାମଦେବଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ତୃତୀୟ ନୟନର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରେ ଚିକିତ୍ସା ଦେଇ ପୁନଃଜୀବନ କରିଥିଲେ; ଦେବୀଙ୍କ ମୁଖ ପଦ୍ମ ଉତ୍ତମ ବାଗ୍ଭବ କୁଟର ରୂପ। ଦେବୀ ଗଳାରୁ କମର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ଶକ୍ତିର ଏକ ଜ୍ୱାଳା; କମର ତଳ ଅଂଶର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଦେବୀ ମୂଳମନ୍ତ୍ରର ଏସେନ୍ସ; ତିନି ମୂଳ ଭାଗ ଶରୀରର ଅଂଶ; କୁଳାମୃତର ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ; କୁଳର ଗୁପ୍ତ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଦେବୀ କୁଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠା; କୁଳର ଶିରୋଭାଗରେ ବସିଥିଲେ; କୁଳର ନାୟିକା; କୁଳ ସହ ଏକତା; କୁଳର ଉପରେ; ଧର୍ମର ଶେଷରେ ବସି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାସନାରେ ଲୀନ। ଦେବୀ ମୂଳାଧାର ଚକ୍ରରେ ବସି; ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ରନ୍ଥି ଭଙ୍ଗ କରି; ମଣିପୁର ଚକ୍ରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ବିଷ୍ଣୁଗ୍ରନ୍ଥି ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଆଜ୍ଞା ଚକ୍ରର ଶୂନ୍ୟରେ ବସି; ରୁଦ୍ରଗ୍ରନ୍ଥି ଭଙ୍ଗ କରି; ଶହସ୍ରଦଳ ପଦ୍ମରେ ବସି; ଅମୃତ ରସ ବର୍ଷା କରିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ତେଜ ତଡ଼ିତ ରେଖା ଭଳି; ଷଡ୍ଚକ୍ର ଉପରେ ବସି; ଦେବୀ କୁଣ୍ଡଳିନୀ ଶକ୍ତି, ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁଠାରୁ ମୂଞ୍ଚି। ଦେବୀ ଭବାନୀ; ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରାପ୍ତିଯୋଗ୍ୟ; ସଂସାର ଜଙ୍ଗଲର ଅକୁର୍ପଣ କୁଟାର; ଶୁଭରେ ଆନନ୍ଦ; ଶୁଭର ମୂର୍ତ୍ତି; ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଶୁଭ ଦାନ କରନ୍ତି। ଦେବୀ ଭକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦିତ; ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରାପ୍ତ; ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ; ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି; ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ; ଶାରଦାଙ୍କ ଉପାସ୍ୟ; ଶର୍ବଙ୍କ ଭାର୍ୟା; ଶୁଭ ଦାନ କରନ୍ତି। ଦେବୀ ଶିବଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ; ଧନ-ଦାନୀ; ଧର୍ମା; ମୁଖ ଶରଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ; ସୂକ୍ଷ୍ମ କମର; ଶାନ୍ତ; ନିର୍ଭର; ନିର୍ମଳ। ଦେବୀ ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ; ଶୁଦ୍ଧ; ଚିରନ୍ତନ; ନିରାକାର; ଅବିଚଳିତ; ଗୁଣ ହୀନ; ଅଂଶ ହୀନ; ଶାନ୍ତ; ଅଛାହା; ଅବିଚଳିତ। ଦେବୀ ଚିରମୁକ୍ତ; ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ; ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶର ଉପରେ; ନିର୍ଭର; ଚିରଶୁଦ୍ଧ; ଚିରବୁଦ୍ଧି; ନିର୍ମଳ; ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ। ଦେବୀ ନିର୍ମୂଳ; ଦୂଷ୍ୟ ହୀନ; ଉପାଧି ହୀନ; ନିରନ୍ତର; ରାଗ ହୀନ; ଆସକ୍ତି ନାଶି; ଅହଂକାର ହୀନ; ଅଭିମାନ ନାଶି।