श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम्

सुमेरुमध्यशृङ्गस्था श्रीमन्नगरनायिका । चिन्तामणिगृहान्तस्था पञ्चब्रह्मासनस्थिता

ती सुमेरू पर्वताच्या मध्य शिखरावर वास करते, श्रीमंत नगरीची अधिपती आहे, चिंतामणी रत्नांच्या घरात राहते आणि पाच ब्रह्मांच्या आसनावर विराजमान आहे.

महापद्माटवीसंस्था कदम्बवनवासिनी । सुधासागरमध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी

ती महापद्माच्या अरण्यात वसते, कदंबाच्या वनात राहते, अमृताच्या सागराच्या मध्यभागी आहे, ती कामाक्षी आहे आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आहे.

देवर्षिगणसंघातस्तूयमानात्मवैभवा । भण्डासुरवधोद्युक्तशक्तिसेनासमन्विता

जिच्या वैभवाचे देवर्षींच्या समुदायाकडून नेहमीच स्तुती होते, आणि जी भंडासुराचा नाश करण्यासाठी सज्ज असलेल्या शक्तींच्या सैन्यासह आहे.

सम्पत्करीसमारूढसिन्धुरव्रजसेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्वकोटिकोटिभिरावृता

सम्पत्करी हत्तींच्या फौजेत बसलेली देवी, तिच्या आजूबाजूला असंख्य घोडेस्वार वीरांनी वेढलेली आहे.

चक्रराजरथारूढसर्वायुधपरिष्कृता । गेयचक्ररथारूढमन्त्रिणीपरिसेविता

ती चक्रराजाच्या रथावर विराजमान असून, सर्व प्रकारच्या शस्त्रांनी सजलेली आहे. मंत्रिणी जी गेयचक्राच्या रथावर बसली आहे, ती तिच्या सेवेत आहे.

किरिचक्ररथारूढदण्डनाथापुरस्कृता । ज्वालामालिनिकाक्षिप्तवह्निप्राकारमध्यगा

ती किरीचक्राच्या रथावर बसलेली असून, दण्डनाथ तिच्या पुढे आहे. ज्वाळांच्या माळेने तयार झालेल्या अग्नीच्या तटबंदीच्या मध्ये ती वास करते.

भण्डसैन्यवधोद्युक्तशक्तिविक्रमहर्षिता । नित्यापराक्रमाटोपनिरीक्षणसमुत्सुका

भण्डासुराच्या सैन्याचा नाश करण्यासाठी सज्ज असलेल्या शक्तींच्या शौर्यावर ती आनंदित होते आणि नित्यांच्या पराक्रमाचा देखावा पाहण्यासाठी उत्सुक आहे.

भण्डपुत्रवधोद्युक्तबालाविक्रमनन्दिता । मन्त्रिण्यम्बाविरचितविषङ्गवधतोषिता

भंडासुराच्या मुलांना मारण्यासाठी सज्ज झालेल्या तरुण योद्ध्यांच्या शौर्यावर आनंदणारी ती, आणि तिच्या मंत्रीने विषंगाचा नाश केल्यावर तृप्त झालेली ती.

विशुक्रप्राणहरणवाराहीवीर्यनन्दिता । कामेश्वरमुखालोककल्पितश्रीगणेश्वरा

विशुक्राचे प्राण घेतलेल्या वाराहीच्या पराक्रमावर आनंदणारी ती, आणि कामेश्वराच्या चेहऱ्यावरून पडलेल्या नजरेतून श्रीगणेशाचा जन्म घडवणारी ती.

महागणेशनिर्भिन्नविघ्नयन्त्रप्रहर्षिता । भण्डासुरेन्द्रनिर्मुक्तशस्त्रप्रत्यस्त्रवर्षिणी

महागणेशाने विघ्नांची यंत्रे फोडल्यावर हर्षित झालेली ती, आणि भंडासुरराजाने सोडलेल्या अस्त्रांवर प्रत्युत्तर म्हणून अस्त्रांचा वर्षाव करणारी ती.

कराङ्गुलिनखोत्पन्ननारायणदशाकृतिः । महापाशुपतास्त्राग्निनिर्दग्धासुरसैनिका

जिच्या बोटांच्या नखांतून दहा नारायणरूपे प्रकट झाली, आणि महापाशुपतास्त्राच्या ज्वाळांनी असुरसेनेचा संहार करणारी ती.

कामेश्वरास्त्रनिर्दग्धसभण्डासुरशून्यका । ब्रह्मोपेन्द्रमहेन्द्रादिदेवसंस्तुतवैभवा

कामेश्वराच्या अस्त्राने भस्म झालेल्या भंडासुर आणि त्याच्या सैन्याने रिकामी झालेली जिने आहे, आणि ज्यांचे वैभव ब्रह्मा, विष्णू, इंद्र आणि इतर सर्व देवता नेहमी स्तुती करतात.

हरनेत्राग्निसंदग्धकामसञ्जीवनौषधिः । श्रीमद्वाग्भवकूटैकस्वरूपमुखपङ्कजा

शंकराच्या तिसऱ्या डोळ्याच्या ज्वाळेत जळून गेलेल्या कामदेवाला जीने पुन्हा जीवन दिलं, अशी ती औषधी आहे; तिचं कमळासारखं मुख हेच श्रीमद् वाग्भवकूटाचं मूळ रूप आहे.

कण्ठाधःकटिपर्यन्तमध्यकूटस्वरूपिणी । शक्तिकूटैकतापन्नकट्यधोभागधारिणी

जिचं स्वरूप गळ्याखालून कमरेपर्यंतचं आहे, आणि जी शक्तिकूटाच्या एकमेव तेजाचं मूर्तिमंत रूप आहे, तसेच जी कमरेखालचा भाग धारण करते.

मूलमन्त्रात्मिका मूलकूटत्रयकलेबरा । कुलामृतैकरसिका कुलसंकेतपालिनी

तीच मुळमंत्राचा आत्मा आहे, तिचं शरीर मुळकूटाच्या तीन विभागांनी बनलेलं आहे; ती कुलामृताच्या एकमेव रसात रमणारी आहे आणि कुलाच्या रहस्याचं रक्षण करणारी आहे.

कुलाङ्गना कुलान्तस्था कौलिनी कुलयोगिनी । अकुला समयान्तस्था समयाचारतत्परा

ती कुलातील श्रेष्ठ स्त्री आहे, कुलाच्या शेवटी वसते, कुलाची मालकीण आहे आणि कुलाशी एकरूप होते. ती कुलाच्या पलीकडे आहे, पवित्र मार्गाच्या शेवटी राहते आणि पवित्र आचारांचे पालन करण्यात नेहमी तत्पर असते.

मूलाधारैकनिलया ब्रह्मग्रन्थिविभेदिनी । मणिपूरान्तरुदिता विष्णुग्रन्थिविभेदिनी

ती केवळ मूलाधारात वास करते, ब्रह्मगाठीचे भेदन करणारी आहे. ती मणिपूरात प्रकट होते आणि विष्णुगाठीचे भेदन करणारी आहे.

आज्ञाचक्रान्तरालस्था रुद्रग्रन्थिविभेदिनी । सहस्राराम्बुजारूढा सुधासाराभिवर्षिणी

ती आज्ञाचक्राच्या मध्यभागी वसते, रुद्रगाठीचे भेदन करणारी आहे. ती सहस्रार कमळावर विराजमान आहे आणि अमृताचा वर्षाव करणारी आहे.

तडिल्लतासमरुचिः षट्चक्रोपरिसंस्थिता । महाशक्तिः कुण्डलिनी बिसतन्तुतनीयसी

तिचा तेज वीजेसारखा आहे, ती सहा चक्रांच्या वर स्थिर आहे. ती महान शक्ती, कुंडलिनी आहे आणि कमळाच्या तंतूपेक्षाही सूक्ष्म आहे.

भवानी भावनागम्या भवारण्यकुठारिका । भद्रप्रिया भद्रमूर्तिर् भक्तसौभाग्यदायिनी

भवानी, ध्यानाने प्राप्त होणारी, संसाररूपी अरण्याचा नाश करणारी, मंगल गोष्टींना आवडणारी, मंगलमूर्ती, भक्तांना सौभाग्य देणारी अशी आहे.

भक्तिप्रिया भक्तिगम्या भक्तिवश्या भयापहा । शाम्भवी शारदाराध्या शर्वाणी शर्मदायिनी

भक्तीला प्रिय असणारी, भक्तीने प्राप्त होणारी, भक्तीने वश होणारी, भीती दूर करणारी, शंभूची पत्नी, शारदा पूजित, शर्वाची पत्नी आणि सुख देणारी आहे.

शाङ्करी श्रीकरी साध्वी शरच्चन्द्रनिभानना । शातोदरी शान्तिमती निराधारा निरञ्जना

शंकराची पत्नी, श्री देणारी, सती, शरद ऋतूच्या चंद्रासारखा चेहरा असणारी, बारीक कंबरेची, शांत स्वभावाची, आधाररहित आणि कलंकरहित आहे.

निर्लेपा निर्मला नित्या निराकारा निराकुला । निर्गुणा निष्कला शान्ता निष्कामा निरुपप्लवा

लिप्त न होणारी, निर्मळ, नित्य, निराकार, अस्थिर न होणारी, गुणरहित, अविभाज्य, शांत, इच्छा नसलेली आणि अडथळ्यांपासून मुक्त आहे.

नित्यमुक्ता निर्विकारा निष्प्रपञ्चा निराश्रया । नित्यशुद्धा नित्यबुद्धा निरवद्या निरन्तरा

ती सदैव मुक्त आहे, कधीही न बदलणारी, सर्व सृष्टीच्या पलीकडील, कोणत्याही आधाराशिवाय असणारी; कायम शुद्ध, कायम ज्ञानी, कुठलाही दोष नसलेली आणि अखंड अशी आहे.

निष्कारणा निष्कलङ्का निरुपाधिर् निरीश्वरा । नीरागा रागमथनी निर्मदा मदनाशिनी

ती कोणत्याही कारणाशिवाय आहे, कुठलाही डाग नाही, कोणत्याही बंधनात नाही आणि कुणाच्याही अधीन नाही; तिला वासना नाही, ती आसक्ती नष्ट करणारी आहे, अहंकार नाही आणि गर्वाचा नाश करणारी आहे.

निश्चिन्ता निरहंकारा निर्मोहा मोहनाशिनी । निर्ममा ममताहन्त्री निष्पापा पापनाशिनी

ती चिंता नसलेली, अहंकाररहित, मोह नसलेली आणि मोहाचा नाश करणारी आहे; तिला ममत्व नाही, ममतेचा नाश करणारी आहे, पापरहित आणि पापांचा नाश करणारी आहे.

निष्क्रोधा क्रोधशमनी निर्लोभा लोभनाशिनी । निःसंशया संशयघ्नी निर्भवा भवनाशिनी

ती रागरहित आहे, राग शांत करणारी आहे, लोभ नसलेली आणि लोभाचा नाश करणारी आहे; तिला शंका नाही, ती शंका दूर करणारी आहे, जन्ममरणाच्या पलीकडे असलेली आणि संसारबंधनाचा नाश करणारी आहे.

ओर् निस्संशया निर्विकल्पा निराबाधा निर्भेदा भेदनाशिनी । निर्नाशा मृत्युमथनी निष्क्रिया निष्परिग्रहा

ती सर्व शंका आणि कल्पनांपासून मुक्त आहे, तिच्या मनात कसलाही गोंधळ नाही, ती कधीच अस्वस्थ होत नाही, तिला कोणतीही फूट किंवा भेद मान्य नाहीत, ती द्वैताचा नाश करणारी आहे. ती कधीही नाश पावत नाही, मृत्यूला पराजित करणारी आहे, तिला कोणतेही कर्म किंवा आसक्ती नाही.

निस्तुला नीलचिकुरा निरपाया निरत्यया । दुर्लभा दुर्गमा दुर्गा दुःखहन्त्री सुखप्रदा

ती कोणाशीही तुलना करता येणार नाही अशी आहे, तिचे केस गडद निळ्या रंगाचे आहेत, ती कधीही क्षीण होत नाही, तिला काहीही बाधू शकत नाही. तिला मिळवणे फार कठीण आहे, तिच्यापर्यंत पोहोचणे अवघड आहे, ती जिंकता न येणारी आहे, ती दुःख दूर करणारी आणि सुख देणारी आहे.