श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम्

अनाकलितसादृश्यचिबुकश्रीविराजिता । ओर् चुबुकश्री कामेशबद्धमाङ्गल्यसूत्रशोभितकन्धरा

तिच्या हनुवटीची शोभा कुणाशीही तुलना करता येणार नाही अशी आहे; किंवा कामेश्वराने बांधलेला मंगलसूत्र तिच्या गळ्यात शोभून दिसतो.

कनकाङ्गदकेयूरकमनीयभुजान्विता । रत्नग्रैवेयचिन्ताकलोलमुक्ताफलान्विता

तिच्या सुंदर बाहूंना सोन्याच्या कड्या आणि बांगड्या शोभा देतात. तिच्या गळ्यात रत्नांची माळ आहे, ज्याला मोत्यांच्या लोलकांनी सजवले आहे.

कामेश्वरप्रेमरत्नमणिप्रतिपणस्तनी । नाभ्यालवालरोमालिलताफलकुचद्वयी

कामेश्वराच्या प्रेमरूपी रत्नाचा मोबदला म्हणजे तिची उरोज. तिच्या नाभीपासून उगवणाऱ्या बारीक केसांच्या वेलीसारख्या, त्या वेलीचे फळ म्हणजे तिची दोन उरोज.

लक्ष्यरोमलताधारतासमुन्नेयमध्यमा । स्तनभारदलन्मध्यपट्टबन्धवलित्रया

नाभीपासून वर जाणाऱ्या बारीक केसांच्या वेलीतून तिचा कंबर ओळखता येतो. उरोजांच्या भाराने तिची कंबर इतकी सडपातळ दिसते, की जणू फक्त त्याच्यामुळे ती आकारली आहे. तिच्या कंबरेवर ओढणीच्या गाठेमुळे तीन सुंदर सुरकुत्या पडल्या आहेत.

अरुणारुणकौसुम्भवस्त्रभास्वत्कटीतटी । रत्नकिङ्किणिकारम्यरशनादामभूषिता

तिच्या कंबरेला अरुण आणि कौसंबी रंगाच्या तेजस्वी वस्त्रांनी वेढले आहे. तिच्या कंबरेवर रत्नजडित घुंगरांच्या सुंदर कमरपट्ट्याने ती सजलेली आहे.

कामेशज्ञातसौभाग्यमार्दवोरुद्वयान्विता । माणिक्यमुकुटाकारजानुद्वयविराजिता

कामेशाच्या एकट्या ओळखीच्या, मऊसुत आणि सुंदर मांड्या जिच्या आहेत, तिच्या गुडघ्यांवर माणिक्यांच्या मुकुटासारखी तेजस्वी शोभा आहे.

इन्द्रगोपपरिक्षिप्तस्मरतूणाभजङ्घिका । गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठजयिष्णुप्रपदान्विता

इंद्रगोप या लाल रंगाच्या किड्यांनी वेढलेल्या तिच्या पायांच्या पोटऱ्या, मदनाच्या धनुष्याच्या प्रत्यासारख्या आहेत; तिचे घोटे लपलेले असून, तिचे पाय कासवाच्या पाठीपेक्षा सुंदर आहेत.

नखदीधितिसंछन्ननमज्जनतमोगुणा । पदद्वयप्रभाजालपराकृतसरोरुहा

ज्यांच्या नखांच्या तेजामुळे वंदन करणाऱ्यांच्या अज्ञानाचा अंधार नाहीसा होतो, आणि ज्यांचे दोन्ही पाय कमळाच्या तेजालाही मागे टाकतात.

सिञ्जानमणिमञ्जीरमण्डितश्रीपदाम्बुजा । ओर् शिञ्जान मरालीमन्दगमना महालावण्यशेवधिः

ज्यांचे पावन कमळपाय मंजुळ मणीमंजिरांनी सजले आहेत, ज्यांची चाल हंसासारखी मंद आहे, आणि जी सौंदर्याचा खजिना आहे.

सर्वारुणाऽनवद्याङ्गी सर्वाभरणभूषिता । शिवकामेश्वराङ्कस्था शिवा स्वाधीनवल्लभा

ती पूर्णपणे अरुणवर्णाची आहे, तिच्या प्रत्येक अंगात कुठलाही दोष नाही, सर्व अलंकारांनी सजलेली आहे. शिव म्हणजे कामेश्वर यांच्या मांडीवर बसलेली, तीच शिवाची शुभ पत्नी आहे आणि तिचा प्रियकर तिच्या इच्छेवर चालणारा आहे.

सुमेरुमध्यशृङ्गस्था श्रीमन्नगरनायिका । चिन्तामणिगृहान्तस्था पञ्चब्रह्मासनस्थिता

ती सुमेरू पर्वताच्या मध्य शिखरावर वास करते, श्रीमंत नगरीची अधिपती आहे, चिंतामणी रत्नांच्या घरात राहते आणि पाच ब्रह्मांच्या आसनावर विराजमान आहे.

महापद्माटवीसंस्था कदम्बवनवासिनी । सुधासागरमध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी

ती महापद्माच्या अरण्यात वसते, कदंबाच्या वनात राहते, अमृताच्या सागराच्या मध्यभागी आहे, ती कामाक्षी आहे आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आहे.

देवर्षिगणसंघातस्तूयमानात्मवैभवा । भण्डासुरवधोद्युक्तशक्तिसेनासमन्विता

जिच्या वैभवाचे देवर्षींच्या समुदायाकडून नेहमीच स्तुती होते, आणि जी भंडासुराचा नाश करण्यासाठी सज्ज असलेल्या शक्तींच्या सैन्यासह आहे.

सम्पत्करीसमारूढसिन्धुरव्रजसेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्वकोटिकोटिभिरावृता

सम्पत्करी हत्तींच्या फौजेत बसलेली देवी, तिच्या आजूबाजूला असंख्य घोडेस्वार वीरांनी वेढलेली आहे.

चक्रराजरथारूढसर्वायुधपरिष्कृता । गेयचक्ररथारूढमन्त्रिणीपरिसेविता

ती चक्रराजाच्या रथावर विराजमान असून, सर्व प्रकारच्या शस्त्रांनी सजलेली आहे. मंत्रिणी जी गेयचक्राच्या रथावर बसली आहे, ती तिच्या सेवेत आहे.

किरिचक्ररथारूढदण्डनाथापुरस्कृता । ज्वालामालिनिकाक्षिप्तवह्निप्राकारमध्यगा

ती किरीचक्राच्या रथावर बसलेली असून, दण्डनाथ तिच्या पुढे आहे. ज्वाळांच्या माळेने तयार झालेल्या अग्नीच्या तटबंदीच्या मध्ये ती वास करते.

भण्डसैन्यवधोद्युक्तशक्तिविक्रमहर्षिता । नित्यापराक्रमाटोपनिरीक्षणसमुत्सुका

भण्डासुराच्या सैन्याचा नाश करण्यासाठी सज्ज असलेल्या शक्तींच्या शौर्यावर ती आनंदित होते आणि नित्यांच्या पराक्रमाचा देखावा पाहण्यासाठी उत्सुक आहे.

भण्डपुत्रवधोद्युक्तबालाविक्रमनन्दिता । मन्त्रिण्यम्बाविरचितविषङ्गवधतोषिता

भंडासुराच्या मुलांना मारण्यासाठी सज्ज झालेल्या तरुण योद्ध्यांच्या शौर्यावर आनंदणारी ती, आणि तिच्या मंत्रीने विषंगाचा नाश केल्यावर तृप्त झालेली ती.

विशुक्रप्राणहरणवाराहीवीर्यनन्दिता । कामेश्वरमुखालोककल्पितश्रीगणेश्वरा

विशुक्राचे प्राण घेतलेल्या वाराहीच्या पराक्रमावर आनंदणारी ती, आणि कामेश्वराच्या चेहऱ्यावरून पडलेल्या नजरेतून श्रीगणेशाचा जन्म घडवणारी ती.

महागणेशनिर्भिन्नविघ्नयन्त्रप्रहर्षिता । भण्डासुरेन्द्रनिर्मुक्तशस्त्रप्रत्यस्त्रवर्षिणी

महागणेशाने विघ्नांची यंत्रे फोडल्यावर हर्षित झालेली ती, आणि भंडासुरराजाने सोडलेल्या अस्त्रांवर प्रत्युत्तर म्हणून अस्त्रांचा वर्षाव करणारी ती.

कराङ्गुलिनखोत्पन्ननारायणदशाकृतिः । महापाशुपतास्त्राग्निनिर्दग्धासुरसैनिका

जिच्या बोटांच्या नखांतून दहा नारायणरूपे प्रकट झाली, आणि महापाशुपतास्त्राच्या ज्वाळांनी असुरसेनेचा संहार करणारी ती.

कामेश्वरास्त्रनिर्दग्धसभण्डासुरशून्यका । ब्रह्मोपेन्द्रमहेन्द्रादिदेवसंस्तुतवैभवा

कामेश्वराच्या अस्त्राने भस्म झालेल्या भंडासुर आणि त्याच्या सैन्याने रिकामी झालेली जिने आहे, आणि ज्यांचे वैभव ब्रह्मा, विष्णू, इंद्र आणि इतर सर्व देवता नेहमी स्तुती करतात.

हरनेत्राग्निसंदग्धकामसञ्जीवनौषधिः । श्रीमद्वाग्भवकूटैकस्वरूपमुखपङ्कजा

शंकराच्या तिसऱ्या डोळ्याच्या ज्वाळेत जळून गेलेल्या कामदेवाला जीने पुन्हा जीवन दिलं, अशी ती औषधी आहे; तिचं कमळासारखं मुख हेच श्रीमद् वाग्भवकूटाचं मूळ रूप आहे.

कण्ठाधःकटिपर्यन्तमध्यकूटस्वरूपिणी । शक्तिकूटैकतापन्नकट्यधोभागधारिणी

जिचं स्वरूप गळ्याखालून कमरेपर्यंतचं आहे, आणि जी शक्तिकूटाच्या एकमेव तेजाचं मूर्तिमंत रूप आहे, तसेच जी कमरेखालचा भाग धारण करते.

मूलमन्त्रात्मिका मूलकूटत्रयकलेबरा । कुलामृतैकरसिका कुलसंकेतपालिनी

तीच मुळमंत्राचा आत्मा आहे, तिचं शरीर मुळकूटाच्या तीन विभागांनी बनलेलं आहे; ती कुलामृताच्या एकमेव रसात रमणारी आहे आणि कुलाच्या रहस्याचं रक्षण करणारी आहे.

कुलाङ्गना कुलान्तस्था कौलिनी कुलयोगिनी । अकुला समयान्तस्था समयाचारतत्परा

ती कुलातील श्रेष्ठ स्त्री आहे, कुलाच्या शेवटी वसते, कुलाची मालकीण आहे आणि कुलाशी एकरूप होते. ती कुलाच्या पलीकडे आहे, पवित्र मार्गाच्या शेवटी राहते आणि पवित्र आचारांचे पालन करण्यात नेहमी तत्पर असते.

मूलाधारैकनिलया ब्रह्मग्रन्थिविभेदिनी । मणिपूरान्तरुदिता विष्णुग्रन्थिविभेदिनी

ती केवळ मूलाधारात वास करते, ब्रह्मगाठीचे भेदन करणारी आहे. ती मणिपूरात प्रकट होते आणि विष्णुगाठीचे भेदन करणारी आहे.

आज्ञाचक्रान्तरालस्था रुद्रग्रन्थिविभेदिनी । सहस्राराम्बुजारूढा सुधासाराभिवर्षिणी

ती आज्ञाचक्राच्या मध्यभागी वसते, रुद्रगाठीचे भेदन करणारी आहे. ती सहस्रार कमळावर विराजमान आहे आणि अमृताचा वर्षाव करणारी आहे.

तडिल्लतासमरुचिः षट्चक्रोपरिसंस्थिता । महाशक्तिः कुण्डलिनी बिसतन्तुतनीयसी

तिचा तेज वीजेसारखा आहे, ती सहा चक्रांच्या वर स्थिर आहे. ती महान शक्ती, कुंडलिनी आहे आणि कमळाच्या तंतूपेक्षाही सूक्ष्म आहे.