श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम्

उद्यद्भानुसहस्राभा चतुर्बाहुसमन्विता । रागस्वरूपपाशाढ्या क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला

ती हजारो उगवत्या सूर्यांच्या तेजाने झळकते, तिच्या चार भुजा आहेत. ती कामरूप दोरीने सुशोभित आहे आणि कोपाच्या अंकुशाने उजळून निघाली आहे.

मनोरूपेक्षुकोदण्डा पञ्चतन्मात्रसायका । निजारुणप्रभापूरमज्जद्ब्रह्माण्डमण्डला

तिचे रूप मनासारखे आहे, तिचा धनुष्य ऊसाचा आहे, तिच्या पाच बाणांना पंचतत्त्वांचे स्वरूप आहे. तिच्या स्वतःच्या अरुण तेजाने सर्व ब्रह्मांड बुडून जाते.

चम्पकाशोकपुन्नागसौगन्धिकलसत्कचा । कुरुविन्दमणिश्रेणीकनत्कोटीरमण्डिता

तिच्या केसांत चंपा, अशोक, पर्णस, आणि सुवासिक फुले माळलेली आहेत. तिच्या मुकुटावर कुरवंद मण्यांच्या रांगा झळकत आहेत.

अष्टमीचन्द्रविभ्राजदलिकस्थलशोभिता । मुखचन्द्रकलङ्काभमृगनाभिविशेषका

अष्टमीच्या चंद्रकोरीसारखी शोभा तिच्या कपाळावर दिसते. तिच्या चेहऱ्यावर चंद्रावरील डागासारखा सुंदर आणि कस्तुरीच्या सुवासाने वेगळेपण असलेला ठिपका आहे.

वदनस्मरमाङ्गल्यगृहतोरणचिल्लिका । वक्त्रलक्ष्मीपरीवाहचलन्मीनाभलोचना

तिचे तोंड कामदेवाच्या महालाच्या शुभ कमानीसारखे सजलेले आहे. चेहऱ्यावर लक्ष्मीचे सौंदर्य वावरते आणि तिच्या डोळ्यांची हालचाल पाण्यातील मास्यासारखी मोहक आहे.

नवचम्पकपुष्पाभनासादण्डविराजिता । ताराकान्तितिरस्कारिनासाभरणभासुरा

तिचा नाक नव्या चंपक फुलासारखा ताजातवाना आणि सुंदर आहे. तिच्या नाकातील दागिना ताऱ्यांनाही आणि चंद्रालाही लाजवेल अशी तेजस्विता देतो.

कदम्बमञ्जरीक्ळिप्तकर्णपूरमनोहरा । ताटङ्कयुगलीभूततपनोडुपमण्डला

तिच्या कानात कदंब फुलांच्या गजऱ्यांनी मनमोहक सजावट केलेली आहे. तिच्या दोन्ही कुंडल्या सूर्य आणि चंद्राच्या गोलासारख्या भासतात.

पद्मरागशिलादर्शपरिभाविकपोलभूः । नवविद्रुमबिम्बश्रीन्यक्कारिरदनच्छदा

पद्मराग मण्याच्या आरशासही लाजवेल असे तिचे गाल आहेत; ताज्या प्रवाळ आणि बिंब फळालाही मागे टाकेल अशी तिच्या ओठांची शोभा आहे.

ओर् दशनच्छदा शुद्धविद्याङ्कुराकारद्विजपङ्क्तिद्वयोज्ज्वला । कर्पूरवीटिकामोदसमाकर्षिदिगन्तरा

तिच्या दातांच्या दोन रांगांमध्ये शुद्ध ज्ञानाच्या कोंबांसारखी उजळता आहे; तिच्या तोंडातील कर्पूर आणि विड्याचा सुगंध सर्व दिशांना व्यापून टाकतो.

निजसल्लापमाधुर्यविनिर्भर्त्सितकच्छपी । ओर् निजसंलाप मन्दस्मितप्रभापूरमज्जत्कामेशमानसा

तिच्या गोड बोलण्याने वीणेच्या सुरांनाही लाज वाटावी; किंवा तिच्या मंद हास्याच्या तेजाने कामेश्वराचे मन आनंदात बुडते.

अनाकलितसादृश्यचिबुकश्रीविराजिता । ओर् चुबुकश्री कामेशबद्धमाङ्गल्यसूत्रशोभितकन्धरा

तिच्या हनुवटीची शोभा कुणाशीही तुलना करता येणार नाही अशी आहे; किंवा कामेश्वराने बांधलेला मंगलसूत्र तिच्या गळ्यात शोभून दिसतो.

कनकाङ्गदकेयूरकमनीयभुजान्विता । रत्नग्रैवेयचिन्ताकलोलमुक्ताफलान्विता

तिच्या सुंदर बाहूंना सोन्याच्या कड्या आणि बांगड्या शोभा देतात. तिच्या गळ्यात रत्नांची माळ आहे, ज्याला मोत्यांच्या लोलकांनी सजवले आहे.

कामेश्वरप्रेमरत्नमणिप्रतिपणस्तनी । नाभ्यालवालरोमालिलताफलकुचद्वयी

कामेश्वराच्या प्रेमरूपी रत्नाचा मोबदला म्हणजे तिची उरोज. तिच्या नाभीपासून उगवणाऱ्या बारीक केसांच्या वेलीसारख्या, त्या वेलीचे फळ म्हणजे तिची दोन उरोज.

लक्ष्यरोमलताधारतासमुन्नेयमध्यमा । स्तनभारदलन्मध्यपट्टबन्धवलित्रया

नाभीपासून वर जाणाऱ्या बारीक केसांच्या वेलीतून तिचा कंबर ओळखता येतो. उरोजांच्या भाराने तिची कंबर इतकी सडपातळ दिसते, की जणू फक्त त्याच्यामुळे ती आकारली आहे. तिच्या कंबरेवर ओढणीच्या गाठेमुळे तीन सुंदर सुरकुत्या पडल्या आहेत.

अरुणारुणकौसुम्भवस्त्रभास्वत्कटीतटी । रत्नकिङ्किणिकारम्यरशनादामभूषिता

तिच्या कंबरेला अरुण आणि कौसंबी रंगाच्या तेजस्वी वस्त्रांनी वेढले आहे. तिच्या कंबरेवर रत्नजडित घुंगरांच्या सुंदर कमरपट्ट्याने ती सजलेली आहे.

कामेशज्ञातसौभाग्यमार्दवोरुद्वयान्विता । माणिक्यमुकुटाकारजानुद्वयविराजिता

कामेशाच्या एकट्या ओळखीच्या, मऊसुत आणि सुंदर मांड्या जिच्या आहेत, तिच्या गुडघ्यांवर माणिक्यांच्या मुकुटासारखी तेजस्वी शोभा आहे.

इन्द्रगोपपरिक्षिप्तस्मरतूणाभजङ्घिका । गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठजयिष्णुप्रपदान्विता

इंद्रगोप या लाल रंगाच्या किड्यांनी वेढलेल्या तिच्या पायांच्या पोटऱ्या, मदनाच्या धनुष्याच्या प्रत्यासारख्या आहेत; तिचे घोटे लपलेले असून, तिचे पाय कासवाच्या पाठीपेक्षा सुंदर आहेत.

नखदीधितिसंछन्ननमज्जनतमोगुणा । पदद्वयप्रभाजालपराकृतसरोरुहा

ज्यांच्या नखांच्या तेजामुळे वंदन करणाऱ्यांच्या अज्ञानाचा अंधार नाहीसा होतो, आणि ज्यांचे दोन्ही पाय कमळाच्या तेजालाही मागे टाकतात.

सिञ्जानमणिमञ्जीरमण्डितश्रीपदाम्बुजा । ओर् शिञ्जान मरालीमन्दगमना महालावण्यशेवधिः

ज्यांचे पावन कमळपाय मंजुळ मणीमंजिरांनी सजले आहेत, ज्यांची चाल हंसासारखी मंद आहे, आणि जी सौंदर्याचा खजिना आहे.

सर्वारुणाऽनवद्याङ्गी सर्वाभरणभूषिता । शिवकामेश्वराङ्कस्था शिवा स्वाधीनवल्लभा

ती पूर्णपणे अरुणवर्णाची आहे, तिच्या प्रत्येक अंगात कुठलाही दोष नाही, सर्व अलंकारांनी सजलेली आहे. शिव म्हणजे कामेश्वर यांच्या मांडीवर बसलेली, तीच शिवाची शुभ पत्नी आहे आणि तिचा प्रियकर तिच्या इच्छेवर चालणारा आहे.

सुमेरुमध्यशृङ्गस्था श्रीमन्नगरनायिका । चिन्तामणिगृहान्तस्था पञ्चब्रह्मासनस्थिता

ती सुमेरू पर्वताच्या मध्य शिखरावर वास करते, श्रीमंत नगरीची अधिपती आहे, चिंतामणी रत्नांच्या घरात राहते आणि पाच ब्रह्मांच्या आसनावर विराजमान आहे.

महापद्माटवीसंस्था कदम्बवनवासिनी । सुधासागरमध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी

ती महापद्माच्या अरण्यात वसते, कदंबाच्या वनात राहते, अमृताच्या सागराच्या मध्यभागी आहे, ती कामाक्षी आहे आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आहे.

देवर्षिगणसंघातस्तूयमानात्मवैभवा । भण्डासुरवधोद्युक्तशक्तिसेनासमन्विता

जिच्या वैभवाचे देवर्षींच्या समुदायाकडून नेहमीच स्तुती होते, आणि जी भंडासुराचा नाश करण्यासाठी सज्ज असलेल्या शक्तींच्या सैन्यासह आहे.

सम्पत्करीसमारूढसिन्धुरव्रजसेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्वकोटिकोटिभिरावृता

सम्पत्करी हत्तींच्या फौजेत बसलेली देवी, तिच्या आजूबाजूला असंख्य घोडेस्वार वीरांनी वेढलेली आहे.

चक्रराजरथारूढसर्वायुधपरिष्कृता । गेयचक्ररथारूढमन्त्रिणीपरिसेविता

ती चक्रराजाच्या रथावर विराजमान असून, सर्व प्रकारच्या शस्त्रांनी सजलेली आहे. मंत्रिणी जी गेयचक्राच्या रथावर बसली आहे, ती तिच्या सेवेत आहे.

किरिचक्ररथारूढदण्डनाथापुरस्कृता । ज्वालामालिनिकाक्षिप्तवह्निप्राकारमध्यगा

ती किरीचक्राच्या रथावर बसलेली असून, दण्डनाथ तिच्या पुढे आहे. ज्वाळांच्या माळेने तयार झालेल्या अग्नीच्या तटबंदीच्या मध्ये ती वास करते.

भण्डसैन्यवधोद्युक्तशक्तिविक्रमहर्षिता । नित्यापराक्रमाटोपनिरीक्षणसमुत्सुका

भण्डासुराच्या सैन्याचा नाश करण्यासाठी सज्ज असलेल्या शक्तींच्या शौर्यावर ती आनंदित होते आणि नित्यांच्या पराक्रमाचा देखावा पाहण्यासाठी उत्सुक आहे.

भण्डपुत्रवधोद्युक्तबालाविक्रमनन्दिता । मन्त्रिण्यम्बाविरचितविषङ्गवधतोषिता

भंडासुराच्या मुलांना मारण्यासाठी सज्ज झालेल्या तरुण योद्ध्यांच्या शौर्यावर आनंदणारी ती, आणि तिच्या मंत्रीने विषंगाचा नाश केल्यावर तृप्त झालेली ती.

विशुक्रप्राणहरणवाराहीवीर्यनन्दिता । कामेश्वरमुखालोककल्पितश्रीगणेश्वरा

विशुक्राचे प्राण घेतलेल्या वाराहीच्या पराक्रमावर आनंदणारी ती, आणि कामेश्वराच्या चेहऱ्यावरून पडलेल्या नजरेतून श्रीगणेशाचा जन्म घडवणारी ती.