ശ്രീലലിതാസഹസ്രനാമസ്തോത്രമ്

മിഥ്യാജഗദധിഷ്ഠാനാ മുക്തിദാ മുക്തിരൂപിണീ । ലാസ്യപ്രിയാ ലയകരീ ലജ്ജാ രമ്ഭാദിവന്ദിതാ

അവൾ ഈ മായാജഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്. മോക്ഷം നൽകുന്നവളാണ്, മോക്ഷത്തിന്റെ തന്നെ രൂപമാണ്. നൃത്തത്തിൽ അവൾക്ക് പ്രിയമുണ്ട്, ലയിപ്പിക്കുന്നവളാണ്, ലജ്ജയുടെ സ്വരൂപമാണ്, രംഭാദി ദേവതകൾ അവളെ വണങ്ങുന്നു.

ഭവദാവസുധാവൃഷ്ടിഃ പാപാരണ്യദവാനലാ । ദൌര്ഭാഗ്യതൂലവാതൂലാ ജരാധ്വാന്തരവിപ്രഭാ

അവൾ ജന്മമരണങ്ങളുടെ കാട്ടുതീ ശമിപ്പിക്കുന്ന അമൃതമഴയാണ്, പാപങ്ങളുടെ കാട്ടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിയാണ്, ദുർഭാഗ്യത്തിന്റെ പഞ്ചസാരപോലുള്ള തൂവലുകൾ പറത്തുന്ന കാറ്റാണ്, വയസ്സിന്റെ ഇരുണ്ടത്വം അകറ്റുന്ന പ്രകാശമാണ്.

ഭാഗ്യാബ്ധിചന്ദ്രികാ ഭക്തചിത്തകേകിഘനാഘനാ । രോഗപര്വതദമ്ഭോലിര് മൃത്യുദാരുകുഠാരികാ

അവൾ ഭാഗ്യസമുദ്രത്തിലെ ചന്ദ്രികയാണ്, ഭക്തഹൃദയങ്ങളിൽ മയിലുപോലുള്ള കറുത്ത മേഘമാണ്, രോഗപർവ്വതത്തെ തകർക്കുന്ന ഇടിമഴയാണ്, മരണവൃക്ഷത്തെ വെട്ടുന്ന കുരുവാളിയാണ്.

മഹേശ്വരീ മഹാകാലീ മഹാഗ്രാസാ മഹാശനാ । അപര്ണാ ചണ്ഡികാ ചണ്ഡമുണ്ഡാസുരനിഷൂദിനീ

അവൾ മഹേശ്വരി, മഹാകാളി, മഹാഗ്രാസ, മഹാശന — എല്ലാം വിഴുങ്ങുന്നവളും, അപര്ണ്ണയും, ചണ്ഡികയും, ചണ്ടനും മുന്ഡനും എന്ന അസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചവളുമാണ്.

ക്ഷരാക്ഷരാത്മികാ സര്വലോകേശീ വിശ്വധാരിണീ । ത്രിവര്ഗദാത്രീ സുഭഗാ ത്ര്യമ്ബകാ ത്രിഗുണാത്മികാ

അവൾ നശിക്കുന്നതിന്റെയും നശിക്കാത്തതിന്റെയും സ്വരൂപം, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും രാജ്ഞി, സർവ്വഭൂതങ്ങളെ താങ്ങുന്നവളാണ്. അവൾ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്ന മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകുന്നവളും, ഭാഗ്യശാലിനിയും, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവളും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമുള്ളവളുമാണ്.

സ്വര്ഗാപവര്ഗദാ ശുദ്ധാ ജപാപുഷ്പനിഭാകൃതിഃ । ഓജോവതീ ദ്യുതിധരാ യജ്ഞരൂപാ പ്രിയവ്രതാ

അവൾ സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളാണ്. അവൾ ശുദ്ധിയും, ജപാപുഷ്പംപോലെയുള്ള രൂപവും ഉള്ളവളാണ്. അവൾ ഊർജ്ജസ്വലയും, പ്രകാശമുള്ളവളും, യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപവും, വ്രതങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവളുമാണ്.

ദുരാരാധ്യാ ദുരാധര്ഷാ പാടലീകുസുമപ്രിയാ । മഹതീ മേരുനിലയാ മന്ദാരകുസുമപ്രിയാ

അവളെ പ്രാപിക്കാൻ വളരെ കഠിനമാണ്, അവളെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല. അവൾ പാടലി പൂക്കൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്. അവൾ മഹത്തായവളും, മേരു പർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്നവളും, മന്ദാരപൂക്കൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളുമാണ്.

വീരാരാധ്യാ വിരാഡ്രൂപാ വിരജാ വിശ്വതോമുഖീ । പ്രത്യഗ്രൂപാ പരാകാശാ പ്രാണദാ പ്രാണരൂപിണീ

വീരന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവളാണ് അവൾ; വിശ്വരൂപിണിയാണ്; ആസക്തികളില്ലാത്തവളാണ്; എല്ലാ ദിക്കിലും മുഖമുള്ളവളാണ്; പുതുമയുള്ള രൂപവതിയാണ്; പരമപ്രഭയാണ്; ജീവൻ നൽകുന്നവളാണ്; ജീവസ്വരൂപിണിയാണ്.

മാര്താണ്ഡഭൈരവാരാധ്യാ മന്ത്രിണീന്യസ്തരാജ്യധൂഃ । ഓര് മാര്തണ്ഡ ത്രിപുരേശീ ജയത്സേനാ നിസ്ത്രൈഗുണ്യാ പരാപരാ

മാർതാണ്ഡഭൈരവൻ ആരാധിക്കുന്നവളാണ്; മന്ത്രിണിക്ക് രാജ്യം ഏൽപ്പിച്ചവളാണ്; മാർതാണ്ഡന്റെ ത്രിപുരയുടെ രാജ്ഞിയാണ്; ജയമുള്ള സൈന്യമുള്ളവളാണ്; മൂന്നു ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ്; പരയും അപരയും ആയവളാണ്.

സത്യജ്ഞാനാനന്ദരൂപാ സാമരസ്യപരായണാ । കപര്ദിനീ കലാമാലാ കാമധുക് കാമരൂപിണീ

സത്യവും ജ്ഞാനവും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ രൂപവളാണ് അവൾ; സമരസ്യത്തിൽ ലയിക്കുന്നവളാണ്; ജടാമുടിയുള്ളവളാണ്; കലകളുടെ മാല ധരിച്ചവളാണ്; ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന കാമധേനുവാണ്; ആഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപം ധരിക്കുന്നവളാണ്.

കലാനിധിഃ കാവ്യകലാ രസജ്ഞാ രസശേവധിഃ । പുഷ്ടാ പുരാതനാ പൂജ്യാ പുഷ്കരാ പുഷ്കരേക്ഷണാ

കലകളുടെ നിധിയാണ് അവൾ; കവിതയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാണ്; രുചിയുടെ സാരാംശം അറിയുന്നവളാണ്; രസങ്ങളുടെ ഭണ്ഡാരമാണ്; സമൃദ്ധിയുള്ളവളാണ്; പ്രാചീനവളാണ്; ആരാധനാർഹയാണ്; താമരപോലെയുള്ളവളാണ്; താമരപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവളാണ്.

പരംജ്യോതിഃ പരംധാമ പരമാണുഃ പരാത്പരാ । പാശഹസ്താ പാശഹന്ത്രീ പരമന്ത്രവിഭേദിനീ

അവൾ പരമജ്യോതി, പരമധാമം, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായത്, അതിലുമുള്ളത്; അവളുടെ കൈയിൽ പാശം ഉണ്ട്, പാശം നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ്, പരമമന്ത്രങ്ങളെ തകർക്കുന്നവളുമാണ്.

മൂര്താഽമൂര്താഽനിത്യതൃപ്താ മുനിമാനസഹംസികാ । സത്യവ്രതാ സത്യരൂപാ സര്വാന്തര്യാമിനീ സതീ

അവൾ രൂപമുള്ളതും രൂപരഹിതയുമാണ്, എപ്പോഴും തൃപ്തിയുള്ളവളാണ്, മുനികളുടെ മനസ്സിൽ ഹംസപോലെയാണ്; സത്യം പാലിക്കുന്നവളാണ്, സത്യത്തിന്റെ സ്വരൂപം, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവളും, ശുദ്ധയായവളുമാണ്.

ബ്രഹ്മാണീ ബ്രഹ്മജനനീ ബഹുരൂപാ ബുധാര്ചിതാ । പ്രസവിത്രീ പ്രചണ്ഡാഽഽജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠാ പ്രകടാകൃതിഃ

അവൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശക്തിയും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാതാവും, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ളവളും, ജ്ഞാനികൾ ആരാധിക്കുന്നവളുമാണ്; സൃഷ്ടികർത്താവാണ്, ശക്തമായ ആജ്ഞയുള്ളവളാണ്, അടിസ്ഥാനവും വ്യക്തമായ രൂപവുമാണ്.

പ്രാണേശ്വരീ പ്രാണദാത്രീ പഞ്ചാശത്പീഠരൂപിണീ । വിശൃങ്ഖലാ വിവിക്തസ്ഥാ വീരമാതാ വിയത്പ്രസൂഃ

അവൾ ജീവന്റെ അധിപതി, ജീവൻ നൽകുന്നവൾ, അൻപതുപീഠങ്ങളുടെ രൂപം; ബന്ധനങ്ങളില്ലാത്തവളാണ്, ഏകാന്തതയിൽ വസിക്കുന്നവളാണ്, വീരന്മാരുടെ മാതാവാണ്, ആകാശത്തിന്റെ ഉത്ഭവവുമാണ്.

മുകുന്ദാ മുക്തിനിലയാ മൂലവിഗ്രഹരൂപിണീ । ഭാവജ്ഞാ ഭവരോഗഘ്നീ ഭവചക്രപ്രവര്തിനീ

മുകുന്ദാ, മോക്ഷത്തിന്റെ ആധാരം, ആദിമൂല രൂപം, മനസ്സിലെ ഭാവങ്ങൾ അറിയുന്നവൾ, ജന്മമരണത്തിന്റെ ദുഃഖങ്ങൾ അകറ്റുന്നവൾ, ഭവചക്രം സഞ്ചലിപ്പിക്കുന്നവൾ.

ഛന്ദഃസാരാ ശാസ്ത്രസാരാ മന്ത്രസാരാ തലോദരീ । ഉദാരകീര്തിര് ഉദ്ദാമവൈഭവാ വര്ണരൂപിണീ

ഛന്ദസ്സുകളുടെ സാരം, ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സാരം, മന്ത്രങ്ങളുടെ സാരം, സുന്ദരമായ അരക്കെട്ട്, മഹത്തായ കീർത്തി, അതുല്യമായ മഹിമ, അക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപം.

ജന്മമൃത്യുജരാതപ്തജനവിശ്രാന്തിദായിനീ । സര്വോപനിഷദുദ്ഘുഷ്ടാ ശാന്ത്യതീതകലാത്മികാ

ജനനം, മരണം, വയസ്സായതിന്റെ ദുഃഖങ്ങളിൽ പെടുന്നവർക്കു ആശ്വാസം നൽകുന്നവൾ, എല്ലാ ഉപനിഷത്തുകളും പാടുന്നവൾ, സമാധാനത്തെ പോലും അതിക്രമിക്കുന്ന സ്വരൂപം.

ഗമ്ഭീരാ ഗഗനാന്തസ്ഥാ ഗര്വിതാ ഗാനലോലുപാ । കല്പനാരഹിതാ കാഷ്ഠാഽകാന്താ കാന്താര്ധവിഗ്രഹാ

ഗൗരവമുള്ളവൾ, ആകാശത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ വസിക്കുന്നവൾ, അഭിമാനമുള്ളവൾ, ഗാനത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണുന്നവൾ, കൽപ്പനകളില്ലാത്തവൾ, പരമാവസ്ഥ, പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, ഭർത്താവിന്റെ പാതി രൂപം.

കാര്യകാരണനിര്മുക്താ കാമകേലിതരങ്ഗിതാ । കനത്കനകതാടങ്കാ ലീലാവിഗ്രഹധാരിണീ

കാരണവും ഫലവും ഒന്നും ബാധിക്കാത്തവളാണ് അവൾ. പ്രേമലീലയുടെ തിരമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളും, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കാതിലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവളും, കളിയാടാൻ ദൈവീക രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നവളുമാണ്.

അജാ ക്ഷയവിനിര്മുക്താ മുഗ്ധാ ക്ഷിപ്രപ്രസാദിനീ । അന്തര്മുഖസമാരാധ്യാ ബഹിര്മുഖസുദുര്ലഭാ

ജനനം ഇല്ലാത്തവളും നശിക്കാത്തവളും, മനോഹരിയും ക്ഷണത്തിൽ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവളുമാണ് അവൾ. ഉള്ളിലേക്ക് ശ്രദ്ധിക്കുന്നവർക്ക് ആരാധ്യയും പുറത്തേക്ക് നോക്കുന്നവർക്ക് പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരയുമാണ്.

ത്രയീ ത്രിവര്ഗനിലയാ ത്രിസ്ഥാ ത്രിപുരമാലിനീ । നിരാമയാ നിരാലമ്ബാ സ്വാത്മാരാമാ സുധാസൃതിഃ

മൂന്നു വേദങ്ങളുടെയും സാക്ഷാത്കാരവും, ജീവിതത്തിലെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ ആധാരവുമാണ് അവൾ. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവളും, മൂന്നു പുരികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളും, രോഗമില്ലാത്തവളും, ആശ്രയമില്ലാത്തവളും, തന്റെ ആന്തരിക ആനന്ദത്തിൽ തൃപ്തിയുള്ളവളും, അമൃതം പോലെ ഒഴുകുന്നവളുമാണ്.

ഓര് സുധാസ്രുതിഃ സംസാരപങ്കനിര്മഗ്നസമുദ്ധരണപണ്ഡിതാ । യജ്ഞപ്രിയാ യജ്ഞകര്ത്രീ യജമാനസ്വരൂപിണീ

അവൾ അമൃതധാരയാണ്, സാംസാരിക കുഴിയിൽ മുങ്ങിയവരെ രക്ഷിക്കാൻ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാണ്. യജ്ഞങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്നവളും, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്നവളും, യജമാനിയുടെ സ്വരൂപവുമാണ്.

ധര്മാധാരാ ധനാധ്യക്ഷാ ധനധാന്യവിവര്ധിനീ । വിപ്രപ്രിയാ വിപ്രരൂപാ വിശ്വഭ്രമണകാരിണീ

ധർമ്മത്തിന് അടിസ്ഥാനം, സമ്പത്തിന്റെ രക്ഷക, ധനം ധാന്യം എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. ബ്രാഹ്മണരെ സ്നേഹിക്കുകയും, അവരുടെ രൂപം ധരിക്കുകയും, ലോകം സഞ്ചരിക്കാൻ കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിശ്വഗ്രാസാ വിദ്രുമാഭാ വൈഷ്ണവീ വിഷ്ണുരൂപിണീ । അയോനിര് യോനിനിലയാ കൂടസ്ഥാ കുലരൂപിണീ

ലോകം മുഴുവൻ ഗ്രസിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. പവഴപ്പൊലിവ് പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നു, വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു. അവൾക്ക് ജനനം ഇല്ലെങ്കിലും, എല്ലാ ജനനത്തിന്റെയും ആധാരമാണ്. അവൾക്ക് മാറ്റമില്ല, കുടുംബത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമാണ്.

വീരഗോഷ്ഠീപ്രിയാ വീരാ നൈഷ്കര്മ്യാ നാദരൂപിണീ । വിജ്ഞാനകലനാ കല്യാ വിദഗ്ധാ ബൈന്ദവാസനാ

വീരരുടെ കൂട്ടത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. അവൾ വീരവതിയാണ്, പ്രവർത്തനരഹിതാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, ശബ്ദത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്. വിവേകത്തിൽ നിപുണയാണ്, മംഗളവതിയാണ്, ചതുരയാണ്, ബിന്ദുവിൽ വസിക്കുന്നു.

തത്ത്വാധികാ തത്ത്വമയീ തത്ത്വമര്ഥസ്വരൂപിണീ । സാമഗാനപ്രിയാ സൌമ്യാ സദാശിവകുടുമ്ബിനീ

തത്വങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. തത്വങ്ങളാൽ നിർമ്മിതയുമാണ്. തത്വങ്ങളുടെ അർത്ഥത്തിന്റെ സാരമാണ് അവൾ. സാമവേദഗാനം കേൾക്കുന്നതിൽ ആനന്ദം കാണുന്നു, സൌമ്യസ്വഭാവമാണ്, സദാശിവന്റെ ഭാര്യയാണ്.

ഓര് സോമ്യാ സവ്യാപസവ്യമാര്ഗസ്ഥാ സര്വാപദ്വിനിവാരിണീ । സ്വസ്ഥാ സ്വഭാവമധുരാ ധീരാ ധീരസമര്ചിതാ

അവൾ വളരെ സുന്ദരിയാണ്, ഇടതുവഴിയും വലതുവഴിയും എല്ലാം അവളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും നീക്കുന്നവളാണ്. അവൾ സ്വയം നിലനിൽക്കുന്നവളും, സ്വഭാവത്തിൽ മധുരവും, ധൈര്യവതിയും, ധീരന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവളുമാണ്.

ചൈതന്യാര്ഘ്യസമാരാധ്യാ ചൈതന്യകുസുമപ്രിയാ । സദോദിതാ സദാതുഷ്ടാ തരുണാദിത്യപാടലാ

അവളെ ആത്മബോധംകൊണ്ടാണ് ആരാധിക്കുന്നത്; അവൾ ബോധത്തിന്റെ പുഷ്പങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. എല്ലായ്പ്പോഴും ഉദിച്ചിരിക്കുന്നവളും, എല്ലായ്പ്പോഴും തൃപ്തിയുള്ളവളും, പുതുതായി ഉദിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ നിറംപോലെയുള്ളവളുമാണ്.