അവിടെ, പഞ്ചബ്രഹ്മസ്വരൂപങ്ങളായ അഞ്ച് ശവങ്ങളിലിരുന്ന്, ശുദ്ധചൈതന്യത്തിന്റെ, പരമാനന്ദത്തിന്റെ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിറവിൽ, ദേവി സിംഹാസനത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ധ്യാനം, ധ്യാതാവ്, ധേയമെന്നിങ്ങനെ എല്ലാ ധ്യാനരൂപങ്ങളും അവളിൽ ലയിക്കുന്നു. അവൾ ധർമ്മത്തിനും അധർമ്മത്തിനും അതീതയാണു; സർവ്വരൂപിണിയായ അവൾ ജാഗ്രത്, സ്വപ്നം, സൂക്ഷ്മശരീരരൂപം എന്നിവയാൽ ഭാസിക്കുന്നു. സുഷുപ്തിയിലും അതിന്റെ ദേഹരൂപത്തിലും, അതിനപ്പുറമുള്ള തുരീയാവസ്ഥയിലും അവൾ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. അവൾ എല്ലാ അവസ്ഥകൾക്കും അതീതയായി, ഈ സർവസൃഷ്ടിയുടെ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായും, രക്ഷകയായ ഗോവിന്ദസ്വരൂപമായും നിലകൊള്ളുന്നു. ലയത്തിന്റെ സമയത്ത് അവൾ രുദ്രസ്വരൂപം ധരിച്ച് സർവ്വം ലയിപ്പിക്കുന്നു; മറവിയുടെ അധികാരിണിയായ അവൾ സദാശിവസ്വരൂപവുമാണ്, പഞ്ചകൃത്യങ്ങളിൽ എപ്പോഴും തനിക്കു സമർപ്പിതയുമാണ്. സൂര്യമണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഭൈരവിയായ ഭഗവതി, ഐശ്വര്യത്തോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്. കമലത്തിൽ ഇരുന്ന്, ദിവ്യസ്വരൂപിണിയായ അവൾ, പദ്മനാഭന്റെ സഹോദരിയുമാണ്. അവളുടെ കണ്ണുകൾ തുറക്കുമ്പോഴും അടയ്ക്കുമ്പോഴും അനേകം ലോകങ്ങൾ ഉൽഭവിക്കുകയും ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആയിരം തലകളും മുഖങ്ങളും, ആയിരം കണ്ണുകളും കാലുകളും അവളുടേതാണ്. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും ചെറുതായ കീടം വരെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും മാതാവാണ് അവൾ. വർണ്ണാശ്രമധർമങ്ങൾ അവളുടെ ആജ്ഞയാൽ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു; വേദങ്ങൾ തന്നെ അവളുടെ വചനത്തിന്റെ രൂപമാണ്. പുണ്യപാപഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ് അവൾ. വേദങ്ങളുടെ മദ്ധ്യഭാഗം ചൊല്ലുമ്പോൾ അവളുടെ പാദധൂളി അവിടെ അലങ്കരിക്കുന്നു; എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും ഗുണം സമാഹരിച്ചുള്ള മുത്ത് അവളാണ്. മാനവർത്ഥങ്ങൾ നൽകുന്നവളും, പൂർണ്ണതയുടെ പ്രതീകവുമാണ് അവൾ. ലോകങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യവുമാണ് അവൾ; ആദി-അന്തരഹിതയായ മാതാവിനെ വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മ, ഇന്ദ്രൻ എന്നിവരും സേവിക്കുന്നു. നാരായണിയായ അവളുടെ രൂപം ശബ്ദമാണ്; നാമരൂപങ്ങൾക്ക് അതീതയാണവൾ. 'ഹ്രീം' എന്ന ബീജാക്ഷരത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷമായ അവൾ, ലജ്ജാസ്വരൂപിണി, ഹൃദയഹാരിണി, സ്വീകരണവും ഉപേക്ഷണവും ഇല്ലാത്തവളാണ്. രാജാധിരാജന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന രാജ്ഞിയായ അവൾ, കമലനയനിയായ സുന്ദരിയുമാണ്. ആനന്ദകരിയായ അവൾ, ആകർഷകസ്വഭാവം, ഭോഗ്യമായ അവസ്ഥ, മണിമണികൾകൂടിയ അരക്കച്ച ഉണിയുന്നവളാണ്. ലക്ഷ്മിയായി, പൂർണ്ണചന്ദ്രസദൃശമായ മുഖം, പ്രേമസ്വരൂപിണിയായി, പ്രേമത്തിൽ ആനന്ദം കാണുന്നവളാണ് അവൾ. ഭയപരിഹാരിനിയായ അവൾ, അസുരസംഹാരിണി, പ്രീതികരിയായ, ഭർത്താവിൽ പരമസ്നേഹമുള്ളവളാണ്. കാമ്യമായ അവൾ, കാമശക്തിസ്വരൂപിണി, കടംബപുഷ്പങ്ങളിൽ ആനന്ദം കാണുന്നവളാണ്. മംഗളമായ അവൾ, സർവ്വസൃഷ്ടിയുടെ മൂലമായ, കാരുണ്യസുധാസാഗരിയായവളാണ്. കലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളും, കലാഭാഷണത്തിൽ നിപുണയുമാണ് അവൾ; സുന്ദരിയുമായ അവൾ, കടംബരീ മദ്യം ആസ്വദിക്കുന്നവളാണ്. വരദായിനിയായ അവൾ, മനോഹരദൃഷ്ടിയുമാണ്; വരുണിമദസമാഹിതയായ അവളാണ്. ലോകങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്നവളാണ് അവൾ; വേദങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നവളും, വിന്ധ്യപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്നവളും, സൃഷ്ടികാര്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളും, വേദമാതാവും, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയും, ലീലാമയിയായവളുമാണ്. ക്ഷേത്രസ്വരൂപിണിയായ അവൾ, ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞരക്ഷകി, ക്ഷയവൃദ്ധികളില്ലാത്തവളാണ്; ക്ഷേത്രപാലകർ അവളെ ആദരിക്കുന്നു. വിജയിനിയായ അവൾ, പവിത്രയായവൾ, ആരാധനാർഹയായവൾ, ശരണായാഗതന്മാരോട് അനുരാഗമുള്ളവളാണ്. വാഗ്മിയായ, സുന്ദരമായ കേശവതിയുമായി, അഗ്നിമണ്ഡലത്തിൽ വസിക്കുന്നവളാണ്. ഭക്തർക്കു വേണ്ടി കാമധേനുസ്വരൂപിണിയായ അവൾ, ഭവബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നവളാണ്; പാഷണ്ഡികളെ നശിപ്പിക്കുകയും, സദാചാരത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ത്രിവിധതാപത്തിൽ ദഹിക്കുന്നവർക്കു ശശികിരണങ്ങൾ പോലെ ചന്ദനമായ അവൾ, യൗവനപരിപൂർണയായവൾ, യോഗികളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൾ, സുന്ദരനിതംബവതിയായവൾ, അന്ധകാരം നീക്കുന്നവളാണ്. അവൾ ചൈതന്യസ്വരൂപിണി, പരമപദലക്ഷ്യമായവളാണ്; അവളുടെ സ്വാനന്ദം ബ്രഹ്മാദിദേവന്മാർക്കും അനുഭവ്യമായതാകുന്നു. പരമേശ്വരിയായ അവൾ, അന്തഃപ്രജ്ഞാസ്വരൂപിണി, ദർശിനിയായ, പരമേശ്വര്യയായ ശാക്ത്യാണ്. മധ്യമ, വൈഖരീ എന്നീ വാഗ്രൂപങ്ങളായ അവൾ, ഭക്തഹൃദയങ്ങളിൽ ഹംസരൂപിണിയായും വസിക്കുന്നു. കാമേശ്വരന്റെ പ്രാണനാഡിയായ അവൾ, കർമ്മജ്ഞയായ, കാമദേവനാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളാണ്; പ്രേമരസപൂരിതയായ, വിജയിനിയായ, ജലന്ധരസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥാപിതയായവളാണ്. ഒഡിയാണപീഠത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവൾ, ബിന്ദുമണ്ഡലത്തിൽ അഭിവ്യക്തിയുള്ളവളാണ്; രഹസ്യപൂജകളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളും, രഹസ്യനൈവേദ്യങ്ങളിൽ തൃപ്തിയായവളുമാണ്. ക്ഷണത്തിൽ കൃപാനുഗ്രഹം നൽകുന്ന അവൾ, സർവ്വസാക്ഷിണിയായും, സാക്ഷികൾക്കതീതയായവളും, ആറംഗദേവതകളാൽ വേണിയുള്ളവളും, ആറു ദൈവഗുണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായവളുമാണ്. എപ്പോഴും സ്നേഹപൂർവമായ അവൾ, തുല്യരില്ലാത്തവളാണ്; മോക്ഷാനന്ദദായിനിയായ അവൾ, ശാശ്വതമായ പതിനാറാമ്റൂപം, ശ്രീകണ്ഠനോടൊപ്പം ശരീരസമന്വിതയായവളാണ്. പ്രകാശസ്വരൂപമായ അവൾ, പ്രസിദ്ധയായ പരമേശ്വര്യ, ആദിമൂലപ്രകൃതിയായ അവൾ, അവ്യക്തവും, വ്യക്താവ്യക്തസ്വരൂപവുമാണ്. സർവ്വവ്യാപിനിയായ അവൾ, അനേകരൂപിണിയായ, ജ്ഞാനമജ്ഞാനസ്വരൂപിണിയായവളാണ്; മഹാകാമേശന്റെ കണ്ണുകളുടെ കുമുദിനികളെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന ശശികിരണങ്ങളാണ് അവൾ. ഭക്തഹൃദയങ്ങളിലെ അന്ധകാരം സൂര്യപ്രഭയപോലെ നീക്കുന്ന പ്രകാശവലയവുമാണ് അവൾ; ശിവദൂതിയായ, ശിവനാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളും, ശിവസ്വരൂപിണിയായ, മംഗളദായിനിയായവളുമാണ്. ശിവപ്രിയയായ, ശിവഭക്തയായ, മഹാസദ്ഗുണികളുടെ പ്രിയയായ, മഹാന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളാണ് അവൾ; അളവറ്റതും സ്വയം പ്രകാശമാനവുമായ അവൾ, മനസ്സിന്റെയും വാക്കിന്റെയും അതീതയുമാണ്. ചൈതന്യശക്തിസ്വരൂപിയായ അവൾ, ജഡശക്തിയുമാണ്; ഗായത്രിയായ അവൾ, പ്രണവസ്വരൂപിണിയായ, സന്ധ്യാരാധ്യയായ, ദ്വിജഗണങ്ങൾക്കിടയിൽ ആരാധ്യയായവളാണ്. തത്ത്വസാരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന അവൾ, പഞ്ചകോശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവളാണ്; അവളുടെ മഹത്വം അപ്പാരമായതും, ശാശ്വതയൗവനവതിയായതും, മദപ്രഭയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുമാണ്. അവളുടെ അതിരഹിതമായ മദം കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിക്കുന്നു; കാമാഗ്നിയാൽ കവിളുകൾ ചുവന്നിരിക്കുന്നു; അവളുടെ അവയവങ്ങൾ ചന്ദനപുഷ്പം കൊണ്ട് അഭിഷേകിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ചമ്പകപുഷ്പങ്ങളിൽ ആനന്ദം കാണുന്നവളാണ്. കൗശലവതിയായ, സുമൃദുസ്വരൂപിയായ കുരുകുല്ലയായ അവൾ, കുലാധിപതിയാണ്; കുലകുണ്ടത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവളെ കൗലമാർ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നു. കുമാരനും ഗണങ്ങളും അടക്കം സർവ്വജനങ്ങളുടെ മാതാവായ അവൾ, തൃപ്തി, പോഷണം, ബുദ്ധി, സ്ഥിരത, ശാന്തി, മംഗളം, പ്രഭ, ആനന്ദം, വിഘ്നനാശിനി എന്നിവയുടെ ദാതാവാണ്. പ്രഭയാൽ ദീപ്തമായ, ത്രിനയനായ, ചലനശീലമായ കണ്ണുകളുള്ള, ഇച്ഛാനുസാര രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന, ഹംസസദൃശമായ, അലങ്കാരപുഷ്പങ്ങളാൽ ചൂണ്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന, മലയപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്ന മാതാവാണ് അവൾ. കമലസദൃശമായ മുഖം, മനോഹരമായ ക眉കൾ, ഭാസുരമായ, ദേവതകളുടെ നായികയായ, കൃഷ്ണകണ്ഠിയായ, ആകർഷകമായ, ഉണർത്തുന്ന, സൂക്ഷ്മശരീരമായ അവളാണ്. വജ്രേശ്വരിയായ, ഇടതുവശത്തുള്ള മംഗളസ്വരൂപിയായ, പ്രായഭേദങ്ങളില്ലാത്തവളാണ് അവൾ; സിദ്ധമഹിളകളുടെ അധിപതി, സിദ്ധിയുടെയും സിദ്ധജ്ഞാനത്തിന്റെയും മാതാവും, പ്രശസ്തയായവളും. വിഷുദ്ധിചക്രത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവൾ, ചുവപ്പുനിറം, ത്രിനയനം, ഖട്വാങ്കാദി ആയുധങ്ങൾ, ഏകവദനം എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്. പാലും അരിയും നൈവേദ്യമായി ആസ്വദിക്കുന്ന അവൾ, ത്വക്കിൽ വസിക്കുന്നവളാണ്; മൃഗലോകത്തിന് ഭയങ്കരയായവളാണ്; അമൃതാദി മഹാശക്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവളും, ഡാകിനീകളുടെ അധിപതിയും. അനാഹതപദ്മത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവൾ, കൃഷ്ണപ്രഭയുള്ളവളാണ്; ഇരുകുടം, കനകദന്തം, ജപമാലയും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും കൈവശമുള്ളവളാണ്; രക്തത്തിൽ സ്ഥാപിതയായവളാണ്. ഇങ്ങനെ, ഈ ദേവീ സ്വരൂപം സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെയും കാരണമാകുന്നു; അവളിൽ നിന്നാണ് സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം, മറവിയെന്നിങ്ങനെ സർവ്വം ഉത്ഭവിക്കുകയും ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. അവളുടെ മഹത്വം വാചാലതക്കും മനസ്സിനും അതീതമാണ്; ഭക്തിയുടെ പാതയിലൂടെ അവളെ അനുഭവിച്ചറിയാൻ മാത്രമേ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.