സത്പുരുഷന്മാരുടെ കീർത്തിയായി, പുണ്യഫലപ്രദമായ, ആരും കേട്ടാൽ പോലും പുണ്യലാഭം ഉണ്ടാകുന്ന ദേവിയെയാണ് ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. പുലോമജയായ ഇന്ദ്രാണിയാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ദേവി, ഭവബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നവളാണ്. അവളുടെ മുടി മനോഹരവും കുരുളുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. സർവ്വരോഗങ്ങളെ നീക്കിയും മരണത്തെ അകറ്റിയും ലോകത്തിന്റെ ആദിയായ ആകാശത്തിൽ നിന്നാരംഭിക്കുന്ന ജ്ഞാനശക്തിയുടെ സാക്ഷാത്കാരമായി അവൾ ഉണ്ട്. അവൾ സർവ്വജ്ഞ, വിവേകത്തിന്റെ രൂപം, curly hair-ഉം ഉള്ള മോക്ഷദായിനി. സർവ്വത്തിലെ പ്രധാനിയായ, അപരിച്ഛേദ്യമായ രൂപമുള്ള, കലികാല പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന, കാത്യായനീദുഹിതിയായ, കാലസംഹാരിണിയായ, കമലനയനന്മാരായ ദേവതകളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളാണ് അവൾ. പനിനീര് പൂക്കളെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, കറുത്തകണ്ണുകളും കുഞ്ചിതമായ ചിരിയും നിറഞ്ഞ മുഖവും ഉള്ള ശിവപത്നിയായ അവൾ, സ്നേഹത്തിന്റെ സൗഹൃദരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. സദാ തൃപ്തിയായ അവൾ ഭക്തജനങ്ങളുടെ സമ്പത്താണ്, സർവ്വനിയന്ത്രികയും സർവ്വലോകങ്ങളുടെ ഭവാനിയും. സൗഹൃദം പോലുള്ള ഗുണങ്ങളാൽ ലഭ്യയായ അവൾ മഹാപ്രളയത്തിന്റെ സാക്ഷിയാണ്. അവൾ പരാശക്തിയാണ്, പരമഗതിയാണ്, സാന്ദ്രചൈതന്യരൂപിണിയാണ്. ദിവ്യാമൃതത്തിന്റെ മാധുര്യത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവളായി, മാതൃകക്ഷരങ്ങളുടെ സ്വരൂപമായിരിക്കുന്നു. മഹാകൈലാസത്തിൽ വാസമാക്കുന്ന, താമരതണ്ടുപോലെയുള്ള ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള, കരുണാമൂർത്തിയായ പരമേശ്വരിയായ അവളാണ്. സ്വയംജ്ഞാനവും പരംജ്ഞാനവും മംഗലജ്ഞാനവും കാമദേവൻ ആരാധിക്കുന്ന ജ്ഞാനസ്രോതസ്സുമാണ് അവൾ. പതിനാറ് അക്ഷരങ്ങളുടെ രഹസ്യവും, ത്രികൂട്ടവും, അനന്തകാമനകളുടെ ഉറവിടവുമാണ് അവളിൽ. അവളുടെ കൺസൂക്ഷ്മദൃഷ്ടിയിൽ ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകൾ സേവികമാർപോലെ സേവിക്കുന്നു. അവൾ ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രപ്രഭയുമായി വസിക്കുകയും, കപോലത്തിൽ ഇന്ദ്രധനുസ്സിന്റെ പ്രകാശം പോലെ ഭാസുരയുമാണ്. ഹൃദയത്തിൽ സൂര്യപ്രകാശം പോലെ വസിക്കുന്ന അവൾ ത്രികോണത്തിലെ ദീപമാണ്. ദക്ഷദുഹിതിയായ അവൾ, ദാനവസംഹാരിണിയായും ദക്ഷയാഗസംഹാരിണിയായും പ്രശസ്തയാണ്. അവളുടെ നീണ്ട കണ്ണുകൾ മൃദുവായി ചലിക്കുകയും, മുഖം സുഖസ്മിതം ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുരുരൂപിണിയായ അവൾ ഗുണനിധിയായും ഭൂമാതാവായും രഹസ്യലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമായും നിലകൊള്ളുന്നു. ദേവതകളുടെ ദേവതയായ അവൾ, ആചാരശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതയായും ഹൃദയത്തിലെ സൂക്ഷ്മാകാശരൂപിണിയായും, അമാവാസ്യ മുതൽ പൗർണമിവരെ പ്രതിപദാദിദേവതകളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. സകലകലകളുടെയും സാരമായ അവൾ കലാനാഥയും കാവ്യപ്രിയയും ആണ്. അവളുടെ ഇടതും വലതും ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നിവർ ചാമരം പിടിച്ച് സേവിക്കുന്നു. ആദിശക്തിയായ അവൾ, അതിലാവ്യാപ്തമായ, പരമശുദ്ധമായ, അനന്തകോടി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ മാതാവായി ദിവ്യശരീരധാരിണിയാണ്. 'ക്ലീം' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായ അവൾ, അപൂർവ്വമായ രഹസ്യമായ, മോക്ഷപദം നൽകുന്നവളാണ്. ത്രിപുരയായ അവൾ, ത്രിലോകവാസികളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ത്രിരൂപിണിയായ അവൾ, ദേവതകളുടെ ഭവാനിയാണ്. മൂന്നു അക്ഷരങ്ങളാൽ രൂപംകൊള്ളുന്ന, ദിവ്യഗന്ധയുള്ള, കപോലത്തിൽ കുങ്കുമചിഹ്നം ഉള്ള, ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ ഉമയായ അവൾ, ഗന്ധർവന്മാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു. സകലവിശ്വവും അവളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; സ്വർണ്ണത്തിന്റെ സാരഭാഗം അവളുടെ കൈകളിൽ; വരദായിനിയായ അവൾ വാഗ്ദേവതയാണ്. ധ്യാനത്തിലൂടെ ലഭ്യയായ അവൾ, പരിച്ഛേദം ചെയ്യാനാവാത്ത, ജ്ഞാനദായിനിയായ, ജ്ഞാനസ്വരൂപിണിയായാണ്. വേദാന്തങ്ങളാൽ സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുന്ന, സത്യാനന്ദസ്വരൂപയായ അവൾ, ലോപാമുദ്രയാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; അവൾ ലീലാഭാവത്തിൽ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അദൃശ്യമായ, അനുമാനാതീതമായ, ജ്ഞാതാവായ, ജ്ഞേയാതീതയായ യോഗിനിയായ അവൾ, യോഗദായിനിയായും യോഗയോഗ്യയായും യോഗാനന്ദമായും കാലചക്രം വഹിക്കുന്നവളായും നിലകൊള്ളുന്നു. ഇച്ഛ, ജ്ഞാന, ക്രിയാ ശക്തികളുടെ സ്വരൂപമായ അവൾ, സർവാധാരമായും, സത്താസത്ത്വരൂപിണിയായും സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു. എട്ട് രൂപങ്ങളുള്ള, ജയിക്കാനാകാത്ത, ലോകങ്ങളുടെ ഗതിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന, ഏകാകിയായ, ഭൂമിരൂപിണിയായ, അദ്വയമായ, ദ്വന്ദ്വരഹിതയായ ദേവിയാണ് അവൾ. അന്നദായിനിയായ, ധനപ്രദായിനിയായ, പ്രാചീനിയായ, ബ്രഹ്മാത്മൈക്യസ്വരൂപിയായ, വിശാലമായ, ബ്രഹ്മപത്നിയായ, ബ്രഹ്മശക്തിയുള്ള, ബ്രഹ്മാനന്ദമായ, ഹവിപ്രിയയായ ദേവിയാണ് അവൾ. വാച്സ്വരൂപിണിയായ അവൾ, വിപുലമായ സൈന്യങ്ങളുള്ള, സത്താസത്താതീതയായ, സുളഭമായി ആരാധിക്കാവുന്ന, മംഗളപ്രദയായ, മനോഹരിയായ, സുലഭമായ, പരമഗതിയായ ദേവിയാണ്. രാജാധിരാജയായ അവൾ, രാജ്യം നൽകുന്നവളും, രാജാക്കന്മാരുടെ പ്രിയതരയും, വെള്ളിപോലുള്ള കരുണയുള്ളവളും, ഭക്തരോടൊപ്പം രാജസിംഹാസനത്തിൽ പ്രതിഷ്ടിതയായവളുമാണ്. സാമ്രാജ്യശ്രീയായ അവൾ, നിധിനാഥയായും, ചതുർവിദ സേനാധിപതിയായും, സാമ്രാജ്യദായിനിയായും, സത്യനിഷ്ഠയായും, സമുദ്രവലയിതമായവളുമാണ്. ദീക്ഷിതയായ അവൾ, അസുരസംഹാരിണിയായും, സർവ്വലോകങ്ങളെ വശീകരിച്ചവളായും, ചതുർവിധപുരുഷാർത്ഥദായിനിയായും, പ്രചോദിതയായും, സത്ത്ചിതാനന്ദസ്വരൂപിണിയായും നിലകൊള്ളുന്നു. ദേശകാലപരിധികളിൽ പെടാത്തവളും, സർവത്രവ്യാപിച്ചവളും, സർവരെ മോഹിപ്പിക്കുന്നവളും, സരസ്വതീസ്വരൂപിണിയായും, ശാസ്ത്രരൂപിണിയായും, ഗുഹാമാതാവായും, രഹസ്യസ്വരൂപിണിയായും അവൾ ഉണ്ട്. സകലോപാധികളിൽ നിന്നും അകന്നവളായ, സദാശിവപത്നിയായും, സമ്പ്രദായഭവാനിയായും, ഗുണശാലിയായും, ഗുരുമണ്ഡലരൂപിണിയായും അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. കുലാതീതയായ അവൾ, സൂര്യനാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, മായാസ്വരൂപിണിയായ, മാധുര്യത്തോടെ ഭൂമിരൂപിണിയായ, ഗണമാതാവായ, രഹസ്യോപാസകന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, മൃദുലാംഗിയായ, ഗുരുപ്രിയയായ ദേവിയാണ്. സ്വതന്ത്രയായ അവൾ, സർവതന്ത്രേശ്വരിയായ, ദക്ഷിണാമൂർത്തിസ്വരൂപിണിയായ, സനകാദിമുനികളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, ശിവജ്ഞാനദായിനിയായ ദേവിയാണ്. ചൈതന്യശിഖയായ, ആനന്ദകൊമ്പളായ, പ്രേമസ്വരൂപിയായ, സ്നേഹദായിനിയായ അവൾ, നാമജപത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവളാണ്. ആനന്ദജ്ഞാനമായ അവൾ, നൃത്യേശ്വരിയായും നിലകൊള്ളുന്നു. മായാവിശ്വത്തിന്റെ ആധാരമായ, മോക്ഷദായിനിയായ, മോക്ഷസ്വരൂപിണിയായ, നൃത്തപ്രിയയായ, സംഹാരിണിയായ, ലജ്ജാസ്വരൂപിയായ, രംഭാദി അപ്പസരസുകൾ ആരാധിക്കുന്നവളായും അവൾ ഉണ്ട്. ഭവാഗ്നിയെ ശമിപ്പിക്കുന്ന അമൃതവർഷയായും, പാപവനത്തെ കത്തിക്കുന്ന അഗ്നിയായും, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പഞ്ചസാരയെ പറത്തുന്ന കാറ്റായും, ജരാന്ധകാരം നീക്കുന്ന പ്രകാശമായും അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. സൗഭാഗ്യസാഗരത്തിൽ ചന്ദ്രപ്രഭയായും, ഭക്തഹൃദയാകാശത്തിൽ നീലമേഘമായും, രോഗപർവ്വതത്തെ തകർക്കുന്ന ഇടിയുമായും, മരണവൃക്ഷത്തെ വെട്ടുന്ന കുരുവാളായും അവൾ ഉണ്ട്. മഹാരാജ്ഞിയായ, മഹാകാലശക്തിയായ, മഹാഗ്രസയായ, മഹാഭക്ഷകിയായ, അപർണയായ, ചണ്ഡികയായ, ചണ്ടമുണ്ടാസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചവളായും അവൾ അറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷരക്ഷരാത്മികയായ അവൾ, സർവ്വലോകാധിപതിയായും, വിശ്വധാരിണിയായും, ത്രിപുരുഷാർത്ഥദായിനിയായും, മംഗളസ്വരൂപിണിയായും, ത്രിനയനിയായും, ത്രിഗുണാത്മികയായും നിലകൊള്ളുന്നു. സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളായ, പവിത്രമായ, ജപാമലാരൂപിണിയായ, ഉജ്ജ്വലതയുള്ള, യജ്ഞസ്വരൂപിണിയായ, വ്രതപ്രിയയായ ദേവിയാണ് അവൾ. സുലഭപ്രാപ്യയായ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, പാടലിപുഷ്പപ്രിയയായ, മഹത്തായ, മേരുപർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്ന, മണ്ഡാരപുഷ്പപ്രിയയായ ദേവിയാണ്. വീരരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, വിശ്വരൂപിണിയായ, രാഗരഹിതയായ, സർവദിക്കിലും മുഖം ഉള്ള, നവീനരൂപിണിയായ, പരപ്രകാശമായ, പ്രാണദായിനിയായ, പ്രാണസ്വരൂപിണിയായ ദേവിയാണ് അവൾ. മാർതാണ്ഡഭൈരവനാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന അവൾക്ക് മന്ത്രിണിക്ക് രാജ്യം ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മാർതാണ്ഡനു വേണ്ടി ത്രിപുരരാജ്ഞിയായ അവൾ, ജയമാലികയുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ ഉടമയും, ത്രിഗുണാതീതയായും, നിർഗുണസഗുണാത്മികയായും നിലകൊള്ളുന്നു. ഇതിങ്ങനെ, ഈ മഹാദേവിയെ സ്മരിച്ചാൽ അക്ഷയമായ പുണ്യവും, മോക്ഷവും, ഐശ്വര്യവും, സർവ്വമംഗളവും പ്രാപ്യമാകും.