കാമേശന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങിക്കുന്ന മധുരമായ സംഭാഷണവും, വീണയുടെ സംഗീതത്തെയും മന്ദഹാസവും ലജ്ജിപ്പിക്കുന്ന സുമധുരമായ വാക്കുകളും അവളുടേതാണ്. അവളുടെ സുന്ദരമായ താടിയും, കാമേശൻ കെട്ടിയ മംഗലസൂത്രം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന കാന്തിയുള്ള കഴുത്തും അതുല്യമാണ്. സ്വർണ്ണംകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച കങ്കണങ്ങളും വളകളും, മനോഹരമായ രത്നമാലകളും, മുത്തുകളുടെ തൂങ്ങുന്ന മാലകളും അവളുടെ ഭുജങ്ങളെ അലങ്കരിക്കുന്നു. കാമേശ്വരന്റെ പ്രേമരത്നത്തിന് വിലയായി അവളുടെ മൃദുലമായ വക്ഷോഭാഗങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു; അവ രണ്ടും അവളുടെ നാഭിയിൽ നിന്നുയരുന്ന രോമലതയുടെ ഫലങ്ങൾപോലെയാണ്. അത്രയും സുന്ദരവും സുനിശിതവുമായ അവളുടെ അരം, വക്ഷോഭാഗത്തിന്റെ ഭാരത്താൽ മാത്രമേ രൂപംകൊണ്ടതുപോലെ തോന്നുന്നു; മൂന്ന് സുന്ദരമായ കട്ടികൾ അവളുടെ ഇടയണിയുടെ ബന്ധനത്തിൽ തെളിയുന്നു. അവളുടെ കവിളുകൾ തിളങ്ങുന്നു, കമലംപോലെയുള്ള ചുവപ്പും ഓറഞ്ച് നിറങ്ങളിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ അവളെ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മണിമണികൾകൊണ്ടുള്ള കെട്ടി അവളുടെ അരത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു. കാമേശൻ മാത്രം അറിയുന്ന മൃദുലവും മനോഹരവുമായ അവളുടെ തൊണ്ടകൾ, മാണിക്യങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ കിരീടംപോലെയുള്ള മിടുക്കുള്ള മുട്ടുകൾ, ചുവന്ന ഇന്ദ്രഗോപങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന കാലുകൾ, കാമദേവന്റെ വില്ലിന്റെ തന്തുപോലെയുള്ള പാദങ്ങൾ, മയിലിന്റെ പിറകിനെക്കാളും മനോഹരമായ കാൽപാദങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും അവളുടേതാണ്. അവളുടെ നഖത്തിന്റെ പ്രകാശം ഭക്തിപൂർവ്വം വന്ദിക്കുന്നവരുടെ അജ്ഞാനാന്ധകാരം നീക്കുന്നു; അവളുടെ ഇരട്ടപാദങ്ങൾ കമലത്തിന്റെ തിളക്കംകാളും മിന്നുന്നു. മണിമണികൾകൊണ്ടുള്ള പാദസരം അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന അവളുടെ ഭാഗ്യപ്രദമായ കമലപ്പാദങ്ങൾ, ഹംസയുടെ നടപോലെയുള്ള സുന്ദരമായ നട, പരമസൗന്ദര്യത്തിന്റെ നിധിയാണ് അവൾ. അവൾ പൂർണ്ണമായും അരുണവർണ്ണം, ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തും ദോഷമില്ലാത്തവൾ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ; ശിവന്റെ മടിയിൽ കാമേശ്വരിയായിരിക്കുന്നു; ശിവന്റെ ഭാഗ്യപ്രദയായ ഭാര്യ, പ്രിയൻ അവളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. അവൾ മേരുപർവതത്തിന്റെ മദ്ധ്യശിഖരത്തിൽ വസിക്കുന്നു, അതുല്യമായ നഗരത്തിന്റെ രാജ്ഞി, ചിന്താമണിമന്ദിരത്തിൽ വസിക്കുന്നവൾ, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരാൽ നിർമിതമായ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവൾ. മഹാകമലവനം, കടംബവനം, അമൃതസമുദ്രം—ഇവയുടെ നടുവിൽ വസിക്കുന്നവൾ, കാമാക്ഷിയായി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവളാണ് അവൾ. ദൈവമുനികളുടെയും ദേവതകളുടെയും സഭകളിൽ അവളുടെ തേജസ് പുകഴപ്പെടുന്നു; ഭണ്ഡാസുരനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ ശക്തിസേനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവളാണ് അവൾ. സമ്പത്കരിയുടെ ആനകളുടെ സേനയാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു; അനവധി അശ്വസേനകളും അവളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. ചക്രരാജന്റെ രഥത്തിൽ അവൾ ഇരിക്കുന്നു, എല്ലാ ആയുധങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്; മന്ത്രിണി ഗേയചക്രരഥത്തിൽ ഇരുന്ന് അവളെ സേവിക്കുന്നു. കിരിചക്രരഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന അവൾ, ദണ്ഡനാഥയുടെ മുന്നിൽ, അഗ്നിമാലികയുടെ തീരേഖകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട കോട്ടയിൽ വസിക്കുന്നു. ശക്തികളുടെ വീര്യത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന അവൾ, ഭണ്ഡാസുരസേനയെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉത്സുകയായവളാണ്; നിത്യകളുടെ വീരപ്രകടനം അവൾ ഉത്സാഹത്തോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഭണ്ഡാസുരന്റെ പുത്രന്മാരെ വധിക്കാൻ സജ്ജരായ യുവവീരന്മാരുടെ വീര്യത്തിൽ അവൾ ആനന്ദിക്കുന്നു; മന്ത്രിണിയുടെ ജ്ഞാനത്താൽ വിഷംഗന്റെ നാശത്തിൽ അവൾ സന്തോഷിക്കുന്നു. അവളുടെ ദൃഷ്ടിമാത്രത്തിൽ കാമേശ്വരന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു മഹാഗണപതി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; വാരാഹിയുടെ വീര്യത്തിൽ വിഷുക്രന്റെ നാശത്തിൽ അവൾ ആനന്ദിക്കുന്നു. മഹാഗണപതി ഭണ്ഡാസുരന്റെ ഉപദ്രവങ്ങളും മായാജാലങ്ങളും തകർത്തപ്പോൾ അവൾ സന്തോഷിച്ചു; ഭണ്ഡാസുരൻ പ്രയോഗിച്ച ആയുധങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിആയുധങ്ങൾ മഴവർഷംപോലെ പ്രയോഗിച്ചു. അവളുടെ വിരലുകളിൽ നിന്നു നാരായണന്റെ പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങൾ ഉദിച്ചു; വലിയ പാശുപതാസ്ത്രത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ ഭണ്ഡാസുരന്റെ സേനകൾ ചിതലായി. കാമേശ്വരന്റെ അസ്ത്രത്തിൽ ഭണ്ഡാസുരനും അവന്റെ കൂട്ടരും ഇല്ലാതായി; ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും പ്രധാനദേവന്മാരും അവളുടെ മഹത്വം പുകഴ്ത്തുന്നു. ശിവന്റെ തൃതീയനെത്രത്തിൽ ചുട്ടുപോയ കാമദേവനെ പുനർജീവിപ്പിച്ച ഔഷധമാണ് അവൾ; അവളുടെ കമലമുഖം വാഗ്ഭവകൂറ്റത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്. കണ്ഠത്തിൽ നിന്ന് അരം വരെ അവളുടെ മധ്യഭാഗമാകുന്നു; അവൾ ശക്തികൂറ്റത്തിന്റെ ഏകജ്വാലയായി അരത്തിനു താഴെയുള്ള പ്രദേശത്തും നിലകൊള്ളുന്നു. മൂലമന്ത്രത്തിന്റെ സാരമായ അവൾ, മൂലത്രയഭാഗങ്ങളിൽ ശരീരമുള്ളവൾ, കുലാമൃതത്തിൽ മാത്രം ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവളാണ്; കുലരഹസ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നു. കുലവഴിയുടെ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ അവൾ, കുലത്തിന്റെ പരമാവധി എത്തുന്നവൾ, കുലത്തിന്റെ പ്രഭു, കുലത്തിൽ ലയിക്കുന്നവൾ, കുലത്തിന് അപ്പുറമുള്ളവൾ, പുണ്യവ്രതങ്ങൾ ആചരിക്കുന്നവളാണ്. അവൾ മൂലാധാരത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മഗ്രന്ഥി ഭേദിക്കുന്നു; മണിപൂരത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; വിഷ്ണുഗ്രന്ഥി ഭേദിക്കുന്നു. അജ്ഞാചക്രത്തിലെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ അവൾ വസിക്കുന്നു; അവൾ രുദ്രഗ്രന്ഥി ഭേദിക്കുന്നു; ആയിരം ദളങ്ങളുള്ള കമലത്തിൽ ഇരുന്നു അമൃതസാരം ചൊരിയുന്നു. മിന്നലിന്റെ രേഖപോലെയുള്ള പ്രകാശം അവളുടെതാണ്; ആറു ചക്രങ്ങൾക്കുമുകളിൽ അവൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവൾ മഹാശക്തിയായ കുണ്ടലിനിയാണ്, താമരയുടെ നാരിനേക്കാളും സൂക്ഷ്മം. ഭവാനിയായ അവൾ, ധ്യാനത്തിലൂടെ പ്രാപ്യമായവൾ, ഭവസമൂഹത്തെ വെട്ടിമാറ്റുന്ന പരശുവാണ് അവൾ; മംഗളത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവളാണ്; മംഗളത്തിന്റെ സ്വരൂപം; ഭക്തർക്കു ഭാഗ്യദായിനിയാണ് അവൾ. ഭക്തിയെ സ്നേഹിക്കുന്നവൾ, ഭക്തിയിലൂടെ പ്രാപ്യമായവൾ, ഭക്തിയാൽ നിയന്ത്രിതയായവൾ; ഭയത്തെ നീക്കുന്നവൾ; ശംഭുവിന്റെ ഭാര്യ; ശാരദയാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൾ; ശർവന്റെ ഭാര്യ; സുഖം നൽകുന്നവളാണ് അവൾ. ശിവഭാര്യയായ അവൾ, ഐശ്വര്യദായിനി, ഗുണവതിയായവൾ, ശശികലപോലുള്ള മുഖം, സുനിശിതവായ അരം, മനസ്സിന്റെ സമാധാനവും സ്വതന്ത്രതയും അവളുടെതാണ്; അവൾ നിർമലയും അനാശ്രിതയും ദോഷരഹിതയും ആകുന്നു. അവൾ സ്പർശരഹിതം, ശുദ്ധം, നിത്യവും, രൂപരഹിതം, അശാന്തം, ഗുണരഹിതം, അഖണ്ഡം, ശാന്തം, നിരാശയും, അചഞ്ചലവും ആകുന്നു. അവൾ നിത്യമുക്തിയുള്ളവളാണ്, പരിണാമരഹിതം, വിവർത്തത്തിനപ്പുറം, ആശ്രയരഹിതം, ശുദ്ധവും ജ്ഞാനസ്വരൂപവും, ദോഷരഹിതവും, നിരന്തരവുമാണ്. അവൾ കാരണമില്ലാത്തവൾ, ദോഷമില്ലാത്തവൾ, ഉപാധികളില്ലാത്തവൾ, അധിപതിയില്ലാത്തവൾ; രാഗരഹിതം, മമതാവിനാശിനി, അഹങ്കാരരഹിതം, ഗർവനാശിനി. അവൾ ചിന്താരഹിതം, അഹംഭാവരഹിതം, മോഹരഹിതം, മോഹനാശിനി; മമതയില്ലാത്തവൾ, മമതാനാശിനി, പാപരഹിതം, പാപനാശിനിയാണ്. അവൾ ക്രോധരഹിതം, ക്രോധശമിനി, ലോഭരഹിതം, ലോഭനാശിനി; സംശയരഹിതം, സംശയനാശിനി, ഭവാതീതം, ഭവബന്ധനാശിനി. അവൾ സംശയങ്ങളില്ലാത്തവൾ, വ്യത്യാസരഹിതം, അചഞ്ചലവും, അഖണ്ഡവും, ദ്വന്ദ്വനാശിനി; അക്ഷയം, മൃത്യുനാശിനി, നിർവ്യത്ഥം, അസക്തി. അവൾ സമാനതയില്ലാത്തവൾ, കൃഷ്ണകേശി, ക്ഷയരഹിതം, ലംഘനാതീതം; പ്രാപ്യമല്ലാത്തവൾ, ദുർലഭം, ജയിക്കാനാവാത്തവൾ, ദുഃഖനാശിനി, സുഖദായിനി—ഇങ്ങനെയാണ് മഹാദേവിയുടെ മഹിമ.