શ્રીલલિતાસહસ્રનામસ્તોત્રમ્

ઉદ્યદ્ભાનુસહસ્રાભા ચતુર્બાહુસમન્વિતા । રાગસ્વરૂપપાશાઢ્યા ક્રોધાકારાઙ્કુશોજ્જ્વલા

તેવી દેવી, જે હજારો ઉગતા સૂર્યો જેટલી તેજસ્વી છે, ચાર હાથ ધરાવે છે. રાગરૂપ પાશથી શોભાયમાન અને ક્રોધરૂપ અંકુશથી ઝગમગતી છે.

મનોરૂપેક્ષુકોદણ્ડા પઞ્ચતન્માત્રસાયકા । નિજારુણપ્રભાપૂરમજ્જદ્બ્રહ્માણ્ડમણ્ડલા

દેવીનું સ્વરૂપ મન જેવું છે, બાંધ માટે ઈક્ષુદંડ છે અને પાંચ તત્ત્વો તેના બાણ છે. પોતાની લાલિમા જેવી પ્રભાથી આખું બ્રહ્માંડ ડૂબી જાય છે.

ચમ્પકાશોકપુન્નાગસૌગન્ધિકલસત્કચા । કુરુવિન્દમણિશ્રેણીકનત્કોટીરમણ્ડિતા

દેવીના વાળ ચંપા, અશોક, પુન્નાગ અને સુગંધિત ફૂલો વડે શોભાયમાન છે. તેના મસ્તક પર રૂબીના હારથી ઝગમગતું મુગટ શોભે છે.

અષ્ટમીચન્દ્રવિભ્રાજદલિકસ્થલશોભિતા । મુખચન્દ્રકલઙ્કાભમૃગનાભિવિશેષકા

અઠવાડિયાની અષ્ટમીના ચાંદની જેવું તેજ તેના કપાળ પર ઝળહળે છે. તેના મુખ પર ચાંદનીના ડાઘ જેવો કસ્તૂરીનો વિશેષ ચિહ્ન છે, જે સુંદર સુગંધ ફેલાવે છે.

વદનસ્મરમાઙ્ગલ્યગૃહતોરણચિલ્લિકા । વક્ત્રલક્ષ્મીપરીવાહચલન્મીનાભલોચના

તેના મુખ પર કામદેવના મહેલના શુભ તોરણ જેવી શોભા છે. તેના ચહેરા પર લક્ષ્મીજીની કૃપા છે અને તેની આંખો તરતાં માછલીઓ જેવી હલનચલન કરે છે.

નવચમ્પકપુષ્પાભનાસાદણ્ડવિરાજિતા । તારાકાન્તિતિરસ્કારિનાસાભરણભાસુરા

તેની નાક તાજા ચંપકના ફૂલોની ડાળ જેવી તેજસ્વી છે. તેની નાકની વળી ચમકમાં તારાઓ અને ચાંદનીને પણ ઓછા પાડે છે.

કદમ્બમઞ્જરીક્ળિપ્તકર્ણપૂરમનોહરા । તાટઙ્કયુગલીભૂતતપનોડુપમણ્ડલા

તેના કાન પર કદંબના મંજરીઓથી બનેલા કાનના ફૂલો મનમોહક લાગે છે. તેના બંને કાનના કુંડળો સૂર્ય અને ચંદ્રના ગોળા જેવા ઝળહળે છે.

પદ્મરાગશિલાદર્શપરિભાવિકપોલભૂઃ । નવવિદ્રુમબિમ્બશ્રીન્યક્કારિરદનચ્છદા

પદ્મરાગના દર્પણ જેવી ઝળહળતી ગાલો પણ જેને ઓછી લાગે છે, અને જેના હોઠો તાજા મોતી અને બિંબફળની સુંદરતાને પણ લજાવી દે છે.

ઓર્ દશનચ્છદા શુદ્ધવિદ્યાઙ્કુરાકારદ્વિજપઙ્ક્તિદ્વયોજ્જ્વલા । કર્પૂરવીટિકામોદસમાકર્ષિદિગન્તરા

શુદ્ધ જ્ઞાનના અંકુર જેવી ચમકતી અને બે પંક્તિમાં ગોઠવાયેલી દાંતની પંક્તિઓ છે, અને તેના મોઢામાંથી નીકળતો કંપૂર અને પાનનો સુગંધ ચારેય દિશામાં ફેલાય છે.

નિજસલ્લાપમાધુર્યવિનિર્ભર્ત્સિતકચ્છપી । ઓર્ નિજસંલાપ મન્દસ્મિતપ્રભાપૂરમજ્જત્કામેશમાનસા

એમના મીઠા સંવાદથી પણ વીણા નો સંગીત ફિક્કું પડે છે, અથવા એમના હળવા હાસ્ય અને મૃદુ વાણીથી કામેશનું મન આનંદમાં ગરકાવ થઈ જાય છે.

અનાકલિતસાદૃશ્યચિબુકશ્રીવિરાજિતા । ઓર્ ચુબુકશ્રી કામેશબદ્ધમાઙ્ગલ્યસૂત્રશોભિતકન્ધરા

એમનું ચબુક (ઠોડી) એવી સુંદર છે કે તેની સરખામણી કોઈ કરી શકે નહીં, અથવા એમની ગળામાં કામેશે બાંધેલો મંગળસૂત્ર વિશેષ શોભા આપે છે.

કનકાઙ્ગદકેયૂરકમનીયભુજાન્વિતા । રત્નગ્રૈવેયચિન્તાકલોલમુક્તાફલાન્વિતા

સુવર્ણના કંગણ અને કયૂરોથી શોભતા સુંદર ભુજાઓથી યુક્ત, અને રત્નમાળાની સાથે ઝૂલતી મુક્તાની હાર પહેરેલી છે.

કામેશ્વરપ્રેમરત્નમણિપ્રતિપણસ્તની । નાભ્યાલવાલરોમાલિલતાફલકુચદ્વયી

કામેશ્વરના પ્રેમના અમૂલ્ય રત્નના બદલે એમના સ્તન છે, અને એમના નાભિ પરથી ઉગતી નાજુક વાળની વેલના ફળ જેવાં એમના બે સ્તન છે.

લક્ષ્યરોમલતાધારતાસમુન્નેયમધ્યમા । સ્તનભારદલન્મધ્યપટ્ટબન્ધવલિત્રયા

નાજુક વાળની વેલથી ઓળખાતી એમની કમર એટલી પાતળી છે કે, સ્તનના ભારથી જ એનું આકાર બન્યું હોય એવું લાગે છે, અને મધ્યભાગે ત્રણ સુંદર વળયોથી શોભાયમાન છે.

અરુણારુણકૌસુમ્ભવસ્ત્રભાસ્વત્કટીતટી । રત્નકિઙ્કિણિકારમ્યરશનાદામભૂષિતા

એમના કટિપ્રદેશ પર લાલ અને કેસરિયા રંગના તેજસ્વી વસ્ત્રો ઝગમગે છે, અને રત્નજડિત ઘંટાવાળી મનોહર કમરપટ્ટાથી શોભાયમાન છે.

કામેશજ્ઞાતસૌભાગ્યમાર્દવોરુદ્વયાન્વિતા । માણિક્યમુકુટાકારજાનુદ્વયવિરાજિતા

કામેશ્વરજીને જ જાણી શકાય તેવી સુંદર અને કોમળ જાંઘો ધરાવનારી, અને તેના ઘૂંટણો પર મણિક્યમુકૂટની જેમ તેજસ્વી શોભા છવાયેલી છે.

ઇન્દ્રગોપપરિક્ષિપ્તસ્મરતૂણાભજઙ્ઘિકા । ગૂઢગુલ્ફા કૂર્મપૃષ્ઠજયિષ્ણુપ્રપદાન્વિતા

તેના પગના પિંડા લાલ ઇન્દ્રગોપ જીવથી ઘેરાયેલા છે, તેના જાંઘના નીચેનો ભાગ કામદેવના ધનુષ્યની ડોરી જેવો છે, ગુલ્ફો છુપાયેલા છે અને તેના પગના તળવા કાચબાની પીઠ કરતાં પણ વધારે સુંદર છે.

નખદીધિતિસંછન્નનમજ્જનતમોગુણા । પદદ્વયપ્રભાજાલપરાકૃતસરોરુહા

તેના પગના નખનો પ્રકાશ નમન કરનારા લોકોના અજ્ઞાનના અંધકારને દૂર કરે છે અને તેના બંને પગની કિરણો કમળની તેજસ્વિતા કરતાં પણ વધારે છે.

સિઞ્જાનમણિમઞ્જીરમણ્ડિતશ્રીપદામ્બુજા । ઓર્ શિઞ્જાન મરાલીમન્દગમના મહાલાવણ્યશેવધિઃ

તેના પાવન કમળ જેવા પગ ઝણઝણતાં મણિના પાયલથી શોભાયમાન છે; તેની ચાલ હંસની જેમ મૃદુ અને સૌમ્ય છે અને તે સર્વોત્તમ સૌંદર્યનો ખજાનો છે.

સર્વારુણાઽનવદ્યાઙ્ગી સર્વાભરણભૂષિતા । શિવકામેશ્વરાઙ્કસ્થા શિવા સ્વાધીનવલ્લભા

સંપૂર્ણ લાલ રંગની, દરેક અંગે નિર્દોષ, સર્વે આભૂષણોથી શોભાયમાન, શિવ-કામેશ્વરજીની ગોદમાં બેસેલી, શુભ શિવા, અને પોતાનાં પ્રિય પતિને પણ પોતાના વશમાં રાખનાર.

સુમેરુમધ્યશૃઙ્ગસ્થા શ્રીમન્નગરનાયિકા । ચિન્તામણિગૃહાન્તસ્થા પઞ્ચબ્રહ્માસનસ્થિતા

સુમેરુ પર્વતના મધ્ય શિખરે નિવાસ કરતી, દિવ્ય નગરીની રાજરાણી, ચિંતામણિ રત્નોથી બનેલા મહેલમાં વસતી, અને પાંચ બ્રહ્માઓના આસન પર સ્થિત.

મહાપદ્માટવીસંસ્થા કદમ્બવનવાસિની । સુધાસાગરમધ્યસ્થા કામાક્ષી કામદાયિની

મહા કમળવનમાં વસતી, કદંબ વૃક્ષોના વનમાં રહેનારી, અમૃતના સાગરના મધ્યમાં સ્થિત, કામાક્ષી, અને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરનાર.

દેવર્ષિગણસંઘાતસ્તૂયમાનાત્મવૈભવા । ભણ્ડાસુરવધોદ્યુક્તશક્તિસેનાસમન્વિતા

દેવર્ષિગણોની સભામાં જેણે પોતાના તેજથી સ્તુતિ પામી છે, અને ભંડાસુરના વિનાશ માટે સજ્જ શક્તિ સેના સાથે યુક્ત છે.

સમ્પત્કરીસમારૂઢસિન્ધુરવ્રજસેવિતા । અશ્વારૂઢાધિષ્ઠિતાશ્વકોટિકોટિભિરાવૃતા

સંપત્કરીએ હાથીઓ પર બેસીને માતાજીનું સેવન કરે છે, અને અનગણિત ઘોડેસવાર વીરોએ માતાજીને ચારેય બાજુથી ઘેરી રાખ્યા છે.

ચક્રરાજરથારૂઢસર્વાયુધપરિષ્કૃતા । ગેયચક્રરથારૂઢમન્ત્રિણીપરિસેવિતા

માતાજી ચક્રરાજના રથ પર બિરાજમાન છે, સર્વ પ્રકારના શસ્ત્રોથી શોભાયમાન છે, અને મંત્રિણી, જે ગેયચક્રના રથ પર બેઠી છે, તેમની સેવા કરે છે.

કિરિચક્રરથારૂઢદણ્ડનાથાપુરસ્કૃતા । જ્વાલામાલિનિકાક્ષિપ્તવહ્નિપ્રાકારમધ્યગા

માતાજી કિરિચક્રના રથ પર બિરાજમાન છે, દંડનાથ આગળ ચાલે છે, અને જ્વાળામાલિકાએ રચેલા અગ્નિપ્રાકારના મધ્યમાં વસે છે.

ભણ્ડસૈન્યવધોદ્યુક્તશક્તિવિક્રમહર્ષિતા । નિત્યાપરાક્રમાટોપનિરીક્ષણસમુત્સુકા

માતાજી ભંડાસુરની સેના વિનાશ માટે ઉત્સુક શક્તિઓના પરાક્રમથી આનંદિત થાય છે અને નિત્યાઓના શૌર્યદર્શનને ઉત્સુકતાથી નિહાળે છે.

ભણ્ડપુત્રવધોદ્યુક્તબાલાવિક્રમનન્દિતા । મન્ત્રિણ્યમ્બાવિરચિતવિષઙ્ગવધતોષિતા

ભંડાસુરના પુત્રોને મારવા તૈયાર થયેલા યુવાન વીરોની બહાદુરીમાં જેને આનંદ થાય છે અને પોતાની મંત્રી માતાના બુદ્ધિથી વિષંગનો વિનાશ થતાં જે પ્રસન્ન થાય છે.

વિશુક્રપ્રાણહરણવારાહીવીર્યનન્દિતા । કામેશ્વરમુખાલોકકલ્પિતશ્રીગણેશ્વરા

વિશુક્રનું પ્રાણ હરણ કરનાર વારાહીની શૂરવીરતામાં જેને આનંદ થાય છે અને કામેશ્વરનાં મુખના દૃષ્ટિથી જ શ્રીગણેશને પ્રગટ કરનાર છે.