શ્રીલલિતાસહસ્રનામસ્તોત્રમ્

उद्यद्भानुसहस्राभा चतुर्बाहुसमन्विता । रागस्वरूपपाशाढ्या क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला

તેવી દેવી, જે હજારો ઉગતા સૂર્યો જેટલી તેજસ્વી છે, ચાર હાથ ધરાવે છે. રાગરૂપ પાશથી શોભાયમાન અને ક્રોધરૂપ અંકુશથી ઝગમગતી છે.

मनोरूपेक्षुकोदण्डा पञ्चतन्मात्रसायका । निजारुणप्रभापूरमज्जद्ब्रह्माण्डमण्डला

દેવીનું સ્વરૂપ મન જેવું છે, બાંધ માટે ઈક્ષુદંડ છે અને પાંચ તત્ત્વો તેના બાણ છે. પોતાની લાલિમા જેવી પ્રભાથી આખું બ્રહ્માંડ ડૂબી જાય છે.

चम्पकाशोकपुन्नागसौगन्धिकलसत्कचा । कुरुविन्दमणिश्रेणीकनत्कोटीरमण्डिता

દેવીના વાળ ચંપા, અશોક, પુન્નાગ અને સુગંધિત ફૂલો વડે શોભાયમાન છે. તેના મસ્તક પર રૂબીના હારથી ઝગમગતું મુગટ શોભે છે.

अष्टमीचन्द्रविभ्राजदलिकस्थलशोभिता । मुखचन्द्रकलङ्काभमृगनाभिविशेषका

અઠવાડિયાની અષ્ટમીના ચાંદની જેવું તેજ તેના કપાળ પર ઝળહળે છે. તેના મુખ પર ચાંદનીના ડાઘ જેવો કસ્તૂરીનો વિશેષ ચિહ્ન છે, જે સુંદર સુગંધ ફેલાવે છે.

वदनस्मरमाङ्गल्यगृहतोरणचिल्लिका । वक्त्रलक्ष्मीपरीवाहचलन्मीनाभलोचना

તેના મુખ પર કામદેવના મહેલના શુભ તોરણ જેવી શોભા છે. તેના ચહેરા પર લક્ષ્મીજીની કૃપા છે અને તેની આંખો તરતાં માછલીઓ જેવી હલનચલન કરે છે.

नवचम्पकपुष्पाभनासादण्डविराजिता । ताराकान्तितिरस्कारिनासाभरणभासुरा

તેની નાક તાજા ચંપકના ફૂલોની ડાળ જેવી તેજસ્વી છે. તેની નાકની વળી ચમકમાં તારાઓ અને ચાંદનીને પણ ઓછા પાડે છે.

कदम्बमञ्जरीक्ळिप्तकर्णपूरमनोहरा । ताटङ्कयुगलीभूततपनोडुपमण्डला

તેના કાન પર કદંબના મંજરીઓથી બનેલા કાનના ફૂલો મનમોહક લાગે છે. તેના બંને કાનના કુંડળો સૂર્ય અને ચંદ્રના ગોળા જેવા ઝળહળે છે.

पद्मरागशिलादर्शपरिभाविकपोलभूः । नवविद्रुमबिम्बश्रीन्यक्कारिरदनच्छदा

પદ્મરાગના દર્પણ જેવી ઝળહળતી ગાલો પણ જેને ઓછી લાગે છે, અને જેના હોઠો તાજા મોતી અને બિંબફળની સુંદરતાને પણ લજાવી દે છે.

ओर् दशनच्छदा शुद्धविद्याङ्कुराकारद्विजपङ्क्तिद्वयोज्ज्वला । कर्पूरवीटिकामोदसमाकर्षिदिगन्तरा

શુદ્ધ જ્ઞાનના અંકુર જેવી ચમકતી અને બે પંક્તિમાં ગોઠવાયેલી દાંતની પંક્તિઓ છે, અને તેના મોઢામાંથી નીકળતો કંપૂર અને પાનનો સુગંધ ચારેય દિશામાં ફેલાય છે.

निजसल्लापमाधुर्यविनिर्भर्त्सितकच्छपी । ओर् निजसंलाप मन्दस्मितप्रभापूरमज्जत्कामेशमानसा

એમના મીઠા સંવાદથી પણ વીણા નો સંગીત ફિક્કું પડે છે, અથવા એમના હળવા હાસ્ય અને મૃદુ વાણીથી કામેશનું મન આનંદમાં ગરકાવ થઈ જાય છે.

अनाकलितसादृश्यचिबुकश्रीविराजिता । ओर् चुबुकश्री कामेशबद्धमाङ्गल्यसूत्रशोभितकन्धरा

એમનું ચબુક (ઠોડી) એવી સુંદર છે કે તેની સરખામણી કોઈ કરી શકે નહીં, અથવા એમની ગળામાં કામેશે બાંધેલો મંગળસૂત્ર વિશેષ શોભા આપે છે.

कनकाङ्गदकेयूरकमनीयभुजान्विता । रत्नग्रैवेयचिन्ताकलोलमुक्ताफलान्विता

સુવર્ણના કંગણ અને કયૂરોથી શોભતા સુંદર ભુજાઓથી યુક્ત, અને રત્નમાળાની સાથે ઝૂલતી મુક્તાની હાર પહેરેલી છે.

कामेश्वरप्रेमरत्नमणिप्रतिपणस्तनी । नाभ्यालवालरोमालिलताफलकुचद्वयी

કામેશ્વરના પ્રેમના અમૂલ્ય રત્નના બદલે એમના સ્તન છે, અને એમના નાભિ પરથી ઉગતી નાજુક વાળની વેલના ફળ જેવાં એમના બે સ્તન છે.

लक्ष्यरोमलताधारतासमुन्नेयमध्यमा । स्तनभारदलन्मध्यपट्टबन्धवलित्रया

નાજુક વાળની વેલથી ઓળખાતી એમની કમર એટલી પાતળી છે કે, સ્તનના ભારથી જ એનું આકાર બન્યું હોય એવું લાગે છે, અને મધ્યભાગે ત્રણ સુંદર વળયોથી શોભાયમાન છે.

अरुणारुणकौसुम्भवस्त्रभास्वत्कटीतटी । रत्नकिङ्किणिकारम्यरशनादामभूषिता

એમના કટિપ્રદેશ પર લાલ અને કેસરિયા રંગના તેજસ્વી વસ્ત્રો ઝગમગે છે, અને રત્નજડિત ઘંટાવાળી મનોહર કમરપટ્ટાથી શોભાયમાન છે.

कामेशज्ञातसौभाग्यमार्दवोरुद्वयान्विता । माणिक्यमुकुटाकारजानुद्वयविराजिता

કામેશ્વરજીને જ જાણી શકાય તેવી સુંદર અને કોમળ જાંઘો ધરાવનારી, અને તેના ઘૂંટણો પર મણિક્યમુકૂટની જેમ તેજસ્વી શોભા છવાયેલી છે.

इन्द्रगोपपरिक्षिप्तस्मरतूणाभजङ्घिका । गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठजयिष्णुप्रपदान्विता

તેના પગના પિંડા લાલ ઇન્દ્રગોપ જીવથી ઘેરાયેલા છે, તેના જાંઘના નીચેનો ભાગ કામદેવના ધનુષ્યની ડોરી જેવો છે, ગુલ્ફો છુપાયેલા છે અને તેના પગના તળવા કાચબાની પીઠ કરતાં પણ વધારે સુંદર છે.

नखदीधितिसंछन्ननमज्जनतमोगुणा । पदद्वयप्रभाजालपराकृतसरोरुहा

તેના પગના નખનો પ્રકાશ નમન કરનારા લોકોના અજ્ઞાનના અંધકારને દૂર કરે છે અને તેના બંને પગની કિરણો કમળની તેજસ્વિતા કરતાં પણ વધારે છે.

सिञ्जानमणिमञ्जीरमण्डितश्रीपदाम्बुजा । ओर् शिञ्जान मरालीमन्दगमना महालावण्यशेवधिः

તેના પાવન કમળ જેવા પગ ઝણઝણતાં મણિના પાયલથી શોભાયમાન છે; તેની ચાલ હંસની જેમ મૃદુ અને સૌમ્ય છે અને તે સર્વોત્તમ સૌંદર્યનો ખજાનો છે.

सर्वारुणाऽनवद्याङ्गी सर्वाभरणभूषिता । शिवकामेश्वराङ्कस्था शिवा स्वाधीनवल्लभा

સંપૂર્ણ લાલ રંગની, દરેક અંગે નિર્દોષ, સર્વે આભૂષણોથી શોભાયમાન, શિવ-કામેશ્વરજીની ગોદમાં બેસેલી, શુભ શિવા, અને પોતાનાં પ્રિય પતિને પણ પોતાના વશમાં રાખનાર.

सुमेरुमध्यशृङ्गस्था श्रीमन्नगरनायिका । चिन्तामणिगृहान्तस्था पञ्चब्रह्मासनस्थिता

સુમેરુ પર્વતના મધ્ય શિખરે નિવાસ કરતી, દિવ્ય નગરીની રાજરાણી, ચિંતામણિ રત્નોથી બનેલા મહેલમાં વસતી, અને પાંચ બ્રહ્માઓના આસન પર સ્થિત.

महापद्माटवीसंस्था कदम्बवनवासिनी । सुधासागरमध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी

મહા કમળવનમાં વસતી, કદંબ વૃક્ષોના વનમાં રહેનારી, અમૃતના સાગરના મધ્યમાં સ્થિત, કામાક્ષી, અને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરનાર.

देवर्षिगणसंघातस्तूयमानात्मवैभवा । भण्डासुरवधोद्युक्तशक्तिसेनासमन्विता

દેવર્ષિગણોની સભામાં જેણે પોતાના તેજથી સ્તુતિ પામી છે, અને ભંડાસુરના વિનાશ માટે સજ્જ શક્તિ સેના સાથે યુક્ત છે.

सम्पत्करीसमारूढसिन्धुरव्रजसेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्वकोटिकोटिभिरावृता

સંપત્કરીએ હાથીઓ પર બેસીને માતાજીનું સેવન કરે છે, અને અનગણિત ઘોડેસવાર વીરોએ માતાજીને ચારેય બાજુથી ઘેરી રાખ્યા છે.

चक्रराजरथारूढसर्वायुधपरिष्कृता । गेयचक्ररथारूढमन्त्रिणीपरिसेविता

માતાજી ચક્રરાજના રથ પર બિરાજમાન છે, સર્વ પ્રકારના શસ્ત્રોથી શોભાયમાન છે, અને મંત્રિણી, જે ગેયચક્રના રથ પર બેઠી છે, તેમની સેવા કરે છે.

किरिचक्ररथारूढदण्डनाथापुरस्कृता । ज्वालामालिनिकाक्षिप्तवह्निप्राकारमध्यगा

માતાજી કિરિચક્રના રથ પર બિરાજમાન છે, દંડનાથ આગળ ચાલે છે, અને જ્વાળામાલિકાએ રચેલા અગ્નિપ્રાકારના મધ્યમાં વસે છે.

भण्डसैन्यवधोद्युक्तशक्तिविक्रमहर्षिता । नित्यापराक्रमाटोपनिरीक्षणसमुत्सुका

માતાજી ભંડાસુરની સેના વિનાશ માટે ઉત્સુક શક્તિઓના પરાક્રમથી આનંદિત થાય છે અને નિત્યાઓના શૌર્યદર્શનને ઉત્સુકતાથી નિહાળે છે.

भण्डपुत्रवधोद्युक्तबालाविक्रमनन्दिता । मन्त्रिण्यम्बाविरचितविषङ्गवधतोषिता

ભંડાસુરના પુત્રોને મારવા તૈયાર થયેલા યુવાન વીરોની બહાદુરીમાં જેને આનંદ થાય છે અને પોતાની મંત્રી માતાના બુદ્ધિથી વિષંગનો વિનાશ થતાં જે પ્રસન્ન થાય છે.

विशुक्रप्राणहरणवाराहीवीर्यनन्दिता । कामेश्वरमुखालोककल्पितश्रीगणेश्वरा

વિશુક્રનું પ્રાણ હરણ કરનાર વારાહીની શૂરવીરતામાં જેને આનંદ થાય છે અને કામેશ્વરનાં મુખના દૃષ્ટિથી જ શ્રીગણેશને પ્રગટ કરનાર છે.