ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਆਇਨੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਰਘੁਵਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਜਾਣ ਅਤੇ ਅਸਮਝੀਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਕਤ, ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ ਦੇਵੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਤੁਸੀਂ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਦੂਤ ਹੋ, ਅਦਭੁਤ ਤਾਕਤ ਦੇ ਖਜਾਨਾ, ਅੰਜਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹੋ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਮੰਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰਖਦੇ ਹੋ, ਸੁੰਦਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੁੰਦਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਅਤੇ ਝੰਡਾ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ‘ਤੇ ਮੁੰਨ੍ਹਾ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ, ਲਖ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ। ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕੀਤੇ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਜੀਵਨੀ ਬੂਟੀ ਲਿਆ ਕੇ ਲਖ਼ਮਣ ਜੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿਤਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਘੁਵੀਰ ਜੀ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਰਘੁਪਤੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਕਹਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਹੋ।” ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਸਨਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀਆਂ, ਨਾਰਦ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਾਜ—ਇਹ ਸਭ—ਯਮ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੀ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; ਉਹਨੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਲਿਆਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਬਣੇ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਬਣੇ। ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ—ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੂਬਾ ਨਹੀਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਔਖੇ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਕੰਬਦੇ ਹਨ। ਭੂਤ-ਪਰੇਤ ਤੇ ਮੰਦ ਬਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਰੋਗ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਹੜੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ-ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕੀਤੇ। ਜੋ ਵੀ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਧੂਆਂ ਅਤੇ ਸਤਜਨਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਸ਼ਟ ਸਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌ ਨਿਧੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ; ਮਾਤਾ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਭਗਤੀ ਦਾ ਰਸ ਰਖਦੇ ਹੋ; ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਰਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਰਘੁਪਤੀ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦਾ ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਹੀ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੈ, ਜੈ, ਜੈ ਹੋਵੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ! ਅਸਲ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਵਾਮੀ ਵਜੋਂ ਕਿਰਪਾ ਦਿਖਾਓ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ।