ହନୁମାନ ଚାଲୀସା

ଭୀମରୂପ ଧରି ଅସୁର ସଂହାରେ । ରାମଚଂଦ୍ର କେ କାଜ ସଂଵାରେ ॥

ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧରି ଦାନବମାନେକୁ ସଂହାର କଲ। ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କାମ ସଫଳ କଲ।

ଲାଯ ସଂଜୀଵନ ଲଖନ ଜିଯାଯେ । ଶ୍ରୀରଘୁଵୀର ହରଷି ଵୁର ଲାଯେ ॥

ତୁମେ ସଂଜୀବନୀ ଔଷଧ ଆଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେଲା। ଶ୍ରୀ ରଘୁବୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ, ତୁମକୁ ନିଜ ପାଖରେ ନେଲେ।

ରଘୁପତି କୀନ୍ହୀ ବହୁତ ବଡାଯୀ । ତୁମ ମମ ପ୍ରିଯ ଭରତ ସମ ଭାଯୀ ॥

ରଘୁପତି ତୁମର ବଡ଼ ସ୍ତୁତି କଲେ, କହିଲେ— 'ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଭାଇ ଭରତ ଭଳି ପ୍ରିୟ।'

ସହସ ଵଦନ ତୁମ୍ହରୋ ଯଶ ଗାଵୈ । ଅସ କହି ଶ୍ରୀପତି କଂଠ ଲଗାଵୈ ॥

ହଜାର ମୁଁହରେ ତୁମର ଯଶ ଗାଯାଯାଏ। ଏହିପରି କହି, ଶ୍ରୀରାମ ତୁମକୁ କଂଠ ଲଗାଇଲେ।

ସନକାଦିକ ବ୍ରହ୍ମାଦି ମୁନୀଶା । ନାରଦ ଶାରଦ ସହିତ ଅହୀଶା ॥

ସନକାଦି ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମା, ମହାମୁନିମାନେ, ନାରଦ, ସାରସ୍ୱତୀ ଓ ଅହିରାଜ ସମେତ—

ଯମ କୁବେର ଦିଗପାଲ ଜହାଁ ତେ । କଵି କୋଵିଦ କହି ସକେ କହାଁ ତେ ॥

ଯମ, କୁବେର ଓ ଦିଗ୍ଗଜମାନେ, ସହିତ କବି ଓ ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ମହିମାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ତୁମ ଉପକାର ସୁଗ୍ରୀଵହି କୀନ୍ହା । ରାମ ମିଲାଯ ରାଜ ପଦ ଦୀନ୍ହା ॥

ତୁମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବଡ଼ ଉପକାର କରିଥିଲା; ତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ସହିତ ମିଳାଇଦେଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇଦେଲା।

ତୁମ୍ହରୋ ମଂତ୍ର ଵିଭୀଷଣ ମାନା । ଲଂକେଶ୍ଵର ଭଯ ସବ ଜଗ ଜାନା ॥

ତୁମର ଉପଦେଶ ଭିଭୀଷଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଣେ ଯେ ସେ ଲଙ୍କାର ରାଜା ହେଲେ।

ଯୁଗ ସହସ୍ର ଯୋଜନ ପର ଭାନୂ । ଲୀଲ୍ଯୋ ତାହି ମଧୁର ଫଲ ଜାନୂ ॥

ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁମେ ମିଠା ଫଳ ଭାବି ଗିଲିଦେଲା।

ପ୍ରଭୁ ମୁଦ୍ରିକା ମେଲି ମୁଖ ମାହୀ । ଜଲଧି ଲାଂଘି ଗଯେ ଅଚରଜ ନାହୀ ॥

ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଦ୍ରିକା ମୁହଁରେ ରଖି, ଆପଣ ସମୁଦ୍ର ଲାଂଘିଗଲେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।

ଦୁର୍ଗମ କାଜ ଜଗତ କେ ଜେତେ । ସୁଗମ ଅନୁଗ୍ରହ ତୁମ୍ହରେ ତେତେ ॥

ଜଗତର ସମସ୍ତ କଠିନ କାମ ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସହଜ ହୋଇଯାଏ।

ରାମ ଦୁଵାରେ ତୁମ ରଖଵାରେ । ହୋତ ନ ଆଜ୍ଞା ବିନୁ ପୈସାରେ ॥

ଆପଣ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରର ରକ୍ଷକ; ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା କେହି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେନି।

ସବ ସୁଖ ଲହୈ ତୁମ୍ହାରୀ ଶରଣା । ତୁମ ରକ୍ଷକ କାହୂ କୋ ଡରନା ॥

ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ମିଳେ; ଆପଣ ରକ୍ଷା କଲେ କାହାରି କିଛି ଭୟ ନାହିଁ।

ଆପନ ତେଜ ସଂହାରୋ ଆପୈ । ତୀନୋଁ ଲୋକ ହାଂକ ତେଁ କାଂପୈ ॥

ତୁମର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର ହୋଇଯାଏ; ତୁମର ଗର୍ଜନରେ ତିନି ଲୋକ କମ୍ପିଉଠେ।

ଭୂତ ପିଶାଚ ନିକଟ ନହିଁ ଆଵୈ । ମହାଵୀର ଜବ ନାମ ସୁନାଵୈ ॥

ଭୂତ ପିଶାଚ ତୁମର ନାମ ଶୁଣିଲେ କେବେ ନିକଟକୁ ଆସିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ମହାବୀର ତୁମର ନାମ ଶୁଣିଲେ ସେମାନେ ଦୂରେ ରହନ୍ତି।

ନାସୈ ରୋଗ ହରୈ ସବ ପୀରା । ଜପତ ନିରଂତର ହନୁମତ ଵୀରା ॥

ଯେଉଁମାନେ ନିରନ୍ତର ହନୁମାନଙ୍କ ନାମ ଜପନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୀଡା ଦୂରିଯାଏ।

ସଂକଟସେ ହନୁମାନ ଛୁଡାଵୈ । ମନ କ୍ରମ ଵଚନ ଧ୍ଯାନ ଜୋ ଲାଵୈ ॥

ଯେଉଁମାନେ ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥାରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟରୁ ହନୁମାନ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।

ସବ ପର ରାମ ତପସ୍ଵୀ ରାଜା । ତିନ କେ କାଜ ସକଲ ତୁମ ସାଜା ॥

ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ରାମ ତପସ୍ବୀ ରାଜା ଭାବେ ରାଜ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ।

ଔର ମନୋରଥ ଜୋ କୋଯୀ ଲାଵୈ । ତାସୁ ଅମିତ ଜୀଵନ ଫଲ ପାଵୈ ॥ [** ସୋଯି **]

ଯେ କେହି ତୁମ ପାଖରେ ଯେକୌଣସି ଇଛା ନେଇ ଆସେ, ସେ ଅସୀମ ଜୀବନ ଫଳ ପାଏ।

ଚାରୋଁ ଯୁଗ ପ୍ରତାପ ତୁମ୍ହାରା । ହୈ ପରସିଦ୍ଧ ଜଗତ ଉଜିଯାରା ॥

ଚାରିଯୁଗ ଧରି ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଚମକୁଛି; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମର କୀର୍ତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଆଲୋକମୟ।

ସାଧୁସଂତକେ ତୁମ ରଖଵାରେ । ଅସୁର ନିକଂଦନ ରାମ ଦୁଲାରେ ॥

ସାଧୁ ଓ ଭଲ ଲୋକଙ୍କର ତୁମେ ରକ୍ଷା କର, ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କର, ଏବଂ ରାମଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଅଛ।

ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ନଵ ନିଧି କେ ଦାତା । ଅସଵର ଦୀନ୍ହ ଜାନକୀ ମାତା ॥

ଆପଣ ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ଓ ନବ ନିଧିର ଦାତା; ଏହି ଦୟା ଜାନକୀ ମାଆଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ରାମ ରସାଯନ ତୁମ୍ହରେ ପାସା । ସଦା ରହୋ ରଘୁପତି କେ ଦାସା ॥

ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ରାମ ଭକ୍ତିର ଅମୃତ ଅଛି; ଆପଣ ସଦା ରଘୁପତିଙ୍କର ଦାସ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ।

ତୁମ୍ହରେ ଭଜନ ରାମ କୋ ପାଵୈ । ଜନ୍ମ ଜନ୍ମ କେ ଦୁଖ ବିସରାଵୈ ॥

ଆପଣଙ୍କର ଭଜନ କଲେ ରାମଙ୍କୁ ପାଇଯାଏ ଏବଂ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଦୁଃଖ ଭୁଲିଯାଏ।

ଅଂତକାଲ ରଘୁପତି ପୁର ଜାଯୀ । [** ରଘୁଵର **] ଜହାଁ ଜନ୍ମି ହରିଭକ୍ତ କହାଯୀ ॥

ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ରଘୁପତିଙ୍କ ପୁରକୁ ଯିବାକୁ ମିଳେ; ପୁଣି ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହେଉ, ସେଠି ହରିଭକ୍ତ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।

ଔର ଦେଵତା ଚିତ୍ତ ନ ଧରଯୀ । ହନୁମତ ସେଯି ସର୍ଵସୁଖକରଯୀ ॥

ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ମନେ ରଖିବା ନାହିଁ; ହନୁମାନଙ୍କୁ ମନେ ରଖିଲେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ମିଳେ।

ସଂକଟ ହରୈ ମିଟୈ ସବ ପୀରା । ଜୋ ସୁମିରୈ ହନୁମତ ବଲଵୀରା ॥

ଯେଉଁମାନେ ବଳଶାଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଶେଷ ହୁଏ।

ଜୈ ଜୈ ଜୈ ହନୁମାନ ଗୋସାଯୀ । କୃପା କରହୁ ଗୁରୁ ଦେଵ କୀ ନାଯୀ ॥

ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହନୁମାନ ପ୍ରଭୁ! ଗୁରୁ ଦେବଙ୍କ ପରି ଦୟା କରନ୍ତୁ।

ଯହ ଶତଵାର ପାଠ କର ଜୋଯୀ । ଛୂଟହି ବଂଦି ମହାସୁଖ ହୋଯୀ ॥

ଯିଏ ଏହି ପାଠକୁ ଶତବାର ପଢ଼େ, ସେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ବଡ଼ ସୁଖ ପାଏ।