हनुमान चालीसा

बुद्धिहीन तनु जानिके सुमिरौ पवनकुमार बल बुद्धि विद्या देहु मोहि हरहु कलेश विकार ॥

माझे शरीर अज्ञानाने भरले आहे हे जाणून, मी पवनकुमाराचे स्मरण करतो. तू मला बळ, बुद्धी आणि विद्या दे; माझे सगळे दुःख आणि दोष दूर कर.

जय हनुमान ज्ञानगुणसागर । जय कपीश तिहु लोक उजागर ॥

हनुमानाला विजय असो, जो ज्ञान आणि गुणांचा सागर आहे! वानरांचा स्वामी, जो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे, त्याला विजय असो!

रामदूत अतुलित बलधामा । अंजनिपुत्र पवनसुत नामा ॥

रामाचा दूत, अतुलनीय बळाचा धनी, अंजनीचा पुत्र आणि पवनाचा सुत म्हणून प्रसिद्ध आहेस.

महावीर विक्रम बजरंगी । कुमति निवार सुमति के संगी ॥

महावीर, तुझी ताकद वज्रासारखी आहे. तू वाईट विचार दूर करतोस आणि चांगल्या बुद्धीच्या सोबतीने राहतोस.

कंचन वरण विराज सुवेशा । कानन कुंडल कुंचित केशा ॥

तुझा रंग सोन्यासारखा तेजस्वी आहे, सुंदर वस्त्र घातलेली आहेत, कानात वनातील कुंडले घातली आहेत आणि केस कुरळे आहेत.

हाथ वज्र औरु ध्वजा विराजै । कांधे मूंज जनेवू साजै ॥

तुझ्या हातात वज्र आणि ध्वज शोभून दिसतात, आणि तुझ्या खांद्यावर मुञ्जेचा जानवे आहे.

शंकर सुवन केसरीनंदन । तेज प्रताप महा जगवंदन ॥

तू शंकराचा आणि केसरीचा पुत्र आहेस. तुझ्या तेजामुळे आणि प्रतापामुळे सारा जग तुला वंदन करतो.

विद्यावान गुणी अतिचातुर । राम काज करिवे को आतुर ॥

तुला ज्ञान, गुण आणि मोठी चातुर्य लाभली आहे. श्रीरामाचं काम करण्यासाठी तू नेहमीच उत्सुक असतोस.

प्रभु चरित्र सुनिवे को रसिया । राम लखन सीता मन बसिया ॥

प्रभूंच्या लीला ऐकण्यात तुला खूप आनंद मिळतो. श्रीराम, लक्ष्मण आणि सीता तुझ्या मनात नेहमी वास करतात.

सूक्ष्मरूप धरि सियहि दिखावा । विकटरूप धरि लंक जरावा ॥

तू सूक्ष्म रूप धारण करून सीतेला दर्शन दिलंस आणि विकराळ रूप घेऊन लंका जाळून टाकलीस.

भीमरूप धरि असुर संहारे । रामचंद्र के काज संवारे ॥

भीषण रूप घेऊन तू राक्षसांचा नाश केलास आणि श्रीरामांची सर्व कामं पूर्ण केलीस.

लाय संजीवन लखन जियाये । श्रीरघुवीर हरषि वुर लाये ॥

तू संजीवनी औषध आणून लक्ष्मणाचा जीव वाचवला, आणि श्रीराघवीराच्या आनंदाला पारावार उरला नाही.

रघुपति कीन्ही बहुत बडायी । तुम मम प्रिय भरत सम भायी ॥

रघुपतींनी तुझं फार मोठं कौतुक केलं आणि म्हणाले, 'तू मला भरतासारखाच प्रिय आहेस.'

सहस वदन तुम्हरो यश गावै । अस कहि श्रीपति कंठ लगावै ॥

श्रीराम म्हणाले, 'तुझं यश हजारो मुखांनी गायले जातं,' आणि मग त्यांनी तुला मिठीत घेतलं.

सनकादिक ब्रह्मादि मुनीशा । नारद शारद सहित अहीशा ॥

सनक, ब्रह्मा, मोठे ऋषी, नारद, सरस्वती आणि शेषनाग — हे सगळे मिळून,

यम कुबेर दिगपाल जहाँ ते । कवि कोविद कहि सके कहाँ ते ॥

यम, कुबेर आणि दिशा राखणारे देवसुद्धा, तसेच कवी आणि विद्वान, तुझ्या महिम्याचं पूर्ण वर्णन करू शकत नाहीत.

तुम उपकार सुग्रीवहि कीन्हा । राम मिलाय राज पद दीन्हा ॥

तू सुग्रीवावर मोठं उपकार केलंस; त्याला रामाशी भेट घडवलीस आणि पुन्हा त्याचं राज्य मिळवून दिलंस.

तुम्हरो मंत्र विभीषण माना । लंकेश्वर भय सब जग जाना ॥

विभीषणानं तुझं सांगणं मान्य केलं आणि तो लंकेचा राजा झाला, हे सगळ्या जगाला माहीत आहे.

युग सहस्र योजन पर भानू । लील्यो ताहि मधुर फल जानू ॥

हजारो योजन दूर असलेला सूर्य तू गोड फळ समजून गिळला होतास.

प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माही । जलधि लांघि गये अचरज नाही ॥

प्रभूची अंगठी तोंडात ठेवून, तू समुद्र ओलांडलास — यात काहीच आश्चर्य नाही.

दुर्गम काज जगत के जेते । सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते ॥

जगातली कितीही कठीण कामं तुझ्या कृपेने सहज होतात.

राम दुवारे तुम रखवारे । होत न आज्ञा बिनु पैसारे ॥

रामाच्या दाराचा राखणदार तूच आहेस; तुझ्या परवानगीशिवाय कुणीही आत जाऊ शकत नाही.

सब सुख लहै तुम्हारी शरणा । तुम रक्षक काहू को डरना ॥

तुझ्या आश्रयात सर्व सुख मिळतं; तू रक्षण करत असताना कुणालाही काही भीती नाही.

आपन तेज संहारो आपै । तीनोँ लोक हांक तेँ कांपै ॥

तुझ्या तेजामुळे सर्व संकटं नाहीशी होतात; तुझ्या गर्जनेने तिन्ही लोक थरथर कापतात.

भूत पिशाच निकट नहिँ आवै । महावीर जब नाम सुनावै ॥

भूतं आणि पिशाचं तुझं नाव ऐकताच जवळही येत नाहीत, महावीराचं नाव जिथे घेतलं जातं तिथे.

नासै रोग हरै सब पीरा । जपत निरंतर हनुमत वीरा ॥

तुझं नाव अखंड जपणाऱ्यांचे सर्व रोग आणि दुःख तू नाहीशी करतोस, वीर हनुमान.

संकटसे हनुमान छुडावै । मन क्रम वचन ध्यान जो लावै ॥

मन, कृती आणि वाणी यांनी जो तुझं ध्यान करतो, त्याला संकटातून हनुमान सोडवतो.

सब पर राम तपस्वी राजा । तिन के काज सकल तुम साजा ॥

सर्वांवर राम हे तपस्वी राजा आहेत; त्यांची सर्व कामं तू पूर्ण केलीस.

और मनोरथ जो कोयी लावै । तासु अमित जीवन फल पावै ॥ [** सोयि **]

जो कोणी तुझ्याकडे कोणतीही इच्छा घेऊन येतो, त्याला अमाप आयुष्यातील फळ मिळतं.