હનુમાન ચાલીસા

બુદ્ધિહીન તનુ જાનિકે સુમિરૌ પવનકુમાર બલ બુદ્ધિ વિદ્યા દેહુ મોહિ હરહુ કલેશ વિકાર ॥

મારી બુદ્ધિ ઓછી છે તે જાણીને, પવનપુત્રનું સ્મરણ કરું છું; મને શક્તિ, સમજ અને જ્ઞાન આપો, અને મારા દુઃખ તથા દોષ દૂર કરો.

જય હનુમાન જ્ઞાનગુણસાગર । જય કપીશ તિહુ લોક ઉજાગર ॥

હનુમાનજીને વિજય, જેઓ જ્ઞાન અને ગુણોના સમુદ્ર છે! વાનરરાજને વિજય, જેઓ ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે!

રામદૂત અતુલિત બલધામા । અંજનિપુત્ર પવનસુત નામા ॥

રામના દૂત, અદ્વિતીય બલના ધામ, અંજનીપુત્ર અને પવનપુત્ર તરીકે ઓળખાતા.

મહાવીર વિક્રમ બજરંગી । કુમતિ નિવાર સુમતિ કે સંગી ॥

મહાન વીર, બલવાન અને વજ્ર જેવો મજબૂત, તમે દુર્ભાવના દૂર કરો છો અને સારા વિચારોના સાથી છો.

કંચન વરણ વિરાજ સુવેશા । કાનન કુંડલ કુંચિત કેશા ॥

સોનાની જેમ ચમકતા રંગમાં, સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલા, જંગલના કુંડળ અને વાળ વળેલા છે.

હાથ વજ્ર ઔરુ ધ્વજા વિરાજૈ । કાંધે મૂંજ જનેવૂ સાજૈ ॥

તમારા હાથમાં વજ્ર અને ધ્વજ ઝળહળે છે, અને ખભા પર મુંજનો જનેવ adorn કરે છે.

શંકર સુવન કેસરીનંદન । તેજ પ્રતાપ મહા જગવંદન ॥

શંકરનાં પુત્ર અને કેસરીના દિકરા, તમારી તેજસ્વિતા અને મહિમા આખા જગત દ્વારા પૂજાય છે.

વિદ્યાવાન ગુણી અતિચાતુર । રામ કાજ કરિવે કો આતુર ॥

તમે જ્ઞાનથી ભરપૂર, ગુણવંત અને ખૂબ ચતુર છો; રામનું કામ કરવા માટે હંમેશા ઉત્સુક રહો છો.

પ્રભુ ચરિત્ર સુનિવે કો રસિયા । રામ લખન સીતા મન બસિયા ॥

પ્રભુના કાર્યો સાંભળવામાં તમને આનંદ આવે છે; રામ, લક્ષ્મણ અને સીતાનું મન તમારા હૃદયમાં વસે છે.

સૂક્ષ્મરૂપ ધરિ સિયહિ દિખાવા । વિકટરૂપ ધરિ લંક જરાવા ॥

સૂક્ષ્મ રૂપ ધારણ કરીને તમે સીતાને દર્શન આપ્યા; વિકટ રૂપ ધારણ કરીને તમે લંકાને બળાવી દીધી.

ભીમરૂપ ધરિ અસુર સંહારે । રામચંદ્ર કે કાજ સંવારે ॥

ભયાનક રૂપ ધારણ કરીને તમે અસુરોને નાશ કર્યા અને રામચંદ્રના કામો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા.

લાય સંજીવન લખન જિયાયે । શ્રીરઘુવીર હરષિ વુર લાયે ॥

તમે સંજીવનિ ઔષધી લાવીને લક્ષ્મણને જીવંત કર્યા અને શ્રી રઘુવીર પાસે આનંદપૂર્વક પાછા આવ્યા.

રઘુપતિ કીન્હી બહુત બડાયી । તુમ મમ પ્રિય ભરત સમ ભાયી ॥

રઘુપતિએ તમને ખૂબ વખાણ્યા અને કહ્યું કે, 'તમે મને મારા ભાઈ ભરત જેટલા જ પ્રિય છો.'

સહસ વદન તુમ્હરો યશ ગાવૈ । અસ કહિ શ્રીપતિ કંઠ લગાવૈ ॥

હજારો મોઢે તમારી મહિમા ગવાય છે; એમ કહીને શ્રીરામે તમને ગળે લગાવ્યા.

સનકાદિક બ્રહ્માદિ મુનીશા । નારદ શારદ સહિત અહીશા ॥

સનકાદિક મુનિઓ, બ્રહ્મા, મોટા મોટા ઋષિઓ, નારદ, સરસ્વતી અને શેષનાગ—all મળીને—

યમ કુબેર દિગપાલ જહાઁ તે । કવિ કોવિદ કહિ સકે કહાઁ તે ॥

યમ, કૂબેર અને દિશાઓના રક્ષક પણ, કવિઓ અને વિદ્વાનો સાથે, તમારી મહિમા સંપૂર્ણ રીતે વર્ણવી શકતા નથી.

તુમ ઉપકાર સુગ્રીવહિ કીન્હા । રામ મિલાય રાજ પદ દીન્હા ॥

તમે સુગ્રીવ પર મોટું ઉપકાર કર્યું; તેને રામજી સાથે મળાવ્યા અને ફરીથી રાજપદ અપાવ્યું.

તુમ્હરો મંત્ર વિભીષણ માના । લંકેશ્વર ભય સબ જગ જાના ॥

વિભીષણએ તમારો સલાહ માન્યો અને આખું જગત જાણે છે કે તે લંકાનો રાજા બન્યો.

યુગ સહસ્ર યોજન પર ભાનૂ । લીલ્યો તાહિ મધુર ફલ જાનૂ ॥

યુગો સુધી દૂર રહેલો સૂર્ય, તમે તેને મીઠું ફળ સમજીને ગળી લીધો.

પ્રભુ મુદ્રિકા મેલિ મુખ માહી । જલધિ લાંઘિ ગયે અચરજ નાહી ॥

પ્રભુની મુદ્રિકા મોઢામાં રાખી, તું સમુદ્ર પાર કરી ગયો, એમાં કોઈ અચરજ નથી.

દુર્ગમ કાજ જગત કે જેતે । સુગમ અનુગ્રહ તુમ્હરે તેતે ॥

જગતમાં જેટલા મુશ્કેલ કામ છે, તે બધાં તારી કૃપાથી સરળ થઈ જાય છે.

રામ દુવારે તુમ રખવારે । હોત ન આજ્ઞા બિનુ પૈસારે ॥

તુ રામજીના દ્વારનો રક્ષક છે; તારી આજ્ઞા વિના કોઈ અંદર જઈ શકતું નથી.

સબ સુખ લહૈ તુમ્હારી શરણા । તુમ રક્ષક કાહૂ કો ડરના ॥

તમારી શરણમાં બધું સુખ મળે છે; તમે રક્ષક હો, તો કોઈને ડરવાની જરૂર નથી.

આપન તેજ સંહારો આપૈ । તીનોઁ લોક હાંક તેઁ કાંપૈ ॥

તમારા તેજથી બધાં દુઃખ દૂર થાય છે; તમારા ગર્જનાથી ત્રણેય લોક કંપી ઉઠે છે.

ભૂત પિશાચ નિકટ નહિઁ આવૈ । મહાવીર જબ નામ સુનાવૈ ॥

ભૂત-પ્રેત તમારા નામ સાંભળતાં નજીક પણ આવતાં નથી, મહાવીરના નામથી બધાં દૂર ભાગે છે.

નાસૈ રોગ હરૈ સબ પીરા । જપત નિરંતર હનુમત વીરા ॥

હનુમાનજીનું નામ સતત જપનારના રોગ અને બધાં દુઃખો તમે દૂર કરો છો.

સંકટસે હનુમાન છુડાવૈ । મન ક્રમ વચન ધ્યાન જો લાવૈ ॥

જે મન, કર્મ અને વાણીથી હનુમાનજીનું ધ્યાન કરે છે, તેમને તમે સંકટમાંથી મુક્ત કરો છો.

સબ પર રામ તપસ્વી રાજા । તિન કે કાજ સકલ તુમ સાજા ॥

સર્વે પર રામ તપસ્વી રાજા છે; તેમનાં બધાં કામો તમે પૂર્ણ કર્યા છે.

ઔર મનોરથ જો કોયી લાવૈ । તાસુ અમિત જીવન ફલ પાવૈ ॥ [** સોયિ **]

અને જે કોઈ તમારી પાસે ઈચ્છા લઈને આવે, તેને જીવનમાં અનંત ફળ મળે છે.