యజ్ఞహర్తా యజ్ఞకర్తా యజ్ఞానాం ఫలదాయకః । యజ్ఞగోప్తా యజ్ఞమయో దక్షయజ్ఞవినాశకృత్
యజ్ఞాన్ని స్వీకరించేవాడు, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడు, యజ్ఞాలకు ఫలితాలు ఇచ్చేవాడు, యజ్ఞాన్ని కాపాడేవాడు, యజ్ఞస్వరూపుడు, దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడు.
వక్రతుణ్డో మహాకాయః కోటిసూర్యసమప్రభః । ఏకదంష్ట్రః కృష్ణపిఙ్గో వికటో ధూమ్రవర్ణకః
వంకర సొంకుతో ఉన్నవాడు, విస్తారమైన దేహం కలవాడు, కోట్లాది సూర్యుల్లా ప్రకాశించేవాడు, ఒక్క దంతం ఉన్నవాడు, నలుపు మరియు పింగళమైన కళ్లతో, భయంకరుడు, పొగరంగు వర్ణంతో ఉన్నవాడు.
టఙ్కధారీ జమ్బుకశ్చ నాయకః శూర్పకర్ణకః । సువర్ణగర్భః సుముఖః శ్రీకరః సర్వసిద్ధిదః
పరశు ధరించినవాడు, నక్కలా ఉండేవాడు, నాయకుడు, చెరుకు ఆకుల్లా చెవులు కలవాడు, బంగారు గర్భుడు, అందమైన ముఖంతో ఉన్నవాడు, శ్రీను ప్రసాదించేవాడు, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదించేవాడు.
సువర్ణవర్ణో హేమాఙ్గో మహాత్మా చన్దనచ్ఛవిః । స్వఙ్గః స్వక్షః ౮౦౦ శతానన్దో లోకవిల్లోకవిగ్రహః
సువర్ణవర్ణుడై, బంగారు వర్ణంతో మెరిసే అవయవాలు కలవాడై, మహాత్ముడై, గంధపు చెక్క వలె ప్రకాశిస్తూ, తన స్వంత అవయవాలతో, తన కన్నులతో, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండే వాడై, లోకాల్లోని అన్నిటికీ రూపంగా ఉన్నవాడు.
ఇన్ద్రో జిష్ణుర్ధూమకేతుర్వహ్నిః పూజ్యో దవాన్తకః । పూర్ణానన్దః పరానన్దః పురాణపురుషోత్తమః
ఇంద్రుడై, విజేతగా, ధూమకేతువై, అగ్నివై, పూజించదగినవాడై, అరణ్యాగ్నిని నాశనం చేసే వాడై, సంపూర్ణ ఆనందంగా, పరమానందంగా, పురాతనమైన ఉత్తమ పురుషుడై ఉన్నవాడు.
కుమ్భభృత్ కలశీ కుబ్జో మీనమాంససుతర్పితః । రాశితారాగ్రహమయస్తిథిరూపో జగద్విభుః
కుంభాన్ని ధరించినవాడై, కలశంతో సంబంధమున్నవాడై, వంకర వెన్నెముక కలవాడై, చేప మాంసం నైవేద్యంతో సంతృప్తుడై, నక్షత్రాలు, తారలు, గ్రహాల సమాహారంగా, కాలరూపాన్ని ధరించి, జగత్తుకు అధిపతిగా ఉన్నవాడు.
ప్రతాపీ ప్రతిపత్ప్రేయాన్ ద్వితీయోఽద్వైతనిశ్చితః । త్రిరూపశ్చ తృతీయాగ్నిస్త్రయీరూపస్త్రయీతనుః
ప్రతాపశాలి, పాడ్యమి రోజున ప్రీతిపాత్రుడై, ద్వితీయుడై, అద్వైత సత్యంలో స్థిరుడై, మూడు రూపాలతో, మూడవ అగ్నిగా, త్రిరూపుడై, త్రిగుణ స్వరూపుడై ఉన్నవాడు.
చతుర్థీవల్లభో దేవో పారగః పఞ్చమీరవః । షడ్రసాస్వాదకోఽజాతః షష్ఠీ షష్టికవత్సరః
చవితి రోజున ప్రియమైన దేవుడు, పాపాలను దాటి పోయించేవాడు, పంచమి రోజున స్వరం వినిపించేవాడు, ఆరు రుచులను ఆస్వాదించేవాడు, జన్మించని వాడు, ఆరవవాడు, అరవై ఏళ్ళ సంవత్సరంగా ఉన్నవాడు.
సప్తార్ణవగతిః సారః సప్తమీశ్వర ఈహితః । అష్టమీనన్దనోఽనార్తో నవమీభక్తిభావితః
ఏడు నదుల ప్రవాహంలో సంచరించేవాడు, సారమైనవాడు, సప్తమి రోజున అధిపతి, అందరికీ ఆకాంక్షితుడు, అష్టమి రోజున ఆనందాన్ని పంచేవాడు, బాధలేనివాడు, నవమి రోజున భక్తుల ప్రేమతో పూజింపబడేవాడు.
దశదిక్పతిపూజ్యశ్చ దశమీ ద్రుహిణో ద్రుతః । ఏకాదశాత్మా గణపో ద్వాదశీయుగచర్చితః
పది దిక్కుల పాలకులు పూజించే వాడు, పదవవాడు, బ్రహ్మగా ఉన్నవాడు, వేగంగా కదిలేవాడు, పదకొండవదిగా ఆత్మగా ఉన్నవాడు, గణాధిపతి, పన్నెండు జంటల్లో ఆరాధించబడేవాడు.
త్రయోదశమనుస్తుత్యశ్చతుర్దశసురప్రియః । చతుర్దశేన్ద్రసంస్తుత్యః పూర్ణిమానన్దవిగ్రహః
పదమూడు అక్షరాలలో స్తుతించబడేవాడు, పద్నాలుగు లోకాల దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, పద్నాలుగు ఇంద్రులచే స్తుతించబడేవాడు, పూర్ణిమ రోజున ఆనందరూపుడైనవాడు.
దర్శాదర్శో దర్శనశ్చ వానప్రస్థో మునీశ్వరః । మౌనీ మధురవాఙ్మూలం మూర్తిమాన్ మేఘవాహనః
అయన కొత్త చంద్రమాసం, పూర్ణచంద్రుడూ, దర్శనం, దర్శించేవాడు, అరణ్యంలో నివసించేవాడు, మునులలో శ్రేష్ఠుడు, మౌనంగా ఉండేవాడు, మాట తీయగా ఉండేది, మాటలకు మూలమైనవాడు, స్వరూపుడూ, మేఘాన్ని వాహనంగా చేసుకునేవాడు.
మహాగజో జితక్రోధో జితశత్రుర్జయాశ్రయః । రౌద్రో రుద్రప్రియో రుక్మో రుద్రపుత్రోఽఘతాపనః
అతడు మహాగజం, కోపాన్ని జయించినవాడు, శత్రువులను ఓడించినవాడు, విజయానికి ఆశ్రయం, ఉగ్ర స్వభావం కలవాడు, రుద్రునికి ప్రియమైనవాడు, బంగారు వర్ణుడు, రుద్రుని కుమారుడు, పాపాలను నశింపజేసేవాడు.
భవప్రియో భవానీష్టో భారభృద్భూతభావనః । గాన్ధర్వకుశలోఽకుణ్ఠో వైకుణ్ఠో విష్ణుసేవితః
భవుడికి ప్రియమైనవాడు, భవానికి ఇష్టమైనవాడు, భారాన్ని మోయగలవాడు, భూతాలను సృష్టించేవాడు, గంధర్వ కళల్లో నిపుణుడు, ఎటువంటి ఆటంకాలు లేని వాడు, వైకుంఠుడు, విష్ణువు సేవించే వాడు.
వృత్రహా విఘ్నహా సీరః సమస్తదురితాపహః । మఞ్జులో మార్జనో మత్తో దుర్గాపుత్రో దురాలసః
వృత్రాసురుని సంహరించినవాడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, బలవంతుడు, అన్ని దురితాలను పోగొట్టేవాడు, ఆకర్షణీయుడు, పవిత్రతను కలిగించేవాడు, మత్తులో ఉన్నవాడు, దుర్గాదేవి కుమారుడు, ఎప్పుడూ అలసట లేకుండా ఉండేవాడు.
అనన్తచిత్సుధాధారో వీరో వీర్యైకసాధకః । భాస్వన్ముకుటమాణిక్యః కూజత్కిఙ్కిణిజాలకః
అనంతమైన అమృతస్వరూపమైన చైతన్యాన్ని ప్రసరింపజేసేవాడు, వీరుడు, పరాక్రమాన్ని ఒక్కడే సాధించేవాడు. అతని తేజోమయమైన కిరీటంలో మణులు మెరిసిపోతుంటాయి, చుట్టూ చిన్న గంటలు మోగుతూ ఉంటాయి.
శుణ్డాధారీ తుణ్డచలః కుణ్డలీ ముణ్డమాలకః । పద్మాక్షః పద్మహస్తశ్చ ౯౦౦ పద్మనాభసమర్చితః
తనకు సొంపైన సొండ ఉంది, ఆ సొండ కదులుతూ ఉంటుంది, వంపుగా తిరిగినవాడు, ముండమాల ధరించినవాడు. అతని కన్నులు పద్మాలవంటివి, చేతిలో పద్మాన్ని పట్టుకున్నాడు, పద్మనాభుడు కూడా అతన్ని ఆరాధిస్తాడు.
ఉద్గీథో నరదన్తాఢ్యమాలాభూషణభూషితః । నారదో వారణో లోలశ్రవణః శూర్పకశ్రవాః
పాటలతో స్తుతించబడేవాడు, మానవ దంతాల మాల ధరించినవాడు, వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడ్డవాడు. నారదుడు, ఏనుగు రూపుడు, చంచలమైన చెవులు కలవాడు, అతని చెవులు ఊదిన గడలవంటివి.
బృహదుల్లాసనాసాఢ్యవ్యాప్తత్రైలోక్యమణ్డలః । ఇలామణ్డలసమ్భ్రాన్తకృతానుగ్రహజీవకః
మహా ఆనందంగా కూర్చున్నవారికి సులభంగా లభించేవాడు, మూడు లోకాలను వ్యాపించి ఉన్నవాడు. భూమి లోకంలో మాయలో పడినవారికి అనుగ్రహాన్ని ఇచ్చి, వారికి జీవనశక్తిని ప్రసాదించేవాడు.
బృహత్కర్ణాఞ్చలోద్భూతవాయువీజితదిక్తటః । బృహదాస్యరవాక్రాన్తభీమబ్రహ్మాణ్డభాణ్డకః
తన విస్తారమైన చెవి చివరల నుంచి ఊదే గాలులు అన్ని దిశలను జయిస్తాయి; ఆయన గొప్ప నోటి గర్జనతో భయంకరమైన బ్రహ్మాండపు పొరను కూడా అధిగమిస్తాడు.
బృహత్పాదసమాక్రాన్తసప్తపాతాలవేపితః । బృహద్దన్తకృతాత్యుగ్రరణానన్దరసాలసః
తన విస్తారమైన పాదాలతో ఏడు పాతాళాలను తడుముతూ వాటిని కంపింపజేస్తాడు; ఆయన గొప్ప దంతాలతో భయంకరమైన యుద్ధంలో ఆనందాన్ని ఆస్వాదిస్తాడు.
బృహద్ధస్తధృతాశేషాయుధనిర్జితదానవః । స్ఫురత్సిన్దూరవదనః స్ఫురత్తేజోఽగ్నిలోచనః
తన బలమైన చేతులతో అన్ని ఆయుధాలను ధరించి రాక్షసులను జయిస్తాడు; ఆయన ముఖం సింధూరంతో ప్రకాశిస్తూ, కళ్ళు అగ్నిలా మెరుస్తుంటాయి.
ఉద్దీపితమణిస్ఫూర్జన్నూపురధ్వనినాదితః । చలత్తోయప్రవాహాఢ్యనదీజలకణాకులః
విజ్ఞానమైన రత్నాలతో అలంకరించిన నూపురాల మణిప్రభల శబ్దంతో ఆయన చుట్టూ ప్రతిధ్వనిస్తుంది; ప్రవహించే నీటి ధారలతో నదులు, వాటిలోని నీటి బిందువులతో ఆయన చుట్టూ నిండిపోతుంటాయి.
భ్రమత్కుఞ్జరసఙ్ఘాతవన్దితాఙ్ఘ్రిసరోరుహః । బ్రహ్మాచ్యుతమహారుద్రపురఃసరసురార్చితః
అలసటగా తిరిగే ఏనుగుల సమూహాలు పాదపద్మాలను పూజిస్తాయి. బ్రహ్మ, అచ్యుతుడు, మహారుద్రుడు, ఇతర ప్రధాన దేవతలు కూడా ఆయనను గౌరవంగా ఆరాధిస్తారు.
అశేషశేషప్రభృతివ్యాలజాలోపసేవితః । గూర్జత్పఞ్చాననారావప్రాప్తాకాశధరాతలః
శేషుడు సహా అన్ని రకాల పాములు ఆయన సేవలో ఉంటాయి. గర్జించే అయిదు తలల సింహాల ధ్వని పర్వత శిఖరాలను తాకుతుంది.
హాహాహూహూకృతాత్యుగ్రసురవిభ్రాన్తమానసః । పఞ్చాశద్వర్ణబీజాఢ్యమన్త్రమన్త్రితవిగ్రహః
హాహా, హూహూ అంటూ ఉగ్రంగా అరుస్తున్న దేవతల శబ్దాలతో ఆయన మనస్సు కొంత కలవరపడుతుంది. అయన రూపం యాభై అక్షర బీజమంత్రాలతో శక్తిని పొందింది.
వేదాన్తశాస్త్రపీయూషధారాప్లావితభూతలః । శఙ్ఖధ్వనిసమాక్రాన్తపాతాలాదినభస్తలః
వేదాంతశాస్త్రాల అమృతధారలు భూమిని నిండుగా ముంచుతాయి. శంఖనాదం పాతాళం నుంచి ఆకాశం వరకు అన్ని లోకాలను వ్యాపిస్తుంది.
చిన్తామణిర్మహామల్లో భల్లహస్తో బలిః కలిః । కృతత్రేతాయుగోల్లాసభాసమానజగత్త్రయః
ఆశలు నెరవేర్చే మణివంటి వాడు, గొప్ప మల్లయోధుడు, బలమైన కటారి చేత పట్టుకున్నవాడు, బలవంతుడు, విజయవంతుడు. కృతయుగం, త్రేతాయుగం కాలంలో ఉన్న ప్రకాశంతో మూడు లోకాల్లో వెలుగునిచ్చేవాడు.
ద్వాపరః పరలోకైకకర్మధ్వాన్తసుధాకరః । సుధాసిక్తవపుర్వ్యాప్తబ్రహ్మాణ్డాదికటాహకః
ద్వాపరయుగ స్వరూపుడై, పరలోకానికి ఏకైక అధిపతి, కర్మల అంధకారాన్ని తొలగించే చంద్రకాంతి లాంటి వాడు. అమృతంతో అభిషేకించబడిన శరీరంతో, బ్రహ్మాండం మొత్తం వ్యాపించి ఉన్నవాడు.
అకారాదిక్షకారాన్తవర్ణపఙ్క్తిసముజ్జ్వలః । అకారాకారప్రోద్గీతతారనాదనినాదితః
అ 'అ' నుండి 'క్ష' వరకు ఉన్న అక్షరాల వరుసతో ప్రకాశించే వాడు. 'అ' మరియు 'ఆ'తో మొదలయ్యే సంగీత స్వరాలతో నిండిపోయి, శ్రేష్ఠమైన నాదంతో ప్రతిధ్వనించే వాడు.