శ్రీగణేశసహస్రనామస్తోత్రమ్

గాణపత్యప్రదో మాయీ వేదవేదాన్తపారగః । కాత్యాయనీసుతో బ్రహ్మపూజితో విఘ్ననాశనః

గణపత్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, మాయ కలవాడు, వేదాలు, వేదాంతాన్ని పూర్తిగా తెలిసినవాడు, కాత్యాయనీ కుమారుడు, బ్రహ్మదేవుడు పూజించినవాడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు.

సంసారభయవిధ్వంసీ మహోరస్కో మహీధరః । విఘ్నాన్తకో మహాగ్రీవో భృశం మోదకమోదితః

సamsార భయాన్ని నశింపజేసేవాడు, విస్తారమైన ఛాతి కలవాడు, భూమిని మోయగలవాడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, బలమైన మెడ కలవాడు, మోదకాలను ఎంతో ఆనందంగా ఆస్వాదించేవాడు.

వారాణసీప్రియో మానీ గహన ఆఖువాహనః । గుహాశ్రయో విష్ణుపదీతనయః స్థానదో ధ్రువః

వారణాసిని ఎంతో ఇష్టపడేవాడు, గర్వంగా ఉండేవాడు, లోతైన మనస్సు కలవాడు, ఎలుకపై కూర్చుని ప్రయాణించేవాడు, గుహలో నివసించేవాడు, విష్ణుపదీ కుమారుడు, స్థానం ఇచ్చేవాడు, ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండేవాడు.

పరర్ద్ధిస్తుష్టో విమలో మౌలిమాన్ వల్లభాప్రియః । చతుర్దశీప్రియో మాన్యో వ్యవసాయో మదాన్వితః

అత్యంత ఐశ్వర్యవంతుడు, సంతృప్తిగా ఉండేవాడు, నిర్మలమైనవాడు, కిరీటాన్ని ధరించినవాడు, వల్లభకు ప్రియమైనవాడు, చతుర్దశి తిథిని ఇష్టపడేవాడు, గౌరవించదగినవాడు, దృఢ సంకల్పం కలవాడు, ఉత్సాహంతో నిండినవాడు.

అచిన్త్యః సింహయుగలనివిష్టో బాలరూపధృత్ । ధీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో మహాబలసమన్వితః

ఆయన ఆలోచనకు అందని వాడు, రెండు సింహాల మధ్య కూర్చుని ఉండేవాడు, బాలరూపాన్ని ధరించినవాడు, ధైర్యవంతుడు, శక్తివంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, అపారమైన బలంతో నిండినవాడు.

సర్వాత్మా హితకృద్వైద్యో మహాకుక్షిర్మహామతిః । కరణం మృత్యుహారీ చ పాపసఙ్ఘనివర్తకః

ప్రతి ఒక్కరి ఆత్మగా ఉండేవాడు, మేలు చేసే వాడు, వైద్యుడు, పెద్ద పొట్ట కలవాడు, గొప్ప బుద్ధి కలవాడు, సాధనంగా ఉండేవాడు, మరణాన్ని తొలగించేవాడు, పాపాలను తొలగించేవాడు.

ఉద్భిద్వజ్రీ మహాదైత్యసూదనో దీనరక్షకః । భూతచారీ ప్రేతచారీ బుద్ధిరూపో మనోమయః

పెరిగిపోతున్న వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు, మహా రాక్షసులను సంహరించేవాడు, బాధపడే వారిని కాపాడేవాడు; భూతప్రేతల మధ్య సంచరించేవాడు, బుద్ధి స్వరూపుడు, మనస్సుతో కూడినవాడు.

అహఙ్కారవపుః సాఙ్ఖ్యపురుషస్త్రిగుణాత్మకః । తన్మాత్రరూపో భూతాత్మా ఇన్ద్రియాత్మా వశీకరః

అహంకారమే తన శరీరంగా ఉన్నవాడు, సాంఖ్య తత్వంలో పురుషుడు, మూడు గుణాల స్వభావం కలవాడు; సూత్ష్మతత్త్వాల రూపుడు, భూతాల ఆత్మ, ఇంద్రియాల మూలమైనవాడు, senses ను వశపరిచేవాడు.

మలత్రయబహిర్భూతో హ్యవస్థాత్రయవర్జితః । నీరూపో బహురూపశ్చ కిన్నరో నాగవిక్రమః

మూడు మలాలను దాటి ఉన్నవాడు, మూడు అవస్థలకూ అతీతుడు; రూపం లేనివాడు అయినా అనేక రూపాలవాడు, కిన్నరుడు, నాగుల బలాన్ని కలవాడు.

ఏకదన్తో మహావేగః సేనానీ త్రిదశాధిపః । విశ్వకర్తా విశ్వబీజం ౭౦౦ శ్రీః సమ్పదహ్రీర్ధృతిర్మతిః

ఒక దంతం కలవాడు, అపార వేగంతో ఉన్నవాడు, సైన్యాధిపతి, దేవతల అధిపతి; జగతిని సృష్టించేవాడు, విశ్వానికి మూలమైనవాడు, ఏడువందలు, శ్రీ, ఐశ్వర్యాన్ని పోగొట్టేవాడు, స్థిరత, మంచి బుద్ధి కలవాడు.

సర్వశోషకరో వాయుః సూక్ష్మరూపః సునిశ్చలః । సంహర్తా సృష్టికర్తా చ స్థితికర్తా లయాశ్రితః

అతడు అన్నిటినీ ఎండబెట్టేవాడు, గాలి రూపంలో ఉన్నవాడు, సూక్ష్మమైన స్వరూపం కలవాడు, స్థిరంగా ఉండేవాడు. సృష్టికర్త, సంహారకుడు, స్థితికర్త, లయ సమయంలో ఆశ్రయంగా ఉండేవాడు.

సామాన్యరూపః సామాస్యోఽథర్వశీర్షా యజుర్భుజః । ఋగీక్షణః కావ్యకర్తా శిక్షాకారీ నిరుక్తవిత్

అతనికి సర్వసామాన్యమైన రూపం ఉంది, అన్ని దిశల్లో ముఖాలు ఉన్నాయి, అతర్వశీర్షం తలగా, యజుర్వేదం చేతులుగా, ఋగ్వేదం కన్నులుగా ఉన్నాయి. అతడు కవిత్వాన్ని సృష్టించేవాడు, బోధనను ఇచ్చేవాడు, పదార్థాల అర్థాన్ని తెలిసినవాడు.

శేషరూపధరో ముఖ్యః శబ్దబ్రహ్మస్వరూపభాక్ । విచారవాఞ్శఙ్ఖధారీ సత్యవ్రతపరాయణః

అతడు శేషుని రూపాన్ని ధరించేవాడు, ముఖ్యుడైనవాడు, శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని కలవాడు. విచక్షణ కలవాడు, శంఖాన్ని పట్టుకున్నవాడు, సత్యవ్రతానికి పరాయణుడైనవాడు.

మహాతపా ఘోరతపాః సర్వదో భీమవిక్రమః । సర్వసమ్పత్కరో వ్యాపీ మేఘగమ్భీరనాదభృత్

అతడు గొప్ప తపస్సు చేసేవాడు, భయంకరమైన తపస్సు కలవాడు, అందరికీ దాత, భయంకరమైన పరాక్రమం కలవాడు. అన్ని సంపదలను ఇచ్చేవాడు, అన్నిచోట్ల వ్యాపించి ఉన్నవాడు, మేఘగర్జనలా గంభీరమైన స్వరం కలవాడు.

సమృద్ధో భూతిదో భోగీ వేశీ శఙ్కరవత్సలః । శమ్భుభక్తిరతో మోక్షదాతా భవదవానలః

సమృద్ధిగా ఉండేవాడు, భూతాలను ప్రసాదించేవాడు, భోగాలను అనుభవించేవాడు, అలంకారంగా ఉండేవాడు, శంకరునిపై అపారమైన ప్రేమ కలవాడు, శంభువుని భక్తిలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేవాడు, భవసముద్రాన్ని కాల్చే అగ్నిలా ఉండేవాడు.

సత్యస్తపా ధ్యేయమూర్తిః కర్మమూర్తిర్మహాంస్తథా । సమష్టివ్యష్టిరూపశ్చ పఞ్చకోశపరాఙ్ముఖః

సత్యస్వరూపుడు, తపస్సు చేసేవాడు, ధ్యానించదగిన రూపం, కార్యస్వరూపుడు, మహోన్నతుడు, సమష్టి రూపంగా కూడా, వ్యక్తిగత రూపంగా కూడా ఉన్నవాడు, ఐదు కోశాలను దాటి ఉన్నవాడు.

తేజోనిధిర్జగన్మూర్తిశ్చరాచరవపుర్ధరః । ప్రాణదో జ్ఞానమూర్తిశ్చ నాదమూర్తియుతోఽక్షరః

ప్రకాశానికి నిలయమైనవాడు, జగత్తు అంతటినీ ఆవరించిన రూపం, చరాచరమైన దేహాలను ధరించినవాడు, ప్రాణాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానస్వరూపుడు, నాదరూపంతో కూడినవాడు, నశించని వాడు.

భూతాద్యస్తైజసో భావో నిష్కలశ్చైవ నిర్మలః । కూటస్థశ్చేతనో రుద్రః క్షేత్రవిత్ పురుషో బుధః

భూతాలకూ ఆదిగా ఉన్నవాడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, భాగభేదం లేని వాడు, నిర్మలుడు, స్థిరంగా ఉండే వాడు, చైతన్యస్వరూపుడు, రుద్రుడు, క్షేత్రజ్ఞుడు, పురుషుడు, జ్ఞానవంతుడు.

అనాధారోఽప్యనాకారో ధాతా చ విశ్వతోముఖః । అప్రతర్క్యవపుః స్కన్దానుజో భానుర్మహాప్రభః

ఆధారం లేకపోయినా, జగత్తును నిలబెట్టేవాడు ఆయనే. రూపం లేకపోయినా, సృష్టికర్త ఆయనే. అన్ని దిశల్లోనూ దర్శించేవాడు. ఆయన రూపాన్ని మన బుద్ధితో ఊహించలేం. స్కందునికి తమ్ముడు, సూర్యునిలా ప్రకాశవంతుడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

యజ్ఞహర్తా యజ్ఞకర్తా యజ్ఞానాం ఫలదాయకః । యజ్ఞగోప్తా యజ్ఞమయో దక్షయజ్ఞవినాశకృత్

యజ్ఞాన్ని స్వీకరించేవాడు, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడు, యజ్ఞాలకు ఫలితాలు ఇచ్చేవాడు, యజ్ఞాన్ని కాపాడేవాడు, యజ్ఞస్వరూపుడు, దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడు.

వక్రతుణ్డో మహాకాయః కోటిసూర్యసమప్రభః । ఏకదంష్ట్రః కృష్ణపిఙ్గో వికటో ధూమ్రవర్ణకః

వంకర సొంకుతో ఉన్నవాడు, విస్తారమైన దేహం కలవాడు, కోట్లాది సూర్యుల్లా ప్రకాశించేవాడు, ఒక్క దంతం ఉన్నవాడు, నలుపు మరియు పింగళమైన కళ్లతో, భయంకరుడు, పొగరంగు వర్ణంతో ఉన్నవాడు.

టఙ్కధారీ జమ్బుకశ్చ నాయకః శూర్పకర్ణకః । సువర్ణగర్భః సుముఖః శ్రీకరః సర్వసిద్ధిదః

పరశు ధరించినవాడు, నక్కలా ఉండేవాడు, నాయకుడు, చెరుకు ఆకుల్లా చెవులు కలవాడు, బంగారు గర్భుడు, అందమైన ముఖంతో ఉన్నవాడు, శ్రీను ప్రసాదించేవాడు, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదించేవాడు.

సువర్ణవర్ణో హేమాఙ్గో మహాత్మా చన్దనచ్ఛవిః । స్వఙ్గః స్వక్షః ౮౦౦ శతానన్దో లోకవిల్లోకవిగ్రహః

సువర్ణవర్ణుడై, బంగారు వర్ణంతో మెరిసే అవయవాలు కలవాడై, మహాత్ముడై, గంధపు చెక్క వలె ప్రకాశిస్తూ, తన స్వంత అవయవాలతో, తన కన్నులతో, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండే వాడై, లోకాల్లోని అన్నిటికీ రూపంగా ఉన్నవాడు.

ఇన్ద్రో జిష్ణుర్ధూమకేతుర్వహ్నిః పూజ్యో దవాన్తకః । పూర్ణానన్దః పరానన్దః పురాణపురుషోత్తమః

ఇంద్రుడై, విజేతగా, ధూమకేతువై, అగ్నివై, పూజించదగినవాడై, అరణ్యాగ్నిని నాశనం చేసే వాడై, సంపూర్ణ ఆనందంగా, పరమానందంగా, పురాతనమైన ఉత్తమ పురుషుడై ఉన్నవాడు.

కుమ్భభృత్ కలశీ కుబ్జో మీనమాంససుతర్పితః । రాశితారాగ్రహమయస్తిథిరూపో జగద్విభుః

కుంభాన్ని ధరించినవాడై, కలశంతో సంబంధమున్నవాడై, వంకర వెన్నెముక కలవాడై, చేప మాంసం నైవేద్యంతో సంతృప్తుడై, నక్షత్రాలు, తారలు, గ్రహాల సమాహారంగా, కాలరూపాన్ని ధరించి, జగత్తుకు అధిపతిగా ఉన్నవాడు.

ప్రతాపీ ప్రతిపత్ప్రేయాన్ ద్వితీయోఽద్వైతనిశ్చితః । త్రిరూపశ్చ తృతీయాగ్నిస్త్రయీరూపస్త్రయీతనుః

ప్రతాపశాలి, పాడ్యమి రోజున ప్రీతిపాత్రుడై, ద్వితీయుడై, అద్వైత సత్యంలో స్థిరుడై, మూడు రూపాలతో, మూడవ అగ్నిగా, త్రిరూపుడై, త్రిగుణ స్వరూపుడై ఉన్నవాడు.

చతుర్థీవల్లభో దేవో పారగః పఞ్చమీరవః । షడ్రసాస్వాదకోఽజాతః షష్ఠీ షష్టికవత్సరః

చవితి రోజున ప్రియమైన దేవుడు, పాపాలను దాటి పోయించేవాడు, పంచమి రోజున స్వరం వినిపించేవాడు, ఆరు రుచులను ఆస్వాదించేవాడు, జన్మించని వాడు, ఆరవవాడు, అరవై ఏళ్ళ సంవత్సరంగా ఉన్నవాడు.

సప్తార్ణవగతిః సారః సప్తమీశ్వర ఈహితః । అష్టమీనన్దనోఽనార్తో నవమీభక్తిభావితః

ఏడు నదుల ప్రవాహంలో సంచరించేవాడు, సారమైనవాడు, సప్తమి రోజున అధిపతి, అందరికీ ఆకాంక్షితుడు, అష్టమి రోజున ఆనందాన్ని పంచేవాడు, బాధలేనివాడు, నవమి రోజున భక్తుల ప్రేమతో పూజింపబడేవాడు.

దశదిక్పతిపూజ్యశ్చ దశమీ ద్రుహిణో ద్రుతః । ఏకాదశాత్మా గణపో ద్వాదశీయుగచర్చితః

పది దిక్కుల పాలకులు పూజించే వాడు, పదవవాడు, బ్రహ్మగా ఉన్నవాడు, వేగంగా కదిలేవాడు, పదకొండవదిగా ఆత్మగా ఉన్నవాడు, గణాధిపతి, పన్నెండు జంటల్లో ఆరాధించబడేవాడు.