శ్రీగణేశసహస్రనామస్తోత్రమ్

శాతాతపః శాతకుమ్భః శతఞ్జ్యోతిః శతమ్భిషక్ । పూర్వాభాద్రపదో భద్రశ్చోత్తరాభాద్రపాదితః

వెచ్చదనం తొలగించేవాడు, బంగారు వర్ణుడైనవాడు, వంద కిరణాలవాడు, వంద మందికి వైద్యుడైనవాడు; పూర్వాభాద్రపద నక్షత్రానికి అధిపతి, మంగళకరుడైనవాడు, ఉత్తరాభాద్రపద నక్షత్రానికి కూడా ప్రభువు.

రేణుకాతనయో రామో రేవతీరమణో రమీ । అశ్వియుక్ కార్తికేయేష్టో మార్గశీర్షో మృగోత్తమః

రేణుక కుమారుడు, రాముడు, రేవతికి ప్రియమైనవాడు, ఆనందదాయకుడు; గుర్రాలతో కూడినవాడు, కార్తికేయుడు పూజించేవాడు, మార్గశిర మాసానికి అధిపతి, మృగాలలో శ్రేష్ఠుడు.

పుష్యశౌర్యః ఫాల్గునాత్మా వసన్తశ్చిత్రకో మధుః । రాజ్యదోఽభిజిదాత్మీయస్తారేశస్తారకద్యుతిః

పుష్య నక్షత్రానికి వీరుడు, ఫాల్గుణ మాసానికి ఆత్మ, వసంతకాలం, చిత్రంతో అలంకరించబడినవాడు, తేనెవంటి మధురుడు; రాజ్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, అభిజిత్ నక్షత్రానికి స్వరూపుడు, నక్షత్రాధిపతి, తారలవలె ప్రకాశించేవాడు.

ప్రతీతః ప్రోజ్ఝితః ప్రీతః పరమః పారమో హితః । పరహా పఞ్చభూః పఞ్చవాయుః పూజ్యః పరం మహః

ప్రఖ్యాతుడు, పవిత్రుడైనవాడు, అందరికి ప్రీతికరుడు, పరమమైనవాడు, అత్యున్నతుడు, మేలు చేయువాడు; శత్రువులను నశింపజేసేవాడు, ఐదు భూతాలతో కూడినవాడు, ఐదు వాయువుల స్వరూపుడు, పూజకు అర్హుడు, పరమమైన మహిమ కలవాడు.

పురాణాగమవిద్ యోగ్యో మహిషో రాసభోఽగ్రగః । గ్రాహో మేషో వృషో మన్దో మన్మథో మిథునార్చితః

పురాతన గ్రంథాలు, ఆగమాలు తెలుసుకునే అర్హత కలవాడు, ఎద్దు, గాడిద, ముందుండే నాయకుడు, మొసలి, మేక, ఎద్దు, మందంగా ఉండేవాడు, మన్మథుడు, జంటలు పూజించే వాడు.

కల్కభృత్ కటకో దీనో మర్కటః కర్కటో ఘృణీ । కుక్కుటో వనజో హంసః పరహంసః శృగాలకః

కల్కిని మోసేవాడు, కంకణం ధరించినవాడు, దుఃఖితుడు, కోతి, పుట్ట, దయగలవాడు, కోడి, అడవిలో పుట్టినవాడు, హంస, పరమహంస, నక్క.

సింహః సింహాసనో మూషో మోహ్యో మూషకవాహనః ౬౦౦ । పుత్రదో నరకత్రాతా కన్యాప్రీతః కులోద్వహః

సింహం, సింహాసనంపై కూర్చున్నవాడు, ఎలుక, మాయ కలిగించేవాడు, ఎలుకపై ప్రయాణించే వాడు, కుమారులను ప్రసాదించేవాడు, నరకంలోనుంచి రక్షించేవాడు, యువతులు ఇష్టపడే వాడు, వంశాన్ని పైకి తీసుకెళ్లేవాడు.

అతుల్యరూపో బలదస్తులాభృత్ తుల్యసాక్షికః । అలిచాపధరో ధన్వీ కచ్ఛపో మకరో మణిః

సమానమైన రూపం లేని వాడు, బలాన్ని ప్రసాదించేవాడు, తులా మోసేవాడు, న్యాయంగా సాక్ష్యమిచ్చేవాడు, వంపు లేని విల్లు పట్టినవాడు, విల్లు ధరిస్తున్నవాడు, తాబేలు, మకరం, రత్నం.

స్థిరః ప్రభుర్మహాకర్మీ మహాభోగీ మహాయశాః । వసుమూర్తిధరో వ్యగ్రోఽసురహారీ యమాన్తకః

అడుగుబలమైనవాడు, పరిపాలకుడు, గొప్ప కార్యాలు చేసేవాడు, మహా ఆనందాలను అనుభవించేవాడు, విశేష కీర్తి కలవాడు, ధనానికి రూపమైనవాడు, చురుకైనవాడు, రాక్షసులను సంహరించేవాడు, యమధర్మరాజును జయించినవాడు.

దేవాగ్రణీర్గణాధ్యక్షో హ్యమ్బుజాలో మహామతిః । అఙ్గదీ కుణ్డలీ భక్తిప్రియో భక్తవివర్ధనః

దేవతల్లో ముందువాడు, గణాల నాయకుడు, కమలముఖుడు, గొప్ప బుద్ధి కలవాడు, చేతికి వలయాలు ధరించినవాడు, చెవులకు కుండలాలు వేసుకున్నవాడు, భక్తిని ఎంతో ఇష్టపడేవాడు, భక్తిని పెంచేవాడు.

గాణపత్యప్రదో మాయీ వేదవేదాన్తపారగః । కాత్యాయనీసుతో బ్రహ్మపూజితో విఘ్ననాశనః

గణపత్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, మాయ కలవాడు, వేదాలు, వేదాంతాన్ని పూర్తిగా తెలిసినవాడు, కాత్యాయనీ కుమారుడు, బ్రహ్మదేవుడు పూజించినవాడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు.

సంసారభయవిధ్వంసీ మహోరస్కో మహీధరః । విఘ్నాన్తకో మహాగ్రీవో భృశం మోదకమోదితః

సamsార భయాన్ని నశింపజేసేవాడు, విస్తారమైన ఛాతి కలవాడు, భూమిని మోయగలవాడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, బలమైన మెడ కలవాడు, మోదకాలను ఎంతో ఆనందంగా ఆస్వాదించేవాడు.

వారాణసీప్రియో మానీ గహన ఆఖువాహనః । గుహాశ్రయో విష్ణుపదీతనయః స్థానదో ధ్రువః

వారణాసిని ఎంతో ఇష్టపడేవాడు, గర్వంగా ఉండేవాడు, లోతైన మనస్సు కలవాడు, ఎలుకపై కూర్చుని ప్రయాణించేవాడు, గుహలో నివసించేవాడు, విష్ణుపదీ కుమారుడు, స్థానం ఇచ్చేవాడు, ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండేవాడు.

పరర్ద్ధిస్తుష్టో విమలో మౌలిమాన్ వల్లభాప్రియః । చతుర్దశీప్రియో మాన్యో వ్యవసాయో మదాన్వితః

అత్యంత ఐశ్వర్యవంతుడు, సంతృప్తిగా ఉండేవాడు, నిర్మలమైనవాడు, కిరీటాన్ని ధరించినవాడు, వల్లభకు ప్రియమైనవాడు, చతుర్దశి తిథిని ఇష్టపడేవాడు, గౌరవించదగినవాడు, దృఢ సంకల్పం కలవాడు, ఉత్సాహంతో నిండినవాడు.

అచిన్త్యః సింహయుగలనివిష్టో బాలరూపధృత్ । ధీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో మహాబలసమన్వితః

ఆయన ఆలోచనకు అందని వాడు, రెండు సింహాల మధ్య కూర్చుని ఉండేవాడు, బాలరూపాన్ని ధరించినవాడు, ధైర్యవంతుడు, శక్తివంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, అపారమైన బలంతో నిండినవాడు.

సర్వాత్మా హితకృద్వైద్యో మహాకుక్షిర్మహామతిః । కరణం మృత్యుహారీ చ పాపసఙ్ఘనివర్తకః

ప్రతి ఒక్కరి ఆత్మగా ఉండేవాడు, మేలు చేసే వాడు, వైద్యుడు, పెద్ద పొట్ట కలవాడు, గొప్ప బుద్ధి కలవాడు, సాధనంగా ఉండేవాడు, మరణాన్ని తొలగించేవాడు, పాపాలను తొలగించేవాడు.

ఉద్భిద్వజ్రీ మహాదైత్యసూదనో దీనరక్షకః । భూతచారీ ప్రేతచారీ బుద్ధిరూపో మనోమయః

పెరిగిపోతున్న వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు, మహా రాక్షసులను సంహరించేవాడు, బాధపడే వారిని కాపాడేవాడు; భూతప్రేతల మధ్య సంచరించేవాడు, బుద్ధి స్వరూపుడు, మనస్సుతో కూడినవాడు.

అహఙ్కారవపుః సాఙ్ఖ్యపురుషస్త్రిగుణాత్మకః । తన్మాత్రరూపో భూతాత్మా ఇన్ద్రియాత్మా వశీకరః

అహంకారమే తన శరీరంగా ఉన్నవాడు, సాంఖ్య తత్వంలో పురుషుడు, మూడు గుణాల స్వభావం కలవాడు; సూత్ష్మతత్త్వాల రూపుడు, భూతాల ఆత్మ, ఇంద్రియాల మూలమైనవాడు, senses ను వశపరిచేవాడు.

మలత్రయబహిర్భూతో హ్యవస్థాత్రయవర్జితః । నీరూపో బహురూపశ్చ కిన్నరో నాగవిక్రమః

మూడు మలాలను దాటి ఉన్నవాడు, మూడు అవస్థలకూ అతీతుడు; రూపం లేనివాడు అయినా అనేక రూపాలవాడు, కిన్నరుడు, నాగుల బలాన్ని కలవాడు.

ఏకదన్తో మహావేగః సేనానీ త్రిదశాధిపః । విశ్వకర్తా విశ్వబీజం ౭౦౦ శ్రీః సమ్పదహ్రీర్ధృతిర్మతిః

ఒక దంతం కలవాడు, అపార వేగంతో ఉన్నవాడు, సైన్యాధిపతి, దేవతల అధిపతి; జగతిని సృష్టించేవాడు, విశ్వానికి మూలమైనవాడు, ఏడువందలు, శ్రీ, ఐశ్వర్యాన్ని పోగొట్టేవాడు, స్థిరత, మంచి బుద్ధి కలవాడు.

సర్వశోషకరో వాయుః సూక్ష్మరూపః సునిశ్చలః । సంహర్తా సృష్టికర్తా చ స్థితికర్తా లయాశ్రితః

అతడు అన్నిటినీ ఎండబెట్టేవాడు, గాలి రూపంలో ఉన్నవాడు, సూక్ష్మమైన స్వరూపం కలవాడు, స్థిరంగా ఉండేవాడు. సృష్టికర్త, సంహారకుడు, స్థితికర్త, లయ సమయంలో ఆశ్రయంగా ఉండేవాడు.

సామాన్యరూపః సామాస్యోఽథర్వశీర్షా యజుర్భుజః । ఋగీక్షణః కావ్యకర్తా శిక్షాకారీ నిరుక్తవిత్

అతనికి సర్వసామాన్యమైన రూపం ఉంది, అన్ని దిశల్లో ముఖాలు ఉన్నాయి, అతర్వశీర్షం తలగా, యజుర్వేదం చేతులుగా, ఋగ్వేదం కన్నులుగా ఉన్నాయి. అతడు కవిత్వాన్ని సృష్టించేవాడు, బోధనను ఇచ్చేవాడు, పదార్థాల అర్థాన్ని తెలిసినవాడు.

శేషరూపధరో ముఖ్యః శబ్దబ్రహ్మస్వరూపభాక్ । విచారవాఞ్శఙ్ఖధారీ సత్యవ్రతపరాయణః

అతడు శేషుని రూపాన్ని ధరించేవాడు, ముఖ్యుడైనవాడు, శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని కలవాడు. విచక్షణ కలవాడు, శంఖాన్ని పట్టుకున్నవాడు, సత్యవ్రతానికి పరాయణుడైనవాడు.

మహాతపా ఘోరతపాః సర్వదో భీమవిక్రమః । సర్వసమ్పత్కరో వ్యాపీ మేఘగమ్భీరనాదభృత్

అతడు గొప్ప తపస్సు చేసేవాడు, భయంకరమైన తపస్సు కలవాడు, అందరికీ దాత, భయంకరమైన పరాక్రమం కలవాడు. అన్ని సంపదలను ఇచ్చేవాడు, అన్నిచోట్ల వ్యాపించి ఉన్నవాడు, మేఘగర్జనలా గంభీరమైన స్వరం కలవాడు.

సమృద్ధో భూతిదో భోగీ వేశీ శఙ్కరవత్సలః । శమ్భుభక్తిరతో మోక్షదాతా భవదవానలః

సమృద్ధిగా ఉండేవాడు, భూతాలను ప్రసాదించేవాడు, భోగాలను అనుభవించేవాడు, అలంకారంగా ఉండేవాడు, శంకరునిపై అపారమైన ప్రేమ కలవాడు, శంభువుని భక్తిలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేవాడు, భవసముద్రాన్ని కాల్చే అగ్నిలా ఉండేవాడు.

సత్యస్తపా ధ్యేయమూర్తిః కర్మమూర్తిర్మహాంస్తథా । సమష్టివ్యష్టిరూపశ్చ పఞ్చకోశపరాఙ్ముఖః

సత్యస్వరూపుడు, తపస్సు చేసేవాడు, ధ్యానించదగిన రూపం, కార్యస్వరూపుడు, మహోన్నతుడు, సమష్టి రూపంగా కూడా, వ్యక్తిగత రూపంగా కూడా ఉన్నవాడు, ఐదు కోశాలను దాటి ఉన్నవాడు.

తేజోనిధిర్జగన్మూర్తిశ్చరాచరవపుర్ధరః । ప్రాణదో జ్ఞానమూర్తిశ్చ నాదమూర్తియుతోఽక్షరః

ప్రకాశానికి నిలయమైనవాడు, జగత్తు అంతటినీ ఆవరించిన రూపం, చరాచరమైన దేహాలను ధరించినవాడు, ప్రాణాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానస్వరూపుడు, నాదరూపంతో కూడినవాడు, నశించని వాడు.

భూతాద్యస్తైజసో భావో నిష్కలశ్చైవ నిర్మలః । కూటస్థశ్చేతనో రుద్రః క్షేత్రవిత్ పురుషో బుధః

భూతాలకూ ఆదిగా ఉన్నవాడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, భాగభేదం లేని వాడు, నిర్మలుడు, స్థిరంగా ఉండే వాడు, చైతన్యస్వరూపుడు, రుద్రుడు, క్షేత్రజ్ఞుడు, పురుషుడు, జ్ఞానవంతుడు.

అనాధారోఽప్యనాకారో ధాతా చ విశ్వతోముఖః । అప్రతర్క్యవపుః స్కన్దానుజో భానుర్మహాప్రభః

ఆధారం లేకపోయినా, జగత్తును నిలబెట్టేవాడు ఆయనే. రూపం లేకపోయినా, సృష్టికర్త ఆయనే. అన్ని దిశల్లోనూ దర్శించేవాడు. ఆయన రూపాన్ని మన బుద్ధితో ఊహించలేం. స్కందునికి తమ్ముడు, సూర్యునిలా ప్రకాశవంతుడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడు.