శ్రీగణేశసహస్రనామస్తోత్రమ్

శోషణః క్లేశహా క్రూరః కఠోరః కఠినాకృతిః । కూవరో ధీమయో ధ్యాతా ధ్యేయో ధీమాన్ దయానిధిః

బాధలను తొలగించేవాడు, కఠినంగా ఉండేవాడు, భయంకరుడు, గట్టి రూపాన్ని కలవాడు, కొంత వంకరమైన శరీరంతో ఉన్నవాడు, తెలివైనవాడు, ధ్యానం చేసే వారు, ధ్యేయమైనవాడు, జ్ఞానవంతుడు, దయతో నిండినవాడు.

దవిష్ఠో దమనో ద్యుస్థో దాతా త్రాతా సితః సమః । నిర్గతో నైగమీ గమ్యో నిర్జేయో జటిలోఽజరః

అత్యంత దూరంగా ఉండేవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఆకాశంలో నివసించేవాడు, దాత, రక్షకుడు, శుద్ధుడు, సమంగా చూసేవాడు, లోకానికి అతీతుడు, వేదాలలో నిపుణుడు, అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నవాడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, జటలు కలవాడు, వృద్ధాప్యం లేనివాడు.

జనజీవో జితారాతిర్జగద్వ్యాపీ జగన్మయః । చామీకరనిభోఽనాద్యో నలినాయతలోచనః

ప్రజలకు ప్రాణంగా ఉన్నవాడు, శత్రువులను జయించేవాడు, జగత్తులో అంతటా వ్యాపించినవాడు, సృష్టికి మూలమైనవాడు, బంగారు వర్ణంతో ఉన్నవాడు, ఆదియైనవాడు కాదు, కమలపు కన్నులు కలవాడు.

రోచనో మోచనో మన్త్రీ మన్త్రకోటిసమాశ్రితః । పఞ్చభూతాత్మకః పఞ్చసాయకః పఞ్చవక్త్రకః

ప్రకాశవంతుడైనవాడు, విమోచకుడు, మంచి సలహా చెప్పేవాడు, అనేక మంత్రాలకు ఆశ్రయమైనవాడు, ఐదు భూతాల స్వరూపుడు, ఐదు బాణాలు ధరించినవాడు, ఐదు ముఖాలు కలవాడు.

పఞ్చమః పశ్చిమః పూర్వః ౪౦౦ పూర్ణః కీర్ణాలకః కుణిః । కఠోరహృదయో గ్రీవాలఙ్కృతో లలితాశయః

ఆయన ఐదవవాడు, చివరివాడు, మొదటివాడు కూడా. సంపూర్ణుడై, అందమైన జుట్టుతో, వంకర జుట్టుతో ఉంటాడు. కొంత కఠినమైన హృదయంతో, మెడలో అలంకారాలతో, మృదువైన మనసుతో ఉంటాడు.

లోలచిత్తో బృహన్నాసో మాసపక్షర్తురూపవాన్ । ధ్రువో ద్రుతగతిర్ధర్మ్యో ధర్మీ నాకిప్రియోఽనలః

ఆయన చంచలమైన మనస్సుతో, వెడల్పైన ముక్కుతో, మాసం, పక్షం, ఋతువుల రూపాలను ధరించేవాడు. ఎప్పుడూ స్థిరంగా, త్వరగా కదిలేవాడు, ధర్మాన్ని పాటించేవాడు, మంచి లక్షణాలతో, దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, అగ్నిలా తేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

అగస్త్యో గ్రస్తభువనో భువనైకమలాపహః । సాగరః స్వర్గతిః స్వక్షః సానన్దః సాధుపూజితః

ఆయన అగస్త్యుడు, లోకాలను మింగినవాడు, జగత్తు మలినాలను తొలగించేవాడు. సముద్రంలా విస్తారంగా, స్వర్గాన్ని ప్రసాదించేవాడు, అందమైన కళ్లతో, ఆనందంగా, సద్గుణులచే పూజింపబడేవాడు.

సతీపతిః సమరసః సనకః సరలః సురః । సురాప్రియో వసుపతిర్వాసవో వసుపూజితః

ఆయన సతీదేవి భర్త, సమభావంతో ఉండేవాడు, సనకుడు, సరళమైనవాడు, దేవుడు. దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, ధనాధిపతి, ఇంద్రుడు, ధనవంతులచే పూజించబడేవాడు.

విత్తదో విత్తనాథశ్చ ధనినాం ధనదాయకః । రాజీ రాజీవనయనః స్మృతిదః కృత్తికామ్బరః

ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు, ధనానికి అధిపతి, ధనవంతులకు కూడా ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు. రాజు, తామర కళ్లవాడు, జ్ఞాపకశక్తిని ఇచ్చేవాడు, కృత్తికా నక్షత్రాల వేషం ధరించినవాడు.

ఆశ్వినోఽశ్వముఖః శుభ్రో భరణో భరణీప్రియః । కృత్తికాసనగః కోలో రోహీ రోహణపాదుకః

అశ్వినులలో ఒకడు, కుదిరిన ముఖం ఉన్నవాడు, శుభ్రమైనవాడు, భరణి నక్షత్రానికి సంబంధించినవాడు, భరణి నక్షత్రాన్ని ఇష్టపడేవాడు, కృత్తికా నక్షత్రంలో కూర్చున్నవాడు, కోలో, రోహిణి, రోహణ పాదుకలు ధరించినవాడు.

ఋభువేష్టోఽరిమర్దీ చ రోహిణీమోహనోఽమృతమ్ । మృగరాజో మృగశిరా మాధవో మధురధ్వనిః

ఋభువులు పూజించేవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, రోహిణిని మోహింపజేసేవాడు, అమృత స్వరూపుడు, జింకల రాజు, జింక తల కలవాడు, వసంత కాలానికి సంబంధించినవాడు, మధురమైన స్వరం కలవాడు.

ఆర్ద్రాననో మహాబుద్ధిర్మహోరగవిభూషణః । భ్రూక్షేపదత్తవిభవో భ్రూకరాలః పునర్మయః

తడిగా కనిపించే ముఖం ఉన్నవాడు, గొప్ప బుద్ధి కలవాడు, పెద్ద పాములతో అలంకరించుకున్నవాడు, కనుబొమ్మల కదలికతో ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, గంభీరమైన కనుబొమ్మలు ఉన్నవాడు, ఎప్పుడూ సృష్టించేవాడు.

పునర్దేవః పునర్జేతా పునర్జీవః పునర్వసుః । తిత్తిరిస్తిమికేతుశ్చ తిమిచారకఘాతనః

పునః దేవుడు, పునః విజేత, పునః జీవి, పునః ధనవంతుడు; టిట్టిరి పక్షి, అంధకారానికి జెండా, చీకటిలో సంచరించేవారిని సంహరించేవాడు.

తిష్యస్తులాధరో జమ్భ్యో విశ్లేషోఽశ్లేష ఏణరాట్ । మానదో మాధవో మాఘో వాచాలో మఘవోపమః

తిష్యుడు, తులా ధరించినవాడు, అహంకారాన్ని అదుపు చేసేవాడు, వేరుపాటు, అసక్తి, జింకల అధిపతి; గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడు, మాధవునితో సంబంధమున్నవాడు, మాఘ మాసానికి చెందినవాడు, మాటలో నిపుణుడు, మఘవంతుడితో సమానమైనవాడు.

మేధ్యో మఘాప్రియో మేఘో మహాముణ్డో మహాభుజః । పూర్వఫాల్గునికః స్ఫీతః ఫల్గురుత్తరఫాల్గునః

పవిత్రుడు, మఘా నక్షత్రానికి ప్రియమైనవాడు, మేఘం లాంటి వాడు, పెద్ద తల కలవాడు, బలమైన భుజాలు ఉన్నవాడు; పూర్వఫాల్గుణి నక్షత్రంతో సంబంధమున్నవాడు, సమృద్ధిగా ఉన్నవాడు, సన్నగా ఉన్నవాడు, ఉత్తరఫాల్గుణి నక్షత్రంతో కూడినవాడు.

ఫేనిలో బ్రహ్మదో బ్రహ్మా సప్తతన్తుసమాశ్రయః । ఘోణాహస్తశ్చతుర్హస్తో హస్తివక్త్రో హలాయుధః

నురుగు లాంటి వాడు, బ్రహ్మ జ్ఞానం ప్రసాదించేవాడు, బ్రహ్మ స్వరూపుడు, ఏడు తంతువులకు ఆశ్రయమైనవాడు; దంతం లాంటి చేయి కలవాడు, నాలుగు చేతులు ఉన్నవాడు, ఏనుగు ముఖం కలవాడు, లাঙ্গలాన్ని ఆయుధంగా ధరించినవాడు.

చిత్రామ్బరో ౫౦౦ ఽర్చితపదః స్వాదితః స్వాతివిగ్రహః । విశాఖః శిఖిసేవ్యశ్చ శిఖిధ్వజసహోదరః

అతడు అద్భుతమైన వస్త్రాలు ధరించినవాడు, ఆయన పాదాలు భక్తులచే పూజించబడతాయి, తనలో తానే ఆనందించే వాడు, అపారమైన రూపాన్ని కలవాడు. ఆయన విశాఖుడు, మయూరం సేవించే వాడు, మయూరధ్వజుడైన కుమారస్వామికి సోదరుడు.

అణురేణుః కలాస్ఫారోఽనూరూ రేణుసుతో నరః । అనురాధాప్రియో రాధ్యః శ్రీమాఞ్ఛుక్లః శుచిస్మితః

అతడు పరమ సూక్ష్మమైనవాడు, అనేక శక్తులతో నిండినవాడు, చిన్నదైన రూపాన్ని కలవాడు, ధూళిపుత్రుడు, మనుష్యరూపధారి. అనురాధకు ప్రియమైనవాడు, పూజార్హుడు, ఐశ్వర్యవంతుడు, తెల్లవాడైనవాడు, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడు.

జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠార్చితపదో మూలం త్రిజగతో గురుః । శుచిః పూర్వస్తథాషాఢశ్చోత్తరాషాఢ ఈశ్వరః

అతడు పెద్దవాడు, ఉత్తములు ఆయన పాదాలను పూజిస్తారు, మూడు లోకాలకూ మూలమైనవాడు, గురువు, పవిత్రుడు, పూర్వాషాఢ, ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రాలకు సంబంధించినవాడు, పరమేశ్వరుడు.

శ్రవ్యోఽభిజిదనన్తాత్మా శ్రవో వేపితదానవః । శ్రావణః శ్రవణః శ్రోతా ధనీ ధన్యో ధనిష్ఠకః

అతడు వినదగినవాడు, విజేత, అనంత స్వరూపుడు, ఖ్యాతిగాంచినవాడు, దానవులను వణికించినవాడు. శ్రావణ నక్షత్రానికి సంబంధించినవాడు, చెవి, శ్రోత, ధనికుడు, భాగ్యవంతుడు, ధనిష్ఠ నక్షత్రానికి సంబంధించినవాడు.

శాతాతపః శాతకుమ్భః శతఞ్జ్యోతిః శతమ్భిషక్ । పూర్వాభాద్రపదో భద్రశ్చోత్తరాభాద్రపాదితః

వెచ్చదనం తొలగించేవాడు, బంగారు వర్ణుడైనవాడు, వంద కిరణాలవాడు, వంద మందికి వైద్యుడైనవాడు; పూర్వాభాద్రపద నక్షత్రానికి అధిపతి, మంగళకరుడైనవాడు, ఉత్తరాభాద్రపద నక్షత్రానికి కూడా ప్రభువు.

రేణుకాతనయో రామో రేవతీరమణో రమీ । అశ్వియుక్ కార్తికేయేష్టో మార్గశీర్షో మృగోత్తమః

రేణుక కుమారుడు, రాముడు, రేవతికి ప్రియమైనవాడు, ఆనందదాయకుడు; గుర్రాలతో కూడినవాడు, కార్తికేయుడు పూజించేవాడు, మార్గశిర మాసానికి అధిపతి, మృగాలలో శ్రేష్ఠుడు.

పుష్యశౌర్యః ఫాల్గునాత్మా వసన్తశ్చిత్రకో మధుః । రాజ్యదోఽభిజిదాత్మీయస్తారేశస్తారకద్యుతిః

పుష్య నక్షత్రానికి వీరుడు, ఫాల్గుణ మాసానికి ఆత్మ, వసంతకాలం, చిత్రంతో అలంకరించబడినవాడు, తేనెవంటి మధురుడు; రాజ్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, అభిజిత్ నక్షత్రానికి స్వరూపుడు, నక్షత్రాధిపతి, తారలవలె ప్రకాశించేవాడు.

ప్రతీతః ప్రోజ్ఝితః ప్రీతః పరమః పారమో హితః । పరహా పఞ్చభూః పఞ్చవాయుః పూజ్యః పరం మహః

ప్రఖ్యాతుడు, పవిత్రుడైనవాడు, అందరికి ప్రీతికరుడు, పరమమైనవాడు, అత్యున్నతుడు, మేలు చేయువాడు; శత్రువులను నశింపజేసేవాడు, ఐదు భూతాలతో కూడినవాడు, ఐదు వాయువుల స్వరూపుడు, పూజకు అర్హుడు, పరమమైన మహిమ కలవాడు.

పురాణాగమవిద్ యోగ్యో మహిషో రాసభోఽగ్రగః । గ్రాహో మేషో వృషో మన్దో మన్మథో మిథునార్చితః

పురాతన గ్రంథాలు, ఆగమాలు తెలుసుకునే అర్హత కలవాడు, ఎద్దు, గాడిద, ముందుండే నాయకుడు, మొసలి, మేక, ఎద్దు, మందంగా ఉండేవాడు, మన్మథుడు, జంటలు పూజించే వాడు.

కల్కభృత్ కటకో దీనో మర్కటః కర్కటో ఘృణీ । కుక్కుటో వనజో హంసః పరహంసః శృగాలకః

కల్కిని మోసేవాడు, కంకణం ధరించినవాడు, దుఃఖితుడు, కోతి, పుట్ట, దయగలవాడు, కోడి, అడవిలో పుట్టినవాడు, హంస, పరమహంస, నక్క.

సింహః సింహాసనో మూషో మోహ్యో మూషకవాహనః ౬౦౦ । పుత్రదో నరకత్రాతా కన్యాప్రీతః కులోద్వహః

సింహం, సింహాసనంపై కూర్చున్నవాడు, ఎలుక, మాయ కలిగించేవాడు, ఎలుకపై ప్రయాణించే వాడు, కుమారులను ప్రసాదించేవాడు, నరకంలోనుంచి రక్షించేవాడు, యువతులు ఇష్టపడే వాడు, వంశాన్ని పైకి తీసుకెళ్లేవాడు.

అతుల్యరూపో బలదస్తులాభృత్ తుల్యసాక్షికః । అలిచాపధరో ధన్వీ కచ్ఛపో మకరో మణిః

సమానమైన రూపం లేని వాడు, బలాన్ని ప్రసాదించేవాడు, తులా మోసేవాడు, న్యాయంగా సాక్ష్యమిచ్చేవాడు, వంపు లేని విల్లు పట్టినవాడు, విల్లు ధరిస్తున్నవాడు, తాబేలు, మకరం, రత్నం.

స్థిరః ప్రభుర్మహాకర్మీ మహాభోగీ మహాయశాః । వసుమూర్తిధరో వ్యగ్రోఽసురహారీ యమాన్తకః

అడుగుబలమైనవాడు, పరిపాలకుడు, గొప్ప కార్యాలు చేసేవాడు, మహా ఆనందాలను అనుభవించేవాడు, విశేష కీర్తి కలవాడు, ధనానికి రూపమైనవాడు, చురుకైనవాడు, రాక్షసులను సంహరించేవాడు, యమధర్మరాజును జయించినవాడు.