శ్రీగణేశసహస్రనామస్తోత్రమ్

రాహుర్దైత్యశిరశ్ఛేదీ కేతుః కనకకుణ్డలః । గ్రహేన్ద్రో గ్రాహితో గ్రాహ్యోఽగ్రణీర్ఘుర్ఘురనాదితః

ఆయన రాహువు, దైత్యుల తలలు కోసేవాడు, కేతువు, బంగారు కుండలాలు ధరించినవాడు, గ్రహాధిపతి, పట్టుకునేవాడు, పట్టుబడదగినవాడు, ముందుండేవాడు, ఘొరమైన ధ్వని కలిగినవాడు.

పర్జన్యః పీవరో పోత్రీ పీనవక్షాః పరార్జితః । వనేచరో వనపతిర్వనవాసః స్మరోపమః

ఆయన మేఘంలాంటి వాడు, బలిష్ఠుడు, రక్షకుడు, విస్తారమైన ఛాతి కలవాడు, అత్యున్నత విజయాన్ని పొందినవాడు, అడవిలో తిరిగేవాడు, అడవి అధిపతి, అడవిలో నివసించేవాడు, మన్మథునితో సమానమైనవాడు.

పుణ్యం పూతః పవిత్రం చ పరాత్మా పూర్ణవిగ్రహః । పూర్ణేన్దుశకలాకారో మన్యుః పూర్ణమనోరథః

పుణ్యం, పవిత్రత, పరిశుద్ధత కలవాడు, పరమాత్మ, సంపూర్ణ రూపం కలవాడు, పూర్ణ చంద్రుని కిరణంలా అందమైనవాడు, కోపాన్ని కలిగించేవాడు, అన్ని మనోకామనలను నెరవేర్చేవాడు.

యుగాత్మా యోగభృత్ యజ్వా ౩౦౦ యాజ్ఞికో యజ్ఞవత్సలః । యోగభృద్ యశస్వీ యజమానేష్టో వ్రజభృద్ వజ్రపఞ్జరః

యుగాల ఆత్మ, యోగాన్ని పట్టుకొనేవాడు, యజ్ఞాలు చేసేవాడు, యజ్ఞాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, యజ్ఞాలను ప్రేమించేవాడు, యోగాన్ని నిలిపే వాడు, ఖ్యాతి కలవాడు, యజమానులకు ప్రీతిపాత్రుడు, పశువులను పోషించేవాడు, వజ్రపు కవచంలాంటి శరీరం కలవాడు.

మణిభద్రో మణిమయో మాన్యో మీనధ్వజాశ్రితః । మీనధ్వజో మనోహారీ యోగినాం యోగవర్ధనః

మణిభద్రుడు, మణుల్లా ప్రకాశించే వాడు, గౌరవానికి అర్హుడు, మత్స్యధ్వజుని ఆశ్రయంగా ఉన్నవాడు, మత్స్యధ్వజుడు, మనసును ఆకర్షించేవాడు, యోగులకు యోగాన్ని పెంచే వాడు.

ద్రష్టా స్రష్టా తపస్వీ చ విగ్రహీ తాపసప్రియః । తపోమయస్తపోమూర్తిస్తపనశ్చ తపోధనః

చూసేవాడు, సృష్టికర్త, తపస్సు చేసే వాడు, సొంతం చేసుకునేవాడు, తపస్సు చేయువారికి ఇష్టుడు, తపస్సుతో కూడినవాడు, తపస్సు స్వరూపుడు, సూర్యుడు, తపస్సులో ధనవంతుడు.

రుచకో మోచకో రుష్టస్తుష్టస్తోమరధారకః । దణ్డీ చణ్డాంశురవ్యక్తః కమణ్డలుధరోఽనఘః

వెచ్చని కాంతితో మెరిసే వాడు, బంధనాల నుండి విమోచించేవాడు, కోపంగా ఉండేవాడు, సంతోషంగా ఉండేవాడు, కటారి ధరించినవాడు, దండాన్ని పట్టుకున్నవాడు, భయంకరమైన కాంతిని వెదజల్లేవాడు, ఎవరికీ కనిపించని వాడు, కమండలాన్ని పట్టుకున్నవాడు, పాపం లేని వాడు.

కామీ కర్మరతః కాలః కోలః క్రన్దితదిక్తటః । భ్రామకో జాతిపూజ్యశ్చ జాడ్యహా జడసూదనః

కామంతో ఉండేవాడు, కార్యాల్లో నిమగ్నమై ఉండేవాడు, కాలమే అయిన వాడు, వరాహరూపంలో ఉన్నవాడు, ఆయన అరుపు దిక్కులంతా ప్రతిధ్వనించేలా చేసే వాడు, ఎక్కడికక్కడ తిరిగే వాడు, తన వంశస్థులందరి పూజలు పొందేవాడు, మాంద్యాన్ని తొలగించేవాడు, జడతను నశింపజేసే వాడు.

జాలన్ధరో జగద్వాసీ హాసకృధవనో హవిః । హవిష్మాన్ హవ్యవాహాక్షో హాటకో హాటకాఙ్గదః

జాలంధరుడు, జగత్తులో నివసించేవాడు, నవ్వును పుట్టించేవాడు, అడవిలో తిరిగేవాడు, హవిస్సు స్వీకరించేవాడు, బహుళ హవిస్సులతో ఉన్నవాడు, అగ్నిని కన్నులుగా కలిగినవాడు, బంగారపు వర్ణంతో మెరిసే వాడు, బంగారు కంకణాలు ధరించినవాడు.

సుమేరుర్హిమవాన్ హోతా హరపుత్రో హలఙ్కషః । హాలాప్రియో హృదాశాన్తః కాన్తాహృదయపోషణః

సుమేరు, హిమవంతుడు, యజ్ఞంలో హోతా, హరుని కుమారుడు, లంగంను మోసే వాడు, లంగాన్ని ఇష్టపడే వాడు, హృదయంలో ప్రశాంతత కలిగినవాడు, తన ప్రియమైనవారి మనసును పోషించే వాడు.

శోషణః క్లేశహా క్రూరః కఠోరః కఠినాకృతిః । కూవరో ధీమయో ధ్యాతా ధ్యేయో ధీమాన్ దయానిధిః

బాధలను తొలగించేవాడు, కఠినంగా ఉండేవాడు, భయంకరుడు, గట్టి రూపాన్ని కలవాడు, కొంత వంకరమైన శరీరంతో ఉన్నవాడు, తెలివైనవాడు, ధ్యానం చేసే వారు, ధ్యేయమైనవాడు, జ్ఞానవంతుడు, దయతో నిండినవాడు.

దవిష్ఠో దమనో ద్యుస్థో దాతా త్రాతా సితః సమః । నిర్గతో నైగమీ గమ్యో నిర్జేయో జటిలోఽజరః

అత్యంత దూరంగా ఉండేవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఆకాశంలో నివసించేవాడు, దాత, రక్షకుడు, శుద్ధుడు, సమంగా చూసేవాడు, లోకానికి అతీతుడు, వేదాలలో నిపుణుడు, అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నవాడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, జటలు కలవాడు, వృద్ధాప్యం లేనివాడు.

జనజీవో జితారాతిర్జగద్వ్యాపీ జగన్మయః । చామీకరనిభోఽనాద్యో నలినాయతలోచనః

ప్రజలకు ప్రాణంగా ఉన్నవాడు, శత్రువులను జయించేవాడు, జగత్తులో అంతటా వ్యాపించినవాడు, సృష్టికి మూలమైనవాడు, బంగారు వర్ణంతో ఉన్నవాడు, ఆదియైనవాడు కాదు, కమలపు కన్నులు కలవాడు.

రోచనో మోచనో మన్త్రీ మన్త్రకోటిసమాశ్రితః । పఞ్చభూతాత్మకః పఞ్చసాయకః పఞ్చవక్త్రకః

ప్రకాశవంతుడైనవాడు, విమోచకుడు, మంచి సలహా చెప్పేవాడు, అనేక మంత్రాలకు ఆశ్రయమైనవాడు, ఐదు భూతాల స్వరూపుడు, ఐదు బాణాలు ధరించినవాడు, ఐదు ముఖాలు కలవాడు.

పఞ్చమః పశ్చిమః పూర్వః ౪౦౦ పూర్ణః కీర్ణాలకః కుణిః । కఠోరహృదయో గ్రీవాలఙ్కృతో లలితాశయః

ఆయన ఐదవవాడు, చివరివాడు, మొదటివాడు కూడా. సంపూర్ణుడై, అందమైన జుట్టుతో, వంకర జుట్టుతో ఉంటాడు. కొంత కఠినమైన హృదయంతో, మెడలో అలంకారాలతో, మృదువైన మనసుతో ఉంటాడు.

లోలచిత్తో బృహన్నాసో మాసపక్షర్తురూపవాన్ । ధ్రువో ద్రుతగతిర్ధర్మ్యో ధర్మీ నాకిప్రియోఽనలః

ఆయన చంచలమైన మనస్సుతో, వెడల్పైన ముక్కుతో, మాసం, పక్షం, ఋతువుల రూపాలను ధరించేవాడు. ఎప్పుడూ స్థిరంగా, త్వరగా కదిలేవాడు, ధర్మాన్ని పాటించేవాడు, మంచి లక్షణాలతో, దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, అగ్నిలా తేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

అగస్త్యో గ్రస్తభువనో భువనైకమలాపహః । సాగరః స్వర్గతిః స్వక్షః సానన్దః సాధుపూజితః

ఆయన అగస్త్యుడు, లోకాలను మింగినవాడు, జగత్తు మలినాలను తొలగించేవాడు. సముద్రంలా విస్తారంగా, స్వర్గాన్ని ప్రసాదించేవాడు, అందమైన కళ్లతో, ఆనందంగా, సద్గుణులచే పూజింపబడేవాడు.

సతీపతిః సమరసః సనకః సరలః సురః । సురాప్రియో వసుపతిర్వాసవో వసుపూజితః

ఆయన సతీదేవి భర్త, సమభావంతో ఉండేవాడు, సనకుడు, సరళమైనవాడు, దేవుడు. దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, ధనాధిపతి, ఇంద్రుడు, ధనవంతులచే పూజించబడేవాడు.

విత్తదో విత్తనాథశ్చ ధనినాం ధనదాయకః । రాజీ రాజీవనయనః స్మృతిదః కృత్తికామ్బరః

ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు, ధనానికి అధిపతి, ధనవంతులకు కూడా ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు. రాజు, తామర కళ్లవాడు, జ్ఞాపకశక్తిని ఇచ్చేవాడు, కృత్తికా నక్షత్రాల వేషం ధరించినవాడు.

ఆశ్వినోఽశ్వముఖః శుభ్రో భరణో భరణీప్రియః । కృత్తికాసనగః కోలో రోహీ రోహణపాదుకః

అశ్వినులలో ఒకడు, కుదిరిన ముఖం ఉన్నవాడు, శుభ్రమైనవాడు, భరణి నక్షత్రానికి సంబంధించినవాడు, భరణి నక్షత్రాన్ని ఇష్టపడేవాడు, కృత్తికా నక్షత్రంలో కూర్చున్నవాడు, కోలో, రోహిణి, రోహణ పాదుకలు ధరించినవాడు.

ఋభువేష్టోఽరిమర్దీ చ రోహిణీమోహనోఽమృతమ్ । మృగరాజో మృగశిరా మాధవో మధురధ్వనిః

ఋభువులు పూజించేవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, రోహిణిని మోహింపజేసేవాడు, అమృత స్వరూపుడు, జింకల రాజు, జింక తల కలవాడు, వసంత కాలానికి సంబంధించినవాడు, మధురమైన స్వరం కలవాడు.

ఆర్ద్రాననో మహాబుద్ధిర్మహోరగవిభూషణః । భ్రూక్షేపదత్తవిభవో భ్రూకరాలః పునర్మయః

తడిగా కనిపించే ముఖం ఉన్నవాడు, గొప్ప బుద్ధి కలవాడు, పెద్ద పాములతో అలంకరించుకున్నవాడు, కనుబొమ్మల కదలికతో ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, గంభీరమైన కనుబొమ్మలు ఉన్నవాడు, ఎప్పుడూ సృష్టించేవాడు.

పునర్దేవః పునర్జేతా పునర్జీవః పునర్వసుః । తిత్తిరిస్తిమికేతుశ్చ తిమిచారకఘాతనః

పునః దేవుడు, పునః విజేత, పునః జీవి, పునః ధనవంతుడు; టిట్టిరి పక్షి, అంధకారానికి జెండా, చీకటిలో సంచరించేవారిని సంహరించేవాడు.

తిష్యస్తులాధరో జమ్భ్యో విశ్లేషోఽశ్లేష ఏణరాట్ । మానదో మాధవో మాఘో వాచాలో మఘవోపమః

తిష్యుడు, తులా ధరించినవాడు, అహంకారాన్ని అదుపు చేసేవాడు, వేరుపాటు, అసక్తి, జింకల అధిపతి; గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడు, మాధవునితో సంబంధమున్నవాడు, మాఘ మాసానికి చెందినవాడు, మాటలో నిపుణుడు, మఘవంతుడితో సమానమైనవాడు.

మేధ్యో మఘాప్రియో మేఘో మహాముణ్డో మహాభుజః । పూర్వఫాల్గునికః స్ఫీతః ఫల్గురుత్తరఫాల్గునః

పవిత్రుడు, మఘా నక్షత్రానికి ప్రియమైనవాడు, మేఘం లాంటి వాడు, పెద్ద తల కలవాడు, బలమైన భుజాలు ఉన్నవాడు; పూర్వఫాల్గుణి నక్షత్రంతో సంబంధమున్నవాడు, సమృద్ధిగా ఉన్నవాడు, సన్నగా ఉన్నవాడు, ఉత్తరఫాల్గుణి నక్షత్రంతో కూడినవాడు.

ఫేనిలో బ్రహ్మదో బ్రహ్మా సప్తతన్తుసమాశ్రయః । ఘోణాహస్తశ్చతుర్హస్తో హస్తివక్త్రో హలాయుధః

నురుగు లాంటి వాడు, బ్రహ్మ జ్ఞానం ప్రసాదించేవాడు, బ్రహ్మ స్వరూపుడు, ఏడు తంతువులకు ఆశ్రయమైనవాడు; దంతం లాంటి చేయి కలవాడు, నాలుగు చేతులు ఉన్నవాడు, ఏనుగు ముఖం కలవాడు, లাঙ্গలాన్ని ఆయుధంగా ధరించినవాడు.

చిత్రామ్బరో ౫౦౦ ఽర్చితపదః స్వాదితః స్వాతివిగ్రహః । విశాఖః శిఖిసేవ్యశ్చ శిఖిధ్వజసహోదరః

అతడు అద్భుతమైన వస్త్రాలు ధరించినవాడు, ఆయన పాదాలు భక్తులచే పూజించబడతాయి, తనలో తానే ఆనందించే వాడు, అపారమైన రూపాన్ని కలవాడు. ఆయన విశాఖుడు, మయూరం సేవించే వాడు, మయూరధ్వజుడైన కుమారస్వామికి సోదరుడు.

అణురేణుః కలాస్ఫారోఽనూరూ రేణుసుతో నరః । అనురాధాప్రియో రాధ్యః శ్రీమాఞ్ఛుక్లః శుచిస్మితః

అతడు పరమ సూక్ష్మమైనవాడు, అనేక శక్తులతో నిండినవాడు, చిన్నదైన రూపాన్ని కలవాడు, ధూళిపుత్రుడు, మనుష్యరూపధారి. అనురాధకు ప్రియమైనవాడు, పూజార్హుడు, ఐశ్వర్యవంతుడు, తెల్లవాడైనవాడు, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడు.

జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠార్చితపదో మూలం త్రిజగతో గురుః । శుచిః పూర్వస్తథాషాఢశ్చోత్తరాషాఢ ఈశ్వరః

అతడు పెద్దవాడు, ఉత్తములు ఆయన పాదాలను పూజిస్తారు, మూడు లోకాలకూ మూలమైనవాడు, గురువు, పవిత్రుడు, పూర్వాషాఢ, ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రాలకు సంబంధించినవాడు, పరమేశ్వరుడు.