శ్రీగణేశసహస్రనామస్తోత్రమ్

వేదాద్యో వేదకర్తా చ వేదవేద్యః సనాతనః । విద్యాప్రదో వేదసారో వైదికో వేదపారగః

వేదాలకు మూలమైనవాడు, వేదాలను సృష్టించినవాడు, వేదాల ద్వారా తెలుసుకోవాల్సినవాడు, శాశ్వతుడు, జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేవాడు, వేదాల సారం, వేదమార్గాన్ని అనుసరించేవాడు, వేదాలను పూర్తిగా గ్రహించినవాడు.

వేదధ్వనిరతో వీరో వరో వేదాగమార్థవిత్ । తత్త్వజ్ఞః సవర్గః సాధుః సదయః సద్ ౨౦౦ అసన్మయః

వేదధ్వనిలో ఆనందించేవాడు, పరాక్రమశాలి, ఉత్తముడు, వేదాలు మరియు ఆగమాల అర్థాన్ని తెలిసినవాడు, తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడు, స్వర్గాన్ని కలవాడు, సద్గుణసంపన్నుడు, దయగలవాడు, సత్ మరియు అసత్ స్వరూపుడైనవాడు.

నిరామయో నిరాకారో నిర్భయో నిత్యరూపభృత్ । । నిర్వైరో వైరివిధ్వంసీ మత్తవారణసన్నిభః

రోగములేని వాడు, రూపరహితుడు, భయములేని వాడు, నిత్యరూపాన్ని ధరించినవాడు, శత్రుత్వం లేనివాడు, శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, మత్తులో ఉన్న ఏనుగు వంటి వాడు.

శివఙ్కరః శివసుతః శివః సుఖవివర్ధనః । శ్వైత్యః శ్వేతః శతముఖో ముగ్ధో మోదకభోజనః

మంగళాన్ని ప్రసాదించేవాడు, శివుని కుమారుడు, మంగళకరుడు, సుఖాన్ని పెంచేవాడు, పవిత్రుడు, తెల్లని వాడు, శతముఖుడు, ఆకర్షణీయుడు, మోదకాలను ఆస్వాదించేవాడు.

దేవదేవో దినకరో ధృతిమాన్ ద్యుతిమాన్ ధవః । శుద్ధాత్మా శుద్ధమతిమాఞ్ఛుద్ధదీప్తిః శుచివ్రతః

దేవతలకు దేవుడైనవాడు, వెలుగునిచ్చేవాడు, ధైర్యవంతుడు, ప్రకాశవంతుడు, అధిపతి; మనస్సు పవిత్రమైనవాడు, ఆత్మ శుద్ధి కలవాడు, నిర్మలమైన బుద్ధి గలవాడు, స్వచ్ఛమైన తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, పవిత్రతకు నిబద్ధుడైనవాడు.

శరణ్యః శౌనకః శూరః శరదమ్భోజధారకః । దారకః శిఖివాహేష్టః శీతః శఙ్కరవల్లభః

అన్నివిధాలా ఆశ్రయమిచ్చేవాడు, మునులచే గౌరవించబడినవాడు, పరాక్రమశాలి, శరదృతువులోని కమలాలను ధరించేవాడు; బాల్యస్వభావం కలవాడు, మయూరవాహనునికి ప్రియమైనవాడు, చల్లదనం కలవాడు, శంకరునికి ఎంతో ఇష్టమైనవాడు.

శఙ్కరో నిర్భవో నిత్యో లయకృల్లాస్యతత్పరః । నిర్భయో లూతో లీలారసోల్లాసీ విలాసీ విభ్రమో భ్రమః

మంగళకరుడైనవాడు, ఆది లేని వాడు, శాశ్వతుడు, సృష్టిని లయంచేసేవాడు, నాట్యానికి ఆసక్తి గలవాడు; భయములేని వాడు, ఆటపాటలతో ఆనందించే వాడు, క్రీడలో ఆనందాన్ని ఆస్వాదించే వాడు, లావణ్యంతో నిండినవాడు, మాయకు మూలమైనవాడు, మాయ స్వరూపుడైనవాడు.

భ్రమణః శశభృత్ సూర్యః శనిర్ధరణినన్దనః । బుద్ధో విబుధసేవ్యశ్చ బుధరాజో బలన్ధరః

ప్రపంచంలో సంచరించేవాడు, చంద్రుడిని ధరించినవాడు, సూర్యుని పోలినవాడు, శనిగ్రహ స్వరూపుడైనవాడు, భూమికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు; జ్ఞానోదయమైనవాడు, జ్ఞానులు సేవించే వాడు, భూమిపై అధిపతి, బలాన్ని మోసేవాడు.

జీవో జీవప్రదో జైత్రః స్తుత్యో నుత్యో నతిప్రియః । జనకో జినమార్గజ్ఞో జైనమార్గనివర్తకః

ఆయన జీవుడు, జీవితం ఇచ్చేవాడు, ఎల్లప్పుడూ విజయం సాధించేవాడు, స్తుతించదగినవాడు, పొగడదగినవాడు, నమస్కరించే వారికి ప్రియమైనవాడు, సృష్టికర్త, జినుల మార్గాన్ని తెలిసినవాడు, జైనమార్గాన్ని విడిచిపెట్టినవాడు.

గౌరీసుతో గురురవో గౌరాఙ్గో గజపూజితః । పరం పదం పరం ధామ పరమాత్మా కవిః కుజః

ఆయన గౌరీ కుమారుడు, గురువులాంటి స్వరమున్నవాడు, మెత్తని రంగు కలిగినవాడు, ఏనుగులు పూజించేవాడు, పరమ పదం, పరమ స్థానం, పరమాత్మ, కవి, మంగళగ్రహంలో జన్మించినవాడు.

రాహుర్దైత్యశిరశ్ఛేదీ కేతుః కనకకుణ్డలః । గ్రహేన్ద్రో గ్రాహితో గ్రాహ్యోఽగ్రణీర్ఘుర్ఘురనాదితః

ఆయన రాహువు, దైత్యుల తలలు కోసేవాడు, కేతువు, బంగారు కుండలాలు ధరించినవాడు, గ్రహాధిపతి, పట్టుకునేవాడు, పట్టుబడదగినవాడు, ముందుండేవాడు, ఘొరమైన ధ్వని కలిగినవాడు.

పర్జన్యః పీవరో పోత్రీ పీనవక్షాః పరార్జితః । వనేచరో వనపతిర్వనవాసః స్మరోపమః

ఆయన మేఘంలాంటి వాడు, బలిష్ఠుడు, రక్షకుడు, విస్తారమైన ఛాతి కలవాడు, అత్యున్నత విజయాన్ని పొందినవాడు, అడవిలో తిరిగేవాడు, అడవి అధిపతి, అడవిలో నివసించేవాడు, మన్మథునితో సమానమైనవాడు.

పుణ్యం పూతః పవిత్రం చ పరాత్మా పూర్ణవిగ్రహః । పూర్ణేన్దుశకలాకారో మన్యుః పూర్ణమనోరథః

పుణ్యం, పవిత్రత, పరిశుద్ధత కలవాడు, పరమాత్మ, సంపూర్ణ రూపం కలవాడు, పూర్ణ చంద్రుని కిరణంలా అందమైనవాడు, కోపాన్ని కలిగించేవాడు, అన్ని మనోకామనలను నెరవేర్చేవాడు.

యుగాత్మా యోగభృత్ యజ్వా ౩౦౦ యాజ్ఞికో యజ్ఞవత్సలః । యోగభృద్ యశస్వీ యజమానేష్టో వ్రజభృద్ వజ్రపఞ్జరః

యుగాల ఆత్మ, యోగాన్ని పట్టుకొనేవాడు, యజ్ఞాలు చేసేవాడు, యజ్ఞాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, యజ్ఞాలను ప్రేమించేవాడు, యోగాన్ని నిలిపే వాడు, ఖ్యాతి కలవాడు, యజమానులకు ప్రీతిపాత్రుడు, పశువులను పోషించేవాడు, వజ్రపు కవచంలాంటి శరీరం కలవాడు.

మణిభద్రో మణిమయో మాన్యో మీనధ్వజాశ్రితః । మీనధ్వజో మనోహారీ యోగినాం యోగవర్ధనః

మణిభద్రుడు, మణుల్లా ప్రకాశించే వాడు, గౌరవానికి అర్హుడు, మత్స్యధ్వజుని ఆశ్రయంగా ఉన్నవాడు, మత్స్యధ్వజుడు, మనసును ఆకర్షించేవాడు, యోగులకు యోగాన్ని పెంచే వాడు.

ద్రష్టా స్రష్టా తపస్వీ చ విగ్రహీ తాపసప్రియః । తపోమయస్తపోమూర్తిస్తపనశ్చ తపోధనః

చూసేవాడు, సృష్టికర్త, తపస్సు చేసే వాడు, సొంతం చేసుకునేవాడు, తపస్సు చేయువారికి ఇష్టుడు, తపస్సుతో కూడినవాడు, తపస్సు స్వరూపుడు, సూర్యుడు, తపస్సులో ధనవంతుడు.

రుచకో మోచకో రుష్టస్తుష్టస్తోమరధారకః । దణ్డీ చణ్డాంశురవ్యక్తః కమణ్డలుధరోఽనఘః

వెచ్చని కాంతితో మెరిసే వాడు, బంధనాల నుండి విమోచించేవాడు, కోపంగా ఉండేవాడు, సంతోషంగా ఉండేవాడు, కటారి ధరించినవాడు, దండాన్ని పట్టుకున్నవాడు, భయంకరమైన కాంతిని వెదజల్లేవాడు, ఎవరికీ కనిపించని వాడు, కమండలాన్ని పట్టుకున్నవాడు, పాపం లేని వాడు.

కామీ కర్మరతః కాలః కోలః క్రన్దితదిక్తటః । భ్రామకో జాతిపూజ్యశ్చ జాడ్యహా జడసూదనః

కామంతో ఉండేవాడు, కార్యాల్లో నిమగ్నమై ఉండేవాడు, కాలమే అయిన వాడు, వరాహరూపంలో ఉన్నవాడు, ఆయన అరుపు దిక్కులంతా ప్రతిధ్వనించేలా చేసే వాడు, ఎక్కడికక్కడ తిరిగే వాడు, తన వంశస్థులందరి పూజలు పొందేవాడు, మాంద్యాన్ని తొలగించేవాడు, జడతను నశింపజేసే వాడు.

జాలన్ధరో జగద్వాసీ హాసకృధవనో హవిః । హవిష్మాన్ హవ్యవాహాక్షో హాటకో హాటకాఙ్గదః

జాలంధరుడు, జగత్తులో నివసించేవాడు, నవ్వును పుట్టించేవాడు, అడవిలో తిరిగేవాడు, హవిస్సు స్వీకరించేవాడు, బహుళ హవిస్సులతో ఉన్నవాడు, అగ్నిని కన్నులుగా కలిగినవాడు, బంగారపు వర్ణంతో మెరిసే వాడు, బంగారు కంకణాలు ధరించినవాడు.

సుమేరుర్హిమవాన్ హోతా హరపుత్రో హలఙ్కషః । హాలాప్రియో హృదాశాన్తః కాన్తాహృదయపోషణః

సుమేరు, హిమవంతుడు, యజ్ఞంలో హోతా, హరుని కుమారుడు, లంగంను మోసే వాడు, లంగాన్ని ఇష్టపడే వాడు, హృదయంలో ప్రశాంతత కలిగినవాడు, తన ప్రియమైనవారి మనసును పోషించే వాడు.

శోషణః క్లేశహా క్రూరః కఠోరః కఠినాకృతిః । కూవరో ధీమయో ధ్యాతా ధ్యేయో ధీమాన్ దయానిధిః

బాధలను తొలగించేవాడు, కఠినంగా ఉండేవాడు, భయంకరుడు, గట్టి రూపాన్ని కలవాడు, కొంత వంకరమైన శరీరంతో ఉన్నవాడు, తెలివైనవాడు, ధ్యానం చేసే వారు, ధ్యేయమైనవాడు, జ్ఞానవంతుడు, దయతో నిండినవాడు.

దవిష్ఠో దమనో ద్యుస్థో దాతా త్రాతా సితః సమః । నిర్గతో నైగమీ గమ్యో నిర్జేయో జటిలోఽజరః

అత్యంత దూరంగా ఉండేవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఆకాశంలో నివసించేవాడు, దాత, రక్షకుడు, శుద్ధుడు, సమంగా చూసేవాడు, లోకానికి అతీతుడు, వేదాలలో నిపుణుడు, అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నవాడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, జటలు కలవాడు, వృద్ధాప్యం లేనివాడు.

జనజీవో జితారాతిర్జగద్వ్యాపీ జగన్మయః । చామీకరనిభోఽనాద్యో నలినాయతలోచనః

ప్రజలకు ప్రాణంగా ఉన్నవాడు, శత్రువులను జయించేవాడు, జగత్తులో అంతటా వ్యాపించినవాడు, సృష్టికి మూలమైనవాడు, బంగారు వర్ణంతో ఉన్నవాడు, ఆదియైనవాడు కాదు, కమలపు కన్నులు కలవాడు.

రోచనో మోచనో మన్త్రీ మన్త్రకోటిసమాశ్రితః । పఞ్చభూతాత్మకః పఞ్చసాయకః పఞ్చవక్త్రకః

ప్రకాశవంతుడైనవాడు, విమోచకుడు, మంచి సలహా చెప్పేవాడు, అనేక మంత్రాలకు ఆశ్రయమైనవాడు, ఐదు భూతాల స్వరూపుడు, ఐదు బాణాలు ధరించినవాడు, ఐదు ముఖాలు కలవాడు.

పఞ్చమః పశ్చిమః పూర్వః ౪౦౦ పూర్ణః కీర్ణాలకః కుణిః । కఠోరహృదయో గ్రీవాలఙ్కృతో లలితాశయః

ఆయన ఐదవవాడు, చివరివాడు, మొదటివాడు కూడా. సంపూర్ణుడై, అందమైన జుట్టుతో, వంకర జుట్టుతో ఉంటాడు. కొంత కఠినమైన హృదయంతో, మెడలో అలంకారాలతో, మృదువైన మనసుతో ఉంటాడు.

లోలచిత్తో బృహన్నాసో మాసపక్షర్తురూపవాన్ । ధ్రువో ద్రుతగతిర్ధర్మ్యో ధర్మీ నాకిప్రియోఽనలః

ఆయన చంచలమైన మనస్సుతో, వెడల్పైన ముక్కుతో, మాసం, పక్షం, ఋతువుల రూపాలను ధరించేవాడు. ఎప్పుడూ స్థిరంగా, త్వరగా కదిలేవాడు, ధర్మాన్ని పాటించేవాడు, మంచి లక్షణాలతో, దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, అగ్నిలా తేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

అగస్త్యో గ్రస్తభువనో భువనైకమలాపహః । సాగరః స్వర్గతిః స్వక్షః సానన్దః సాధుపూజితః

ఆయన అగస్త్యుడు, లోకాలను మింగినవాడు, జగత్తు మలినాలను తొలగించేవాడు. సముద్రంలా విస్తారంగా, స్వర్గాన్ని ప్రసాదించేవాడు, అందమైన కళ్లతో, ఆనందంగా, సద్గుణులచే పూజింపబడేవాడు.

సతీపతిః సమరసః సనకః సరలః సురః । సురాప్రియో వసుపతిర్వాసవో వసుపూజితః

ఆయన సతీదేవి భర్త, సమభావంతో ఉండేవాడు, సనకుడు, సరళమైనవాడు, దేవుడు. దేవతలకు ప్రియమైనవాడు, ధనాధిపతి, ఇంద్రుడు, ధనవంతులచే పూజించబడేవాడు.

విత్తదో విత్తనాథశ్చ ధనినాం ధనదాయకః । రాజీ రాజీవనయనః స్మృతిదః కృత్తికామ్బరః

ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు, ధనానికి అధిపతి, ధనవంతులకు కూడా ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు. రాజు, తామర కళ్లవాడు, జ్ఞాపకశక్తిని ఇచ్చేవాడు, కృత్తికా నక్షత్రాల వేషం ధరించినవాడు.