ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍

ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡੋ ਮਹਾਕਾਯਃ ਕੋਟਿਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਃ । ਏਕਦਂष੍ਟ੍ਰਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗੋ ਵਿਕਟੋ ਧੂਮ੍ਰਵਰ੍ਣਕਃ

ਉਹ ਵਕਰੀ ਸੁੰਡ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਧੂੰਹਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਟਙ੍ਕਧਾਰੀ ਜਮ੍ਬੁਕਸ਼੍ਚ ਨਾਯਕਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਰ੍ਣਕਃ । ਸੁਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭਃ ਸੁਮੁਖਃ ਸ਼੍ਰੀਕਰਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਃ

ਉਹ ਕਲ੍ਹਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਗਿੱਧ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਆਗੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਲਣੀ ਵਰਗੇ ਕੰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸੁਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣੋ ਹੇਮਾਙ੍ਗੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਚਨ੍ਦਨਚ੍ਛਵਿਃ । ਸ੍ਵਙ੍ਗਃ ਸ੍ਵਕ੍ਸ਼ਃ ੮੦੦ ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦੋ ਲੋਕਵਿਲ੍ਲੋਕਵਿਗ੍ਰਹਃ

ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜਿष੍ਣੁਰ੍ਧੂਮਕੇਤੁਰ੍ਵਹ੍ਨਿਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਦਵਾਨ੍ਤਕਃ । ਪੂਰ੍ਣਾਨਨ੍ਦਃ ਪਰਾਨਨ੍ਦਃ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ

ਉਹ ਇੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧੂੰਆਂ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਜੋਗ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਹੈ।

ਕੁਮ੍ਭਭृਤ੍ ਕਲਸ਼ੀ ਕੁਬ੍ਜੋ ਮੀਨਮਾਂਸਸੁਤਰ੍ਪਿਤਃ । ਰਾਸ਼ਿਤਾਰਾਗ੍ਰਹਮਯਸ੍ਤਿਥਿਰੂਪੋ ਜਗਦ੍ਵਿਭੁਃ

ਉਹ ਘੜਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਲਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਕੁਬੜਾ ਹੈ, ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ, ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਪ੍ਰੇਯਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਦ੍ਵੈਤਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਤ੍ਰਿਰੂਪਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਯੀਰੂਪਸ੍ਤ੍ਰਯੀਤਨੁਃ

ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਹੈ, ਅਦਵੈਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹਨ, ਤੀਜਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰ੍ਥੀਵਲ੍ਲਭੋ ਦੇਵੋ ਪਾਰਗਃ ਪਞ੍ਚਮੀਰਵਃ । षਡ੍ਰਸਾਸ੍ਵਾਦਕੋऽਜਾਤਃ षष੍ਠੀ षष੍ਟਿਕਵਤ੍ਸਰਃ

ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਪਿਆਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਛੇ ਸਵਾਦਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਛੇਵਾਂ, ਤੇ ਸਠ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਣਵਗਤਿਃ ਸਾਰਃ ਸਪ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰ ਈਹਿਤਃ । ਅष੍ਟਮੀਨਨ੍ਦਨੋऽਨਾਰ੍ਤੋ ਨਵਮੀਭਕ੍ਤਿਭਾਵਿਤਃ

ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰ ਰੂਪ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਇੱਛਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਅਠਵੇਂ ਦਿਨ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ।

ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਪਤਿਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੀ ਦ੍ਰੁਹਿਣੋ ਦ੍ਰੁਤਃ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਗਣਪੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਯੁਗਚਰ੍ਚਿਤਃ

ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਦਸਵਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਮਨੁਸ੍ਤੁਤ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁਰਪ੍ਰਿਯਃ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਸਂਸ੍ਤੁਤ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਨਨ੍ਦਵਿਗ੍ਰਹਃ

ਤੇਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ।

ਦਰ੍ਸ਼ਾਦਰ੍ਸ਼ੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼੍ਚ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਮੌਨੀ ਮਧੁਰਵਾਙ੍ਮੂਲਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਮੇਘਵਾਹਨਃ

ਉਹ ਨਵੀਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬੱਦਲ ਹੈ।

ਮਹਾਗਜੋ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਜਿਤਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਜਯਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਰੌਦ੍ਰੋ ਰੁਦ੍ਰਪ੍ਰਿਯੋ ਰੁਕ੍ਮੋ ਰੁਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋऽਘਤਾਪਨਃ

ਉਹ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤਿੱਖਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਭਵਪ੍ਰਿਯੋ ਭਵਾਨੀष੍ਟੋ ਭਾਰਭृਦ੍ਭੂਤਭਾਵਨਃ । ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਕੁਸ਼ਲੋऽਕੁਣ੍ਠੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠੋ ਵਿष੍ਣੁਸੇਵਿਤਃ

ਉਹ ਭਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਭਵਾਨੀ ਦਾ ਚਾਹਿਤਾ, ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਵਾਲਾ, ਗਾਂਧਰਵ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਵੈਕੁੰਠ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵृਤ੍ਰਹਾ ਵਿਘ੍ਨਹਾ ਸੀਰਃ ਸਮਸ੍ਤਦੁਰਿਤਾਪਹਃ । ਮਞ੍ਜੁਲੋ ਮਾਰ੍ਜਨੋ ਮਤ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਗਾਪੁਤ੍ਰੋ ਦੁਰਾਲਸਃ

ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤਵਰ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਸਤ, ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਕਦੇ ਆਲਸੀ ਨਹੀਂ।

ਅਨਨ੍ਤਚਿਤ੍ਸੁਧਾਧਾਰੋ ਵੀਰੋ ਵੀਰ੍ਯੈਕਸਾਧਕਃ । ਭਾਸ੍ਵਨ੍ਮੁਕੁਟਮਾਣਿਕ੍ਯਃ ਕੂਜਤ੍ਕਿਙ੍ਕਿਣਿਜਾਲਕਃ

ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਤਾਜ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੁਣ੍ਡਾਧਾਰੀ ਤੁਣ੍ਡਚਲਃ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਕਃ । ਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ੯੦੦ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸਮਰ੍ਚਿਤਃ

ਉਹ ਸੁੰਡ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸੁੰਡ ਹਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੰਮੜੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਦਮਨਾਭ ਨੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਦ੍ਗੀਥੋ ਨਰਦਨ੍ਤਾਢ੍ਯਮਾਲਾਭੂषਣਭੂषਿਤਃ । ਨਾਰਦੋ ਵਾਰਣੋ ਲੋਲਸ਼੍ਰਵਣਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਸ਼੍ਰਵਾਃ

ਉਹ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰਦ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਚਲਣੀ ਵਾਂਗ ਹਨ।

ਬृਹਦੁਲ੍ਲਾਸਨਾਸਾਢ੍ਯਵ੍ਯਾਪ੍ਤਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਣ੍ਡਲਃ । ਇਲਾਮਣ੍ਡਲਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਕृਤਾਨੁਗ੍ਰਹਜੀਵਕਃ

ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਯੋਗ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਬृਹਤ੍ਕਰ੍ਣਾਞ੍ਚਲੋਦ੍ਭੂਤਵਾਯੁਵੀਜਿਤਦਿਕ੍ਤਟਃ । ਬृਹਦਾਸ੍ਯਰਵਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਭੀਮਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਭਾਣ੍ਡਕਃ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹਵਾ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣਾ ਗੂੰਜ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਖੋਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਬृਹਤ੍ਪਾਦਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸਪ੍ਤਪਾਤਾਲਵੇਪਿਤਃ । ਬृਹਦ੍ਦਨ੍ਤਕृਤਾਤ੍ਯੁਗ੍ਰਰਣਾਨਨ੍ਦਰਸਾਲਸਃ

ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਭਾਰੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬृਹਦ੍ਧਸ੍ਤਧृਤਾਸ਼ੇषਾਯੁਧਨਿਰ੍ਜਿਤਦਾਨਵਃ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸਿਨ੍ਦੂਰਵਦਨਃ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤੇਜੋऽਗ੍ਨਿਲੋਚਨਃ

ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੱਥ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੋਹੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਦ੍ਦੀਪਿਤਮਣਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਨ੍ਨੂਪੁਰਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤਃ । ਚਲਤ੍ਤੋਯਪ੍ਰਵਾਹਾਢ੍ਯਨਦੀਜਲਕਣਾਕੁਲਃ

ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭ੍ਰਮਤ੍ਕੁਞ੍ਜਰਸਙ੍ਘਾਤਵਨ੍ਦਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਸਰੋਰੁਹਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਚ੍ਯੁਤਮਹਾਰੁਦ੍ਰਪੁਰਃਸਰਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਃ

ਉਸਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਸ਼ੇषਸ਼ੇषਪ੍ਰਭृਤਿਵ੍ਯਾਲਜਾਲੋਪਸੇਵਿਤਃ । ਗੂਰ੍ਜਤ੍ਪਞ੍ਚਾਨਨਾਰਾਵਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਕਾਸ਼ਧਰਾਤਲਃ

ਉਸਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਪ, ਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਤ, ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।

ਹਾਹਾਹੂਹੂਕृਤਾਤ੍ਯੁਗ੍ਰਸੁਰਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਵਰ੍ਣਬੀਜਾਢ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਵਿਗ੍ਰਹਃ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ 'ਹਾਹਾ' ਅਤੇ 'ਹੂਹੂ' ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਪੰਜਾਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵੇਦਾਨ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪੀਯੂषਧਾਰਾਪ੍ਲਾਵਿਤਭੂਤਲਃ । ਸ਼ਙ੍ਖਧ੍ਵਨਿਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਪਾਤਾਲਾਦਿਨਭਸ੍ਤਲਃ

ਵੈਦਾਂਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ।

ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ਮਹਾਮਲ੍ਲੋ ਭਲ੍ਲਹਸ੍ਤੋ ਬਲਿਃ ਕਲਿਃ । ਕृਤਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੋਲ੍ਲਾਸਭਾਸਮਾਨਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਃ

ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਤਨ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਪਹلوان ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰੈਲੋਕੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਪਰਃ ਪਰਲੋਕੈਕਕਰ੍ਮਧ੍ਵਾਨ੍ਤਸੁਧਾਕਰਃ । ਸੁਧਾਸਿਕ੍ਤਵਪੁਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਦਿਕਟਾਹਕਃ

ਉਹ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਹੈ, ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਕਰਮ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਾਂਦਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

ਅਕਾਰਾਦਿਕ੍ਸ਼ਕਾਰਾਨ੍ਤਵਰ੍ਣਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਃ । ਅਕਾਰਾਕਾਰਪ੍ਰੋਦ੍ਗੀਤਤਾਰਨਾਦਨਿਨਾਦਿਤਃ

ਉਹ 'ਅ' ਤੋਂ 'ਕ੍ਸ਼' ਤੱਕ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। 'ਅ' ਅਤੇ 'ਆ' ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤ ਹੈ।